Με το βλέμμα στραμμένο στον επερχόμενο χειμώνα και στον κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων βρίσκεται ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, καθώς η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ζητά από Περιφέρειες, Δήμους και όλους τους συναρμόδιους φορείς να προχωρήσουν άμεσα σε μέτρα πρόληψης και επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η προετοιμασία αφορά τη χειμερινή περίοδο 2026-2027 και αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ήπειρο, όπου το έντονο ανάγλυφο, τα πολλά υδατορέματα και οι περιοχές που έχουν πληγεί τα προηγούμενα χρόνια από πυρκαγιές αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης πλημμυρικών και κατολισθητικών φαινομένων.
Οι οδηγίες είναι σαφείς: οι εργασίες πρόληψης δεν μπορούν να περιμένουν μέχρι να έρθουν οι πρώτες ισχυρές βροχές.
Καθαρισμός ρεμάτων και έλεγχος αντιπλημμυρικών έργων
Οι Περιφέρειες καλούνται να προχωρήσουν στον έλεγχο και, όπου απαιτείται, στον προληπτικό καθαρισμό των κοιτών των υδατορεμάτων, στη συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων και των δικτύων ομβρίων που ανήκουν στην αρμοδιότητά τους.
Παράλληλα, ζητείται να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για την ολοκλήρωση έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη και να προγραμματιστούν νέες παρεμβάσεις όπου υπάρχουν ανάγκες.
Αντίστοιχες υποχρεώσεις έχουν και οι Δήμοι.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση φρεατίων, εσχαρών και αγωγών ομβρίων, με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να επισημαίνει ότι οι εργασίες αυτές θα πρέπει να επαναλαμβάνονται και μετά από σημαντικά επεισόδια βροχόπτωσης.
Στο μικροσκόπιο τα επικίνδυνα σημεία της Ηπείρου
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία των οδηγιών αφορά τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση των σημείων αυξημένης πλημμυρικής επικινδυνότητας.
Οι τεχνικές υπηρεσίες Περιφερειών και Δήμων θα πρέπει εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Σεπτεμβρίου να καταρτίσουν καταλόγους με τα επικίνδυνα σημεία και τη σχετική χαρτογραφική αποτύπωση.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα σημεία όπου το οδικό δίκτυο διασταυρώνεται με υδατορέματα, αλλά και σε ανισόπεδους κόμβους και διαβάσεις.
Τα στοιχεία θα κοινοποιηθούν στην Ελληνική Αστυνομία, ώστε να αξιοποιούνται στον σχεδιασμό των μέτρων κυκλοφορίας όταν εκδηλώνονται έντονα καιρικά φαινόμενα.
Προσοχή στις «ιρλανδικές διαβάσεις»
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις», οι οποίες αποτελούν διαχρονικά επικίνδυνα σημεία όταν οι χείμαρροι και τα ρέματα υπερχειλίζουν.
Οι διαβάσεις αυτές θα πρέπει να καταγραφούν και να διαθέτουν την κατάλληλη προειδοποιητική σήμανση.
Το μήνυμα προς τους πολίτες είναι σαφές: σε περίπτωση πλημμύρας δεν επιχειρείται η διέλευση, καθώς ακόμη και σχετικά μικρό ύψος νερού μπορεί να προκαλέσει παράσυρση οχήματος ή ανθρώπου.
Ιδιαίτερη προσοχή στις πυρόπληκτες περιοχές
Στις οδηγίες ξεχωριστή θέση έχουν οι περιοχές που επλήγησαν από δασικές πυρκαγιές.
Η απώλεια της φυσικής βλάστησης αυξάνει τον κίνδυνο επιφανειακής απορροής, διάβρωσης και πλημμυρικών φαινομένων, ιδιαίτερα μετά από ισχυρές βροχοπτώσεις.
Για τον λόγο αυτό ζητείται σχολαστικός έλεγχος των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων, καθαρισμός υδατορεμάτων και προγραμματισμός αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών παρεμβάσεων.
Για την Ήπειρο, όπου τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί σημαντικές πυρκαγιές σε διάφορες περιοχές, το συγκεκριμένο σκέλος των οδηγιών αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Μέσα στον Σεπτέμβριο οι ασκήσεις
Η προετοιμασία δεν περιορίζεται στις τεχνικές παρεμβάσεις.
Έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν προγραμματιστεί οι συνεδριάσεις των Περιφερειακών και Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, με αντικείμενο την πρόληψη, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Παράλληλα, εντός του Σεπτεμβρίου Περιφέρειες και Δήμοι καλούνται να πραγματοποιήσουν άσκηση Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων.
Στην άσκηση θα πρέπει να περιλαμβάνεται και το σενάριο οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης πολιτών.
Η πρόληψη πριν από την κακοκαιρία
Το βασικό μήνυμα των οδηγιών είναι ότι η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να λειτουργεί μόνο όταν ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Ο καθαρισμός ενός ρέματος, η συντήρηση ενός φρεατίου, η σήμανση μιας επικίνδυνης διάβασης, η χαρτογράφηση ενός σημείου υψηλού κινδύνου και η πραγματοποίηση μιας άσκησης είναι ενέργειες που πρέπει να έχουν γίνει πριν από την πρώτη μεγάλη κακοκαιρία.
Και για την Ήπειρο, όπου η ένταση των φαινομένων μπορεί να είναι μεγάλη και οι ορεινές λεκάνες απορροής να αντιδρούν γρήγορα σε ισχυρές βροχοπτώσεις, η έγκαιρη προετοιμασία δεν είναι τυπική διοικητική υποχρέωση.
