Η Ήπειρος εισέρχεται σε μια νέα, επικίνδυνη κλιματική πραγματικότητα, όπου οι δασικές πυρκαγιές δεν αποτελούν πλέον εξαίρεση αλλά τον κανόνα της θερινής περιόδου.

Ο Υπουργός Γιάννης Κεφαλογιάννης, μιλώντας στα Ιωάννινα, παρουσίασε μια λεπτομερή ακτινογραφία της περσινής χρονιάς, η οποία αποτέλεσε έτος-ρεκόρ καταστροφής για την περιοχή, θέτοντας ταυτόχρονα τις βάσεις για το νέο επιχειρησιακό δόγμα «Ενεργή Μάχη».

Τα σοκαριστικά νούμερα της περσινής καταστροφής

Τα στοιχεία που παρέθεσε ο Υπουργός ανατρέπουν την παραδοσιακή αντίληψη ότι η Ήπειρος είναι μια «υγρή» και ασφαλής περιοχή. Παρότι ο αριθμός των ενάρξεων πυρκαγιών πέρυσι ήταν χαμηλότερος από τον μέσο όρο της εικοσαετίας (194 έναντι 331), η ένταση και η καταστροφή που άφησαν ήταν πρωτοφανής.

Συνολικά κάηκαν 58.000 στρέμματα στην ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου, με τη μερίδα του λέοντος, περίπου 40.000 στρέμματα, να αφορά χορτολιβαδικές εκτάσεις.

Το μέγεθος της πρόκλησης αποτυπώνεται στο γεγονός ότι ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό, όπως το χαρακτήρισε ο Υπουργός, αυτό στον Γυμνότοπο Φιλιππιάδας, κατάφερε να κάψει 34.000 στρέμματα, δηλαδή το 6% της συνολικής καμένης έκτασης της χώρας για το 2025.

Η ακτινογραφία του κινδύνου ανά νομό

Η κλιματική κρίση άλλαξε τον χάρτη επικινδυνότητας στην Ήπειρο. Ενώ παλαιότερα οι ημέρες με δείκτη επικινδυνότητας κατηγορίας 4 ήταν ελάχιστες, πέρυσι τα Ιωάννινα, η Θεσπρωτία και η Άρτα βρέθηκαν σε «πορτοκαλί» συναγερμό για τρεις ημέρες, ενώ η Πρέβεζα αναδείχθηκε στην πιο επιβαρυμένη περιοχή με εννέα ημέρες υψηλού κινδύνου.

Ο Υπουργός επισήμανε ότι οι περισσότερες πυρκαγιές ξεκινούν από περιοχές με έντονη αγροτική και κτηνοτροφική δραστηριότητα και στη συνέχεια επεκτείνονται στα δασικά συστήματα, γεγονός που καθιστά την πρόληψη σε αυτά τα σημεία απόλυτη προτεραιότητα.

Κυνήγι εμπρηστών με ανακριτικά κλιμάκια σε κάθε νομό

Μια από τις πλέον ουσιαστικές ανακοινώσεις αφορά την ίδρυση τεσσάρων ειδικών ανακριτικών κλιμακίων, ένα σε κάθε περιφερειακή ενότητα της Ηπείρου.

Με δεδομένο ότι η αμέλεια ευθύνεται για το 60% των πυρκαγιών, αλλά και το ότι στην Ήπειρο καταγράφηκαν πέρυσι πολλά περιστατικά από πρόθεση, οι ανακριτικοί υπάλληλοι θα έχουν ως αποκλειστικό καθήκον τη διερεύνηση των εγκλημάτων εμπρησμού.

Η άμεση παρουσία τους στο πεδίο αναμένεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά, στέλνοντας μήνυμα ότι κάθε ύποπτη εστία θα ελέγχεται εξονυχιστικά.

Η εναέρια θωράκιση της Ηπείρου και ο ρόλος των Drones

Στο κομμάτι των εναέριων μέσων, ο Γιάννης Κεφαλογιάννης ξεκαθάρισε ότι ο αριθμός των ελικοπτέρων και αεροσκαφών που θα επιχειρούν στην ευρύτερη περιοχή θα παραμείνει σταθερός, με πρόβλεψη όμως για άμεση ενίσχυση αν οι συνθήκες το απαιτήσουν.

Η μεγάλη αλλαγή έρχεται στην εναέρια επιτήρηση, όπου φέτος η Ήπειρος θα διαθέτει τουλάχιστον πέντε drones, τρία περισσότερα δηλαδή από την περσινή αντιπυρική περίοδο.

Αυτά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη θα «σαρώνουν» τις κρίσιμες περιοχές, στέλνοντας ζωντανή εικόνα υψηλής ευκρίνειας στα κέντρα επιχειρήσεων, επιτρέποντας την έγκαιρη ανίχνευση της φωτιάς πριν αυτή πάρει διαστάσεις.

Ενίσχυση του Πυροσβεστικού Σώματος και Εθελοντές

Όσον αφορά το έμψυχο δυναμικό, ο Υπουργός ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των ανδρών και γυναικών του Πυροσβεστικού Σώματος που θα υπηρετούν στην Ήπειρο φέτος θα είναι αυξημένος σε σχέση με πέρυσι.

Αυτό προκύπτει από τη νέα κατανομή που περιλαμβάνει και τους πυροσβέστες επταετούς θητείας, ενισχύοντας όλες τις κατηγορίες στελεχών στο πεδίο.

Παράλληλα, ο μηχανισμός ενδυναμώνεται με τη συμμετοχή 120 εθελοντών πυροσβεστών, τους οποίους ο Υπουργός χαρακτήρισε ως «υπερπολύτιμη μονάδα». Στο πλευρό τους θα βρίσκονται και δύο πιστοποιημένες εθελοντικές οργανώσεις Πολιτικής Προστασίας, οι οποίες θα συνδράμουν με τις δικές τους δυνάμεις στην επιτήρηση και την καταστολή των φαινομένων.

Στα Ιωάννινα ιδρύεται ένα από τα 13 Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων (μικρά ΕΣΚΕΔΙΚ), το οποίο θα επιτρέπει τον ταχύτερο συντονισμό όλων των φορέων και την κοινή επιχειρησιακή εικόνα με το κέντρο της Αθήνας.

Ο στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση της πυρκαγιάς προτού αποκτήσει δυναμική που την καθιστά μη ελέγξιμη.

Ενίσχυση της αυτοδιοίκησης και προσωπική ευθύνη

Ο κ. Κεφαλογιάννης ανακοίνωσε την αύξηση της χρηματοδότησης για την πυροπροστασία κατά 25%, με το συνολικό κονδύλι να φτάνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, κάθε Δήμος της Ηπείρου θα ενισχυθεί με ένα εξειδικευμένο άτομο για τη στελέχωση των Γραφείων Πολιτικής Προστασίας.

Ωστόσο, ο Υπουργός απηύθυνε δημόσια έκκληση στους ιδιώτες για τον καθαρισμό των οικοπέδων τους, τονίζοντας ότι η Πυροσβεστική θα επιλαμβάνεται πλέον άμεσα των καταγγελιών, ενώ οι Δήμοι έχουν την υποχρέωση για δειγματοληπτικούς ελέγχους.