Ιωάννινα: Οι επιστήμονες που μελέτησαν πρώτοι τον χανταϊό από τη δεκαετία του ’80

xantaios

Μπορεί το τελευταίο διάστημα οι χανταϊοί να μονοπωλούν την επικαιρότητα σπέρνοντας τον τρόμο όμως για την επιστημονική κοινότητα των Ιωαννίνων η νόσος είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες.

Πίσω στην δεκαετία του 1980 όταν ο όρος ήταν ακόμα άγνωστος στο ευρύ κοινό, διακεκριμένοι Γιαννιώτες επιστήμονες είχαν ήδη εντοπίσει, μελετήσει και δημοσιεύσει τις πρώτες αναφορές για τον αιμορραγικό πυρετό που «χτυπούσε» την ορεινή Ήπειρο.

Η πρώτη επίσημη δημοσίευση σε ελληνικό ιατρικό περιοδικό έγινε το 1989 και φέρει τις υπογραφές «ιερών τεράτων» της ιατρικής των Ιωαννίνων: Μωυσής Ελισάφ, Κώστας Σιαμόπουλος, Φωτεινή Σκοπούλη, Αντώνης Αντωνιάδης και Άκης Μουτσόπουλος.

Αφορμή για την έρευνα στάθηκαν οι θάνατοι που είχαν καταγραφεί τότε στην περιοχή. Οι επιστήμονες δεν περιορίστηκαν στα εργαστήρια, αλλά πραγματοποίησαν επιτόπιες επισκέψεις σε ορεινά χωριά της Ηπείρου, εκεί όπου η νόσος εκδηλωνόταν με τη μεγαλύτερη ένταση.

Το «Κέντρο Αναφοράς» των Ιωαννίνων

Η Ήπειρος κατείχε τη θλιβερή πρωτιά στα κλινικά περιστατικά αιμορραγικού πυρετού με νεφρικό σύνδρομο σε όλη την Ελλάδα.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τότε να ζητηθεί οι Πανεπιστημιακές Κλινικές των Ιωαννίνων να αναγνωριστούν διεθνώς ως κέντρα εξειδικευμένης διάγνωσης και θεραπείας, δεχόμενες ύποπτα περιστατικά από κάθε γωνιά της χώρας.

Τα στοιχεία που σοκάρουν..

  • 1983-1990: Καταγράφηκαν συνολικά 32 περιστατικά, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες.
  • Προφίλ ασθενών: Όλοι ήταν ξυλοκόποι, γεωργοί ή κτηνοτρόφοι που ζούσαν και εργάζονταν σε ορεινές περιοχές όπως προκύπτει από τις δημοσιεύσεις της ομάδας των Γιαννιωτών επιστημόνων.
  • Ο ένοχος: Ο ενδιάμεσος ξενιστής ταυτοποιήθηκε ως το τρωκτικό Apodemus flavicollis, ενώ ο υπεύθυνος ιός ήταν στέλεχος που προσομοιάζει με τον ιό Hantaan.
  • Ανοσία: Σε ορισμένες ενδημικές περιοχές της βορειοδυτικής Ελλάδας, το ποσοστό αντισωμάτων στον πληθυσμό βρέθηκε εξαιρετικά αυξημένο (4%), γεγονός που μαρτυρά τη διασπορά του ιού στο πέρασμα των χρόνων. Το τελευταίο παρουσιάστηκε από τον Μωυσή Ελισάφ σε ιατρικό συνέδριο του 2000!

Η ιστορική αυτή αναδρομή υπενθυμίζει ότι η Ήπειρος πρωτοπορούσε με το επιστημονικό «οπλοστάσιο» που διέθετε..

Ο χανταϊός δεν είναι άγνωστος στην ιατρική κοινότητα και σίγουρα δεν μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις… πανδημίας!