Μια άκρως ρεαλιστική και ανησυχητική εικόνα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Λίμνη Παμβώτιδα παρουσίασε στο New European Bauhaus Festival Satellite Event των Ιωαννίνων η Προϊσταμένη της Μονάδας Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών Ηπείρου του ΟΦΥΠΕΚΑ, Κατερίνα Χιωτέλη.

Παρά τα μεγάλα λόγια για πεντακάθαρη λίμνη η κ. Χιωτέλη υπενθύμισε ότι τα βασικά προβλήματα της Παμβώτιδας παραμένουν αμετάβλητα τα τελευταία χρόνια.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με την ίδια, εστιάζεται στις εισροές, καθώς η Λίμνη βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο του λεκανοπεδίου, με αποτέλεσμα κάθε βροχή να παρασύρει μέσω του αποστραγγιστικού δικτύου χώματα, σκουπίδια, λιπάσματα και κτηνοτροφικά απόβλητα.

Αν και σημειώνεται βελτίωση και συμμόρφωση των παραγωγών, η πίεση από την αστικοποίηση και την άναρχη δόμηση συνεχίζει να μειώνει πολύτιμους φυσικούς χώρους, όπως τα υγρολίβαδα.

Η «άθλια» νοοτροπία της χωματερής

Η Προϊσταμένη του ΟΦΥΠΕΚΑ χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα για το θέμα της ρύπανσης, η οποία δεν παρουσιάζει καμία βελτίωση. «Υπάρχει μια πολύ άσχημη νοοτροπία, ό,τι άχρηστο έχουμε να το εναποθέτουμε στη φύση και κυρίως κοντά σε παραλίμνιες εκτάσεις», τόνισε, εξηγώντας ότι παρά τις καθημερινές προσπάθειες του Δήμου και των εθελοντών, ο ρυθμός που κάποιοι πετούν μπάζα και ογκώδη αντικείμενα (στρώματα, υλικά ανακαίνισης) είναι μεγαλύτερος από τον ρυθμό που καθαρίζονται.

Για να αλλάξει αυτό, ζήτησε στοχευμένες καμπάνιες ενημέρωσης, αλλά και την άμεση υπόδειξη συγκεκριμένων χώρων από τις αρχές όπου οι πολίτες θα μπορούν να αποθέτουν νόμιμα τα ογκώδη αντικείμενα.

Από αποθήκη άνθρακα… πηγή μεθανίου

Η κ. Χιωτέλη εξήγησε με επιστημονικά δεδομένα πώς η υποβάθμιση της Παμβώτιδας συνδέεται άμεσα με την κλιματική κρίση.

Οι υγρότοποι λειτουργούν ως φυσικές δεξαμενές δέσμευσης άνθρακα. Όταν όμως το οικοσύστημα καταστρέφεται (εκχερσώσεις παρόχθιας βλάστησης, αποξηράνσεις), η ικανότητα αυτή χάνεται.

Το πιο επικίνδυνο, όπως προειδοποίησε, είναι ότι με την αύξηση του ευτροπισμού, η Λίμνη κινδυνεύει να μετατραπεί από «ασπίδα» σε πηγή εκπομπής επικίνδυνων αερίων του θερμοκηπίου, όπως το μεθάνιο.

Η λίμνη ρυθμίζει το κλιματικό (και το οικονομικό) πορτοφόλι των Ιωαννίνων

Η σημασία της Παμβώτιδας αποτυπώνεται και στην καθημερινή οικονομία των πολιτών, καθώς η Λίμνη λειτουργεί ως φυσικό κλιματιστικό για το λεκανοπέδιο. Ρυθμίζει το μικροκλίμα προσφέροντας πιο ήπιους χειμώνες και πιο δροσερά καλοκαίρια, γεγονός που μειώνει άμεσα τις ενεργειακές ανάγκες των Γιαννιωτών για ψύξη και θέρμανση, περιορίζοντας τις εκπομπές αερίων.

«Η βασική προϋπόθεση για να συμβάλει η λίμνη στην κλιματική ουδετερότητα είναι η διατήρηση και αποκατάσταση του υγιούς οικοσυστήματός της», κατέληξε η κ. Χιωτέλη, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι αν δεν προστατευθεί η βιοποικιλότητα, οι συνέπειες θα επιστρέψουν στους ίδιους τους κατοίκους της πόλης.