Περισσότερα από 56 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται στις σχολικές βιβλιοθήκες, με την Ήπειρο να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς βρίσκεται μεταξύ των Περιφερειών με το χαμηλότερο ποσοστό σχολικών μονάδων που διαθέτουν βιβλιοθήκη.

Το έργο «Ίδρυση, Ενίσχυση και Εμπλουτισμός Σχολικών Βιβλιοθηκών» εντάσσεται στο ΕΣΠΑ 2021-2027, με συνολικό προϋπολογισμό 56.211.420 ευρώ, με πρωτοβουλία της Υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη και απόφαση που υπέγραψε ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.

Στόχος είναι η ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και η δημιουργία μιας πιο σταθερής σχέσης των μαθητών με το βιβλίο, μέσα από νέες βιβλιοθήκες, εμπλουτισμένες συλλογές, σύγχρονο εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό.

Συνολικά προβλέπεται η ίδρυση 252 νέων σχολικών βιβλιοθηκών. Από αυτές, οι 25 αφορούν για πρώτη φορά την προσχολική εκπαίδευση, ενώ άλλες 227 αφορούν σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Παράλληλα, προβλέπεται η αναβάθμιση 400 υφιστάμενων σχολικών βιβλιοθηκών, ενώ περίπου 400 ακόμη θα ενισχυθούν με ηλεκτρονικούς υπολογιστές και λογισμικό διαχείρισης των συλλογών τους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για την ενίσχυση 8.143 σχολικών μονάδων με συλλογές φιλαναγνωσίας. Τα νηπιαγωγεία θα αποκτήσουν συλλογές 50 τίτλων, ενώ για τα δημοτικά, τα γυμνάσια και τα λύκεια προβλέπονται συλλογές έως 100 τίτλων.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ήπειρο.

Σύμφωνα με τη χαρτογράφηση που πραγματοποίησε το Υπουργείο Παιδείας, από τις σχολικές μονάδες της Περιφέρειας που συμμετείχαν στην έρευνα, μόλις το 50% δήλωσε ότι διαθέτει σχολική βιβλιοθήκη, όταν ο αντίστοιχος πανελλαδικός μέσος όρος ανέρχεται στο 57%.

Η Ήπειρος βρίσκεται έτσι μεταξύ των Περιφερειών με τα χαμηλότερα ποσοστά ύπαρξης σχολικών βιβλιοθηκών, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της νέας χρηματοδότησης για τις σχολικές μονάδες της περιοχής.

Το Υπουργείο Παιδείας προβλέπει ακόμη τη στελέχωση των σχολικών βιβλιοθηκών με 400 βιβλιοθηκονόμους, οι οποίοι θα απασχοληθούν με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου. Κάθε βιβλιοθηκονόμος θα έχει την ευθύνη υποστήριξης δύο έως τριών σχολικών βιβλιοθηκών, ενώ παράλληλα θα λειτουργούν τοπικά και περιφερειακά δίκτυα.

Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού αποτελεί ένα από τα διαχρονικά προβλήματα των σχολικών βιβλιοθηκών. Σε πανελλαδική έρευνα του Υπουργείου, το 97,27% των υφιστάμενων σχολικών βιβλιοθηκών είχε ως υπεύθυνο εκπαιδευτικό, ενώ μόλις 19 από αυτούς διέθεταν πτυχίο ή μεταπτυχιακό στη βιβλιοθηκονομία.

Το πρόγραμμα προβλέπει παράλληλα σημαντική ψηφιακή αναβάθμιση. Οι σχολικές βιβλιοθήκες θα αποκτήσουν λογισμικό για τη διαχείριση των συλλογών τους, θα δημιουργηθούν τοπικά δίκτυα και θα προχωρήσει η δημιουργία Εθνικού Συλλογικού Καταλόγου.

Στόχος είναι το δίκτυο των σχολικών βιβλιοθηκών να διασυνδεθεί ψηφιακά με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες, ώστε οι σχολικές βιβλιοθήκες να αποτελέσουν μέρος ενός ενιαίου δικτύου γνώσης και πολιτισμού. Το Υπουργείο έχει ήδη θέσει ως βασικό στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εθνικού πλαισίου για τις σχολικές βιβλιοθήκες και την ενίσχυση περισσότερων από 8.000 σχολικών μονάδων με συλλογές βιβλίων.

Το έργο περιλαμβάνει ακόμη την προμήθεια βιβλίων, τεκμηρίων, επίπλων και λοιπού εξοπλισμού. Η επιλογή των τίτλων θα γίνει μέσα από διαδικασίες αξιολόγησης και με τη συμμετοχή ειδικών επιστημονικών επιτροπών, ενώ οι σχολικές μονάδες θα μπορούν να επιλέγουν υλικό από τον εγκεκριμένο κατάλογο.

Η νέα παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια του σχεδιασμού του Υπουργείου για την αναβάθμιση του θεσμού των σχολικών βιβλιοθηκών. Ήδη από το 2025 είχε ανακοινωθεί σχέδιο ύψους 60 εκατ. ευρώ μέσω του ΕΣΠΑ 2021-2027, με πρόβλεψη για 400 βιβλιοθηκονόμους και εμπλουτισμό των βιβλιοθηκών με έως και 2.000 νέους τίτλους.

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη χαρακτήρισε την παρέμβαση μια συνολική προσπάθεια ώστε το βιβλίο να αποκτήσει πιο ουσιαστική θέση στην καθημερινότητα του σχολείου, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πρόσβαση όλων των μαθητών στη γνώση και τον πολιτισμό.

Για την Ήπειρο, το στοίχημα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Με το ποσοστό των σχολικών μονάδων που διαθέτουν βιβλιοθήκη να βρίσκεται στο 50%, υπάρχει σημαντικό περιθώριο για νέες δομές και εμπλουτισμό των υφιστάμενων. Η χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ δημιουργεί πλέον τη δυνατότητα ώστε η σχολική βιβλιοθήκη να μην αποτελεί απλώς έναν χώρο με βιβλία, αλλά ένα οργανωμένο κομμάτι της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με σύγχρονο εξοπλισμό, ψηφιακές υπηρεσίες και εξειδικευμένο προσωπικό.