Νέες γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υπερυψηλής τάσης, ένας νέος σταθμός στη Θεσπρωτία και δύο σημαντικές διεθνείς διασυνδέσεις με την Αλβανία και την Ιταλία περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ για την ανάπτυξη του ηλεκτρικού συστήματος.

Πρόκειται για έργα που αναμένεται να ενισχύσουν τον ρόλο της Ηπείρου στη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ ορισμένες από τις προβλεπόμενες χαράξεις συνδέονται χωρικά με προστατευόμενες περιοχές Natura 2000.

Ο σχεδιασμός αποτυπώνεται στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 9 Οκτωβρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε φορείς, υπηρεσίες και πολίτες να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους. Η προθεσμία υποβολής απόψεων λήγει στις 8 Νοεμβρίου 2026.

Στο επίκεντρο για την Ήπειρο βρίσκεται η κατασκευή νέου Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης στη Θεσπρωτία, το οποίο θα συνδεθεί με το ΚΥΤ Αράχθου μέσω νέας εναέριας γραμμής 400 kV. Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη νέας γραμμής της ίδιας τάσης από τη Θεσπρωτία προς το Φίερι της Αλβανίας, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων.

Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας, γνωστή ως GRITA 2, με υποδομές συνεχούς ρεύματος που θα συνδέουν τη Θεσπρωτία με την Galatina της Ιταλίας. Πρόκειται για ένα έργο διαφορετικής τεχνολογίας από τις εναέριες γραμμές προς την Αλβανία, καθώς προβλέπει υπόγεια και υποβρύχια γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 400 kV συνεχούς ρεύματος.

Τα έργα εντάσσονται στα Δεκαετή Προγράμματα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς, με τον σχεδιασμό της συγκεκριμένης ενότητας να εκτείνεται έως το 2033.

Οι γραμμές που συνδέονται με περιοχές Natura 2000

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιβαλλοντική διάσταση των νέων υποδομών, καθώς η ίδια η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων καταγράφει χωρική σύνδεση των προβλεπόμενων εναέριων γραμμών με προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000.

Συγκεκριμένα, η γραμμή 400 kV από το ΚΥΤ Θεσπρωτίας προς το Φίερι και η γραμμή από το ΚΥΤ Αράχθου προς το ΚΥΤ Θεσπρωτίας συνδέονται χωρικά με περιοχές όπως τα «Όρη Παραμυθιάς, Στενά Καλαμά και Στενά Αχέροντα», καθώς και τα «Έλη Καλοδικίου, Μαργαρίτι, Καρτέρι και Λίμνη Προντάνη».

Η αναφορά αυτή δεν σημαίνει ότι έχει διαπιστωθεί μη αποδεκτή περιβαλλοντική επίπτωση ή ότι οι τελικές χαράξεις θα διέρχονται υποχρεωτικά μέσα από τους προστατευόμενους πυρήνες. Αναδεικνύει, ωστόσο, την ανάγκη να εξεταστούν με ακρίβεια οι διαδρομές των γραμμών, τα χαρακτηριστικά των περιοχών και οι ενδεχόμενες επιπτώσεις σε οικοτόπους και είδη άγριας ζωής.

Για έργα που χωροθετούνται εντός περιοχών Natura 2000 προβλέπεται η εκπόνηση των απαιτούμενων Μελετών Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης, στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Η διαδικασία αυτή αποσκοπεί στην αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων και στον καθορισμό μέτρων πρόληψης ή περιορισμού τους.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία της ορνιθοπανίδας. Για τις εναέριες γραμμές σε περιοχές όπου υπάρχουν σχετικά ζητήματα προστασίας προβλέπονται, μεταξύ άλλων, η χαρτογράφηση κρίσιμων ενδιαιτημάτων και η εξέταση μέτρων για τον περιορισμό των κινδύνων για τα πουλιά.

Ο σχεδιασμός για την Ήπειρο και την Κέρκυρα

Πέρα από τις τρεις βασικές υποδομές που αφορούν τη νέα γραμμή Αράχθου – Θεσπρωτίας, το νέο ΚΥΤ Θεσπρωτίας και τη διασύνδεση προς την Αλβανία, στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό περιλαμβάνονται και έργα που συνδέονται με τη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.

Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κέρκυρας με το σύστημα μέσω νέας γραμμής 150 kV από το Σιδάρι προς το σύστημα της Κέρκυρας, καθώς και η κατασκευή νέου υποσταθμού στο Σιδάρι.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, στην περιοχή αρμοδιότητας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας αντιστοιχούν συνολικά 188,7 χιλιόμετρα εναέριων και 2,4 χιλιόμετρα υπόγειων γραμμών μεταφοράς.

Τα κύρια έργα

Στο πλαίσιο των προγραμμάτων ανάπτυξης, η Ήπειρος διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην ενεργειακή αναβάθμιση και τη διασυνοριακή μεταφορά ισχύος:

• Νέα Γραμμή Μεταφοράς (Γ.Μ.) 400 kV ΚΥΤ Αράχθου – ΚΥΤ Θεσπρωτίας: Έργο που ενισχύει τον κεντρικό άξονα μεταφοράς.
• Κατασκευή Νέου ΚΥΤ Θεσπρωτίας: Νέα κομβική υποδομή υπερυψηλής τάσης.
• Διεθνής Διασύνδεση Ελλάδας – Αλβανίας: Νέα εναέρια Γ.Μ. 400 kV από το ΚΥΤ Θεσπρωτίας έως το Fier της Αλβανίας.
• Δεύτερη Διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας (GRITA 2): Υπόγεια και υποβρύχια Γ.Μ. 400 kV συνεχούς ρεύματος (ΣΡ) από τη Θεσπρωτία έως την Galatina της Ιταλίας.
• Ενίσχυση Διασύνδεσης Κέρκυρας: Κατασκευή Γ.Μ. 150 kV Σιδάρι Κέρκυρας – Σύστημα (Γ.Μ. Αγ. Βασίλειος – Κέρκυρα ΙΙ) και νέου Υ/Σ Σιδαρίου.

Η δημόσια διαβούλευση αποτελεί το επόμενο βήμα για την εξέταση των περιβαλλοντικών παραμέτρων του σχεδιασμού. Το ενδιαφέρον για την Ήπειρο επικεντρώνεται τόσο στη νέα ενεργειακή υποδομή που προβλέπεται στη Θεσπρωτία όσο και στις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι επιμέρους χαράξεις σε περιοχές με ιδιαίτερη οικολογική αξία.

Οι τελικές επιλογές θα πρέπει να αξιολογηθούν με βάση τα τεχνικά χαρακτηριστικά των έργων, τις περιβαλλοντικές μελέτες και τις παρατηρήσεις που θα κατατεθούν έως τις 8 Νοεμβρίου.