Στο Συμβούλιο της Επικρατείας επιστρέφει η Περιφέρεια Ηπείρου για το ζήτημα των απαλλαγών από τα διόδια της Εγνατίας Οδού για τους κατοίκους της Π.Ε. Ιωαννίνων και τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή.
Η Νομική Υπηρεσία της Περιφέρειας εισηγείται θετικά για την άσκηση νέας αίτησης συμμόρφωσης, με βάση τον Ν. 3068/2002, μετά την προηγούμενη δικαστική δικαίωση της Περιφέρειας και τη διαπίστωση από το ίδιο το ΣτΕ ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δεν είχε συμμορφωθεί με την απόφαση που είχε εκδοθεί το 2021.
Η υπόθεση αφορά τους σταθμούς διοδίων Τύριας, Παμβώτιδας και Μαλακασίου.
Η Περιφέρεια Ηπείρου είχε προσφύγει στο ΣτΕ κατά της υπουργικής απόφασης του 2017, με την οποία είχαν καθοριστεί οι απαλλαγές από τα διόδια για κατοίκους όμορων περιοχών και ανέργους, ζητώντας να συμπεριληφθούν σε αυτές και οι κάτοικοι της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, καθώς και τα ιδιωτικής και επαγγελματικής χρήσης οχήματα επιχειρήσεων και επαγγελματιών που έχουν εγκατάσταση στην Π.Ε. Ιωαννίνων.
Με την απόφαση 434/2021, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε δεκτή την αίτηση ακύρωσης της Περιφέρειας και ακύρωσε την παράλειψη του Υπουργείου να θεσπίσει την αντίστοιχη απαλλαγή.
Το ΣτΕ ανέπεμψε την υπόθεση στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, προκειμένου να προχωρήσει σε ενιαία και ομοιόμορφη ρύθμιση, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης.
Η απόφαση κοινοποιήθηκε στο Υπουργείο τον Απρίλιο του 2021, ενώ η Περιφέρεια Ηπείρου προχώρησε και σε επίσημη όχληση μέσω δικαστικού επιμελητή.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη Νομική Υπηρεσία της Περιφέρειας, το Υπουργείο δεν προχώρησε στη ρύθμιση που είχε επιβάλει η δικαστική απόφαση.
Για τον λόγο αυτό η Περιφέρεια κατέθεσε στις 10 Ιανουαρίου 2023 αίτηση ενώπιον του Τριμελούς Συμβουλίου του ΣτΕ, ζητώντας τη συμμόρφωση της Διοίκησης.
Στην πορεία της διαδικασίας, το αρμόδιο Υπουργείο δεν απέστειλε εγκαίρως τα στοιχεία και τις απόψεις που του ζητήθηκαν. Το Τριμελές Συμβούλιο του ΣτΕ, όπως αναφέρεται στο έγγραφο της Νομικής Υπηρεσίας, συνήγαγε από τη σιωπή της Διοίκησης τεκμήριο περί αδικαιολόγητης παράλειψης συμμόρφωσης προς την απόφαση 434/2021 και κάλεσε τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να συμμορφωθεί.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να αποκτήσει νέο ενδιαφέρον μετά τις θέσεις που διατύπωσε το ίδιο το Υπουργείο τον Μάιο του 2024.
Στις 17 Μαΐου 2024, το Υπουργείο απέστειλε στο ΣτΕ τις απόψεις του, υποστηρίζοντας ότι αναμενόταν η κατάργηση των υφιστάμενων απαλλαγών και, ως εκ τούτου, δεν υπήρχε λόγος να θεσπιστούν νέες απαλλαγές για άλλες περιοχές.
Με άλλα λόγια, το Υπουργείο επικαλέστηκε την επικείμενη συνολική κατάργηση του συστήματος απαλλαγών λόγω της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.
Το επιχείρημα αυτό, όμως, δεν έγινε δεκτό από το Τριμελές Συμβούλιο του ΣτΕ. Όπως αναφέρεται στη γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας, το Συμβούλιο έκρινε ότι οι σχετικές ρυθμίσεις για τις απαλλαγές εξακολουθούσαν να ισχύουν και διαπίστωσε ότι η Διοίκηση συνέχιζε να μη συμμορφώνεται με την απόφαση 434/2021.
Μάλιστα, το Τριμελές Συμβούλιο υποχρέωσε το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να καταβάλει στους αιτούντες το ποσό των 70.000 ευρώ.
Στη συνέχεια, το τοπίο άλλαξε με τον νόμο για την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού.
Στο άρθρο τρίτο του νόμου προβλέφθηκε ότι, κατ’ εξαίρεση, οι απαλλαγές από την καταβολή διοδίων που προβλέπονταν στην υπουργική απόφαση του 2017 μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζονται, μετά από σχετική εντολή του Δημοσίου προς τον παραχωρησιούχο.
Η διάρκεια αυτών των απαλλαγών μπορεί να φτάσει τα δύο έτη, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη ένα έτος.
Με βάση αυτή την εξέλιξη, η Περιφέρεια Ηπείρου υποστηρίζει πλέον ότι το επιχείρημα περί κατάργησης των απαλλαγών δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο για τη μη συμμόρφωση με την απόφαση του ΣτΕ.
Η Νομική Υπηρεσία θεωρεί ότι υπάρχει έννομο συμφέρον της Περιφέρειας να επανέλθει στο Συμβούλιο της Επικρατείας και να ζητήσει, μέσω της διαδικασίας του Ν. 3068/2002, τη συμμόρφωση της Διοίκησης με την απόφαση 434/2021.
Η εισήγηση προς την Περιφερειακή Επιτροπή είναι θετική για την άσκηση της αίτησης συμμόρφωσης.
Εφόσον η διαδικασία προχωρήσει, η Περιφέρεια Ηπείρου θα ζητήσει ουσιαστικά από το ΣτΕ να ενεργοποιήσει εκ νέου τη διαδικασία συμμόρφωσης απέναντι στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για ένα ζήτημα που παραμένει ανοιχτό εδώ και χρόνια.
Στην πράξη, το αίτημα αφορά την απαλλαγή από τα διόδια στους σταθμούς Τύριας, Παμβώτιδας και Μαλακασίου για τους κατοίκους της Π.Ε. Ιωαννίνων και για τους επαγγελματίες που διατηρούν επαγγελματική εγκατάσταση στην Περιφερειακή Ενότητα.
