Μια δυστοπική πραγματικότητα για τις μετακινήσεις στη Βόρεια Ελλάδα και την Ήπειρο διαμορφώνει η νέα σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, μετατρέποντας τον βασικό οδικό άξονα της χώρας σε ένα πανάκριβο δρόμο.
Ήδη τους τελευταίους οκτώ μήνες η εικόνα της Εγνατίας με τα χιλιάδες κολωνάκια και την στένωση έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων αλλά και σοβαρά προβλήματα στην κυκλοφορία. Οι ρυθμίσεις έγιναν για να ακολουθήσουν έργα από τον παραχωρησιούχο μόνο που αυτά βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της μελέτης
Από την σύμβαση παραχώρησης προβλέπεται η ολοκλήρωση των παρεμβάσεων σε μία τριετία με την διαφορά ότι στα χρόνια αυτά θα αυξάνονται και τα διόδια.
Τα στοιχεία που παρέθεσε ο Σύλλογος Εργαζομένων στην Εγνατία Οδό για την εξέλιξη των τιμών είναι αποκαλυπτικά: από την υπογραφή της σύμβασης μέχρι την πλήρη εφαρμογή της το 2028, οι αυξήσεις στα διόδια θα αγγίξουν το 170%, σχεδόν τριπλασιάζοντας το κόστος μετακίνησης.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του σταθμού διοδίων της Τύριας Ιωαννίνων. Πριν από την παραχώρηση, η διέλευση κόστιζε 2,10 ευρώ. Με την υπογραφή της σύμβασης αυξήθηκε στα 2,70 ευρώ, από την έναρξη της παραχώρησης έφτασε στα 3,35 ευρώ, ενώ από το 2028 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 5,45 ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο σε σχέση με αυτό που ίσχυε μέχρι το 2023.
Σχεδόν τριπλασιάζεται το κόστος
Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στο συνολικό κόστος διέλευσης της Εγνατίας Οδού. Ένα επιβατικό όχημα που μέχρι το 2023 κατέβαλλε 19,30 ευρώ για να διασχίσει ολόκληρο τον αυτοκινητόδρομο, το 2028 θα πληρώνει 52,20 ευρώ. Για φορτηγά και λεωφορεία το αντίστοιχο ποσό αυξάνεται από 67,50 ευρώ σε 183,80 ευρώ.
Η έκθεση επισημαίνει ότι μετά το 2028 οι χρεώσεις δεν θα παραμείνουν σταθερές, αλλά θα αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, γεγονός που σημαίνει ότι το κόστος θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Καταργούνται εκπτώσεις και απαλλαγές
Πέρα από τις αυξήσεις στις τιμές, η έκθεση καταγράφει μια σειρά αλλαγών που επηρεάζουν άμεσα τους χρήστες του δρόμου.
Μεταξύ αυτών είναι η κατάργηση των εκπτωτικών προγραμμάτων για τους συχνούς χρήστες και όσους χρησιμοποιούσαν e-pass, η κατάργηση των δωρεάν διελεύσεων για τους ανέργους, αλλά και η σταδιακή λήξη του καθεστώτος απαλλαγής για περίπου 80.000 κατοίκους παραμεθόριων περιοχών, ανάμεσά τους και περιοχές της Ηπείρου. Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, οι απαλλαγές διατηρούνται μόνο έως το τέλος του 2027 και στη συνέχεια παύουν να ισχύουν.
Νέα διόδια και περισσότερα έσοδα
Η έκθεση αναφέρεται ακόμη στην επικείμενη λειτουργία του νέου σταθμού διοδίων στον Πλάτανο Ημαθίας, εκτιμώντας ότι θα αυξήσει ακόμη περισσότερο το κόστος μετακίνησης στη Βόρεια Ελλάδα.
Παράλληλα υποστηρίζεται ότι, με τις νέες χρεώσεις, τα ετήσια έσοδα του παραχωρησιούχου αναμένεται να ξεπεράσουν τα 250 εκατομμύρια ευρώ από το 2028, έναντι περίπου 90 εκατομμυρίων ευρώ που ήταν το μέγιστο ετήσιο έσοδο όταν η Εγνατία Οδός βρισκόταν υπό δημόσια διαχείριση.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να επηρεάσουν ιδιαίτερα την Ήπειρο, όπου η Εγνατία Οδός αποτελεί τη βασική οδική αρτηρία για τις μετακινήσεις προς τη Θεσσαλονίκη, τη Δυτική Μακεδονία και τα λιμάνια της Βόρειας Ελλάδας, αυξάνοντας το κόστος τόσο για τους ιδιώτες όσο και για τις μεταφορικές επιχειρήσεις.
| Τι ίσχυε μέχρι το 2023 | Τι ισχύει / Τι αλλάζει έως το 2028 |
| Διόδια Τύριας: 2,10 € | Διόδια Τύριας: 5,45 € (+170%) |
| Διέλευση όλης της Εγνατίας (Ι.Χ.): 19,30 € | 52,20 € |
| Διέλευση όλης της Εγνατίας (φορτηγά/λεωφορεία): 67,50 € | 183,80 € |
| Υπήρχαν εκπτωτικά προγράμματα για συχνούς χρήστες και e-pass | Τα εκπτωτικά προγράμματα καταργήθηκαν |
| Δωρεάν διέλευση για ανέργους | Η απαλλαγή καταργήθηκε |
| Απαλλαγές για κατοίκους παραμεθόριων περιοχών | Διατηρούνται μόνο έως το τέλος του 2027 και στη συνέχεια καταργούνται |
| Περιστασιακές ελεύθερες διελεύσεις για αποσυμφόρηση | Πλέον γίνονται μόνο με έγγραφη εντολή της Τροχαίας |
| Μέγιστα ετήσια έσοδα περίπου 90 εκατ. € | Εκτίμηση για πάνω από 250 εκατ. € το 2028 |
