Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τη χρήση καπνικών προϊόντων από ολοένα και μικρότερες ηλικίες, με την αύξηση της χρήσης σε εφήβους και ιδιαίτερα στα κορίτσια να καταγράφεται πλέον με σαφήνεια στις τελευταίες έρευνες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, όπου το κάπνισμα και οι νέες μορφές νικοτίνης εξακολουθούν να διεισδύουν στην καθημερινότητα των νέων, το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Νομού Ιωαννίνων «Σχεδία», σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), πραγματοποίησε δράση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος.
Η δράση πραγματοποιήθηκε στον πεζόδρομο της οδού Νικολάκη Εφέντη (πρώην Ν. Παπαδοπούλου), έξω από το Καμπέρειο Ίδρυμα, όπου στεγάζεται η «Σχεδία». Για δύο ώρες, από τις 11 το πρωί έως τη 1 το μεσημέρι, στελέχη της επιστημονικής ομάδας του Κέντρου Πρόληψης «Σχεδία», καθώς και φοιτητές του Τμήματος Ψυχολογίας, που πραγματοποιούν την πρακτική τους άσκηση στη δομή, διένειμαν ενημερωτικό υλικό και παρείχαν πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις του καπνίσματος, τη χρήση προϊόντων νικοτίνης και τα οφέλη μιας ζωής χωρίς εξαρτήσεις.
Στη δράση παραβρέθηκε η πρόεδρος της «Σχεδίας», αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Σοφία Μαρκούλα, η οποία δήλωσε: «Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος, στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ζωής, υγείας και ευθύνης. Δυστυχώς, το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις συχνότερες απειλές της δημόσιας υγείας, που αφορά πολύ συχνά παιδιά, εφήβους και νέους ανθρώπους. Είμαστε λοιπόν εδώ ως “Σχεδία”, είμαστε εδώ ως δημοτική αρχή, για να πούμε όχι στο κάπνισμα. Για να τονίσουμε τη σημασία της πρόληψης. Για να τονίσουμε τη σημασία της διακοπής του καπνίσματος. Γιατί όλοι μας έχουμε δικαίωμα σε μια καλύτερη ζωή. Και καλύτερη ζωή και καλή ποιότητα ζωής, δεν μπορούμε να έχουμε μαζί με εξαρτήσεις και μαζί με το τσιγάρο».
Από την πλευρά του, ο επιστημονικά υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης «Σχεδία», καθηγητής Αγωγής Υγείας του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Κούτρας, παρουσίασε στοιχεία της τελευταίας έρευνας ESPAD για τη χρήση καπνικών προϊόντων από εφήβους στην Ελλάδα.
Όπως ανέφερε, ενώ έως το 2019 καταγραφόταν μείωση της χρήσης καπνικών προϊόντων στις μικρές ηλικίες, τα στοιχεία της έρευνας του 2024 δείχνουν αύξηση. Το ποσοστό των εφήβων που έχουν δοκιμάσει έστω μία φορά κάποιο καπνικό προϊόν αυξήθηκε από 43,4% σε 53,8%, με την έρευνα να περιλαμβάνει πλέον, πέρα από το παραδοσιακό τσιγάρο, και ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, ναργιλέ και προϊόντα νικοτίνης από το στόμα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη διαφοροποίηση των ποσοστών μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, σημειώνοντας ότι πλέον τα κορίτσια εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά χρήσης καπνικών προϊόντων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το ποσοστό χρήσης οποιουδήποτε καπνικού προϊόντος ανέρχεται στο 58,3% για τα κορίτσια και στο 50,8% για τα αγόρια, ενώ και στη χρήση κατά τις τελευταίες 30 ημέρες τα κορίτσια εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η έναρξη χρήσης καπνικών προϊόντων καταγράφεται πλέον και σε πολύ μικρές ηλικίες, ακόμη και πριν από το Γυμνάσιο, με ποσοστό που φτάνει το 12% για παιδιά ηλικίας 13 ετών ή μικρότερα. Όπως σημείωσε, σημαντικό προβληματισμό προκαλεί και το γεγονός ότι αρκετά παιδιά δηλώνουν πως έχουν εύκολη πρόσβαση σε καπνικά προϊόντα.
Ο κ. Κούτρας στάθηκε επίσης στη σύνδεση της χρήσης καπνικών προϊόντων με κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, επισημαίνοντας ότι τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα.
Αναφερόμενος στην εικόνα της Ηπείρου, σημείωσε ότι η περιοχή παρουσιάζει τους πιο θετικούς δείκτες στη χώρα σε ό,τι αφορά τη χρήση καπνικών προϊόντων από εφήβους. Όπως ανέφερε, οι 16χρονοι στην Ήπειρο εμφανίζουν χαμηλότερα ποσοστά τόσο δοκιμής όσο και χρήσης παραδοσιακών και εναλλακτικών καπνικών προϊόντων, ενώ λιγότεροι έφηβοι αναφέρουν έναρξη καπνίσματος πριν από την ηλικία των 13 ετών.
«Δεν σημαίνει ότι είμαστε ευχαριστημένοι από αυτό, αλλά δείχνει τη δουλειά που γίνεται όχι μόνο από εμάς, αλλά συνολικά από τα Κέντρα Πρόληψης της Ηπείρου” ανέφερε χαρακτηριστικά και κατέληξε λέγοντας ότι οι δείκτες της Ελλάδας βρίσκονται περίπου στον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
