Ο πληθυσμός της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα έχει σχεδόν διπλασιαστεί από το τέλος του προηγούμενου αιώνα, φτάνοντας σήμερα περίπου τα 900 άτομα, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΛΓΑ που ανέλυσε η περιβαλλοντική οργάνωση «Αρκτούρος».

Παρά την αύξηση αυτή, στις περιοχές όπου η αρκούδα ζούσε παραδοσιακά – στην Πίνδο, από το Γράμμο μέχρι τα Γρεβενά, και στη Ροδόπη γύρω από το δάσος της Ελατιάς – δεν καταγράφεται αντίστοιχη αύξηση στις ζημιές που προκαλούνται από τα ζώα.

Όπως εξηγεί στο ethnos.gr ο διευθυντής του «Αρκτούρου», Αλέξανδρος Καραμανλίδης, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι κάτοικοι αυτών των περιοχών γνωρίζουν πώς να διαχειριστούν τη συνύπαρξη με την καφέ αρκούδα. «Οι μόνιμοι κάτοικοι γνωρίζουν τη σημασία του ποιμενικού σκύλου, των ηλεκτροφόρων περιφράξεων και του σωστού τρόπου διαχείρισης των σκουπιδιών για την αποτροπή ζημιών», σημειώνει ο κ. Καραμανλίδης.

Αντίθετα, η αύξηση των ζημιών παρατηρείται σε περιοχές όπου η παρουσία της καφέ αρκούδας επεκτάθηκε τα τελευταία χρόνια, όπως στη νότια Πίνδο, στο Βέρμιο, στον Όλυμπο και σε εκτάσεις γύρω από τη Θεσσαλονίκη. Σε αυτές τις περιοχές, οι κάτοικοι δεν έχουν ακόμη μάθει να διαχειρίζονται τη συνύπαρξη με τα ζώα, γεγονός που οδηγεί σε περισσότερες ζημιές.

Στοιχεία από τον ΕΛΓΑ

Η έρευνα του «Αρκτούρου» βασίστηκε σε στοιχεία του ΕΛΓΑ για τις αιτήσεις αποζημίωσης αγροτών και κτηνοτρόφων από το 1999 έως το 2022. Από την ανάλυση προκύπτει ότι στις παραδοσιακές περιοχές διαβίωσης της αρκούδας οι αιτήσεις για ζημιές παραμένουν σταθερές, παρά τη σημαντική αύξηση του πληθυσμού. Αντίθετα, στις νέες περιοχές παρουσίας της καφέ αρκούδας, οι αιτήσεις αυξάνονται αναλογικά.

«Αν και ο αριθμός των αρκούδων σχεδόν διπλασιάστηκε, οι ζημιές δεν αυξήθηκαν ανάλογα», επισημαίνει ο κ. Καραμανλίδης, προσθέτοντας ότι η σωστή ενημέρωση των κατοίκων μπορεί να μειώσει ακόμα περισσότερο τις ζημιές.

Σημασία της ενημέρωσης

Η εμπειρία των παραδοσιακών περιοχών δείχνει ότι η ενημέρωση και η κατάλληλη διαχείριση μπορούν να περιορίσουν τις ζημιές. Στις νέες περιοχές παρουσίας της καφέ αρκούδας, η υιοθέτηση μέτρων όπως ποιμενικοί σκύλοι, ηλεκτροφόρες περιφράξεις και σωστή διαχείριση απορριμμάτων μπορεί να μειώσει σημαντικά τον αντίκτυπο του ζώου.

«Η ενημέρωση των πολιτών είναι κρίσιμη. Αν οι κάτοικοι μάθουν πώς να συμπεριφέρονται σωστά, οι ζημιές θα μειωθούν ακόμη περισσότερο», καταλήγει ο κ. Καραμανλίδης.