Αύξηση 100% στα πρόστιμα για μη καθαρισμένα οικόπεδα προβλέπει το σχέδιο νόμου «Ενεργή Μάχη» του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, που τέθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, το πρόστιμο για ακαθάριστο οικόπεδο θα ανέλθει από 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, ενώ το ελάχιστο ύψος παραμένει στα 200 ευρώ, γεγονός που αφορά κυρίως ιδιοκτήτες μεγάλων εκτάσεων.

Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο άρθρο 38, ενώ το άρθρο 39 εισάγει επιπλέον μέτρα σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο των ακαθάριστων οικοπέδων και τον ρόλο των αρμόδιων φορέων, όπως οι δήμοι και η Πυροσβεστική. Ο έλεγχος και η επιβολή κυρώσεων αναμένεται να γίνεται πιο συστηματικά και αυστηρά, με σαφείς διαδικασίες και αρμοδιότητες.

Στην πράξη, από το 2026 οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να καθαρίζουν τα οικόπεδά τους και να υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση στο Εθνικό Μητρώο από 1η Απριλίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες. Οι Δήμοι θα συνεχίσουν τη δείγματοληπτική επιθεώρηση από 1η Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου, ενώ σε περίπτωση παράλειψης, ο καθαρισμός θα γίνεται αυτεπάγγελτα και το κόστος θα βαρύνει τον ιδιοκτήτη.

Η Πυροσβεστική αποκτά πιο σαφώς καθορισμένο ρόλο, με αρμοδιότητα ελέγχου συμμόρφωσης, ειδικά σε περιοχές υψηλού κινδύνου, και τη δυνατότητα επιβολής παράλληλων προστίμων. Τα έσοδα από τα πρόστιμα που επιβάλλονται από τις υπηρεσίες του Π.Σ. θα αποδίδονται κατά 5% στον Ειδικό Λογαριασμό του Τομέα Πρόνοιας Υπαλλήλων του Πυροσβεστικού Σώματος.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο διατηρεί τις κυρώσεις για μη υποβολή δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο, με πρόστιμο 1.000 ευρώ, ενώ όσοι δηλώσουν ψευδώς ότι συμμορφώθηκαν, κινδυνεύουν με φυλάκιση έως 2 έτη και πρόστιμο έως 54.000 ευρώ.

Συγκεκριμένα, το άρθρο 53ΙΔ του ν. 4662/2020 ορίζει τις υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων, τις περιοχές εφαρμογής τους (εντός ρυμοτομικών σχεδίων, εντός ορίων οικισμών, εντός 100 μέτρων από όρια οικισμών, και εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα) και τους υπόχρεους, περιλαμβάνοντας φυσικά και νομικά πρόσωπα καθώς και φορείς του δημόσιου τομέα.

Με τις νέες διατάξεις, η κυβέρνηση στοχεύει σε αυστηρότερη εφαρμογή της πολιτικής προστασίας, πρόληψη δασικών πυρκαγιών και αποτελεσματικότερη διαχείριση των δημοτικών και ιδιωτικών χώρων, ενισχύοντας τη δημόσια ασφάλεια και τη συμμόρφωση με τα οικοδομικά και περιβαλλοντικά πρότυπα.