Ένα εκρηκτικό κοκτέιλ πολύ υψηλών τιμών και έλλειψης ενημέρωσης συνθέτει το σκηνικό γύρω από το έργο των αυτόνομων δικτύων LED στην Ήπειρο.
Πρόκειται για ένα μεγάλο έργο «αυτόνομων και έξυπνων φωτιστικών» που υλοποιείται και στις 13 Περιφέρειες της χώρας μέσω προγραμματικών συμβάσεων που έχουν συνάψει με το ΤΕΕ.
Στην Ήπειρο αντιστοιχούν επίσημα τουλάχιστον έξι εκατομμύρια ευρώ από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης! «Βαπτίζονται» ανάπτυξη, την ώρα που το κόστος ανά φωτιστικό θυμίζει… Μονακό και η επιλογή των σημείων που αυτά τοποθετούνται παραμένει επτασφράγιστο μυστικό. Ή αποτελεί προϊόν συνεννόησης μεταξύ του Περιφερειάρχη και των αναδόχων που υλοποιούν το ίδιο έργο σε όλη την χώρα!
Τιμές από το «μέλλον»
Σύμφωνα με τον επίσημο τιμοκατάλογο του έργου, κάθε αυτόνομο φωτιστικό σημείο (στύλος, πάνελ, μπαταρία, LED) κοστίζει περίπου 4.000 ευρώ.
- Ο στύλος και η βάση: Κάθε ιστός μαζί με την εκσκαφή και τη βάση του κοστίζει 1.419,70€.
- Το φωτιστικό σώμα: Μια λάμπα LED κάτω των 80W τιμολογείται προς 575€, τιμή που στην ελεύθερη αγορά για αντίστοιχες προδιαγραφές θεωρείται τουλάχιστον προκλητική.
- Το ηλιακό κιτ: Για το πάνελ, τη βάση του, τον controller και τη μπαταρία, το κόστος ανά στύλο ξεπερνά τα 1.100€.
Αν προσθέσουμε και τα λογισμικά τηλεδιαχείρισης, τις κάρτες SIM και τις μελέτες, το τελικό κόστος ανά φωτιστικό σημείο εκτοξεύεται στις 4.000 ευρώ.
Είναι προφανές ότι το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία για την περιοχή, όμως η διαχείριση των πόρων με τέτοιες τιμές μονάδος γεννά εύλογα ερωτήματα. Είναι οι τεχνικές προδιαγραφές τόσο «διαστημικές» που δικαιολογούν 4 χιλιάρικα ανά λάμπα, ή μήπως το χρήμα ρέει τόσο άφθονο που κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να διαπραγματευτεί;
Και το ερώτημα είναι αυτονόητο όταν σε άλλες ευρωπαικές χώρες οι τιμές είναι διαφορετικές.. Για παράδειγμα ένα φωτιστικό LED (<=80W) στις περισσότερες χώρες κοστίζει κάτω από 200€.
Φωτιστικά… κατά το δοκούν
Και ενώ οι τιμές «καίνε», η Περιφέρεια Ηπείρου φρόντισε να κρατήσει το «πού» θα τοποθετηθούν αυτά τα πανάκριβα συστήματα στο σκοτάδι. Μόνο όταν ανάβουν όπως συνέβη στην παραλίμνια ζώνη των Ιωαννίνων μαθαίνεται η ύπαρξή τους. Ακόμη και αντιπεριφερειάρχες δεν γνωρίζουν τα σημεία που έχουν υποδειχθεί για την τοποθέτηση των έξυπνων φωτιστικών.
Στην απόφαση της Περιφερειακής Επιτροπής (29/2032/08-10-2024), δεν κατονομάζεται ούτε ένα χιλιόμετρο οδικού δικτύου. Παρέχεται μόνο η σύμφωνη γνώμη για την τοποθέτησή τους.
Σε άλλες περιφέρειες έχουν αναρτηθεί οι προγραμματικές συμβάσεις αλλά και επίσημες ανακοινώσεις με τα σημεία όπου θα τοποθετηθούν φωτιστικά.
Στην Ήπειρο η απόφαση δίνει «λευκή επιταγή» στον Περιφερειάρχη και την ανάδοχο εταιρεία. Η επιλογή των σημείων γίνεται «κατά πρόταση της Περιφέρειας», δηλαδή μακριά από κάθε δημόσιο έλεγχο και διαβούλευση.
Ήδη, αυτόνομοι ιστοί ξεπηδούν σε διάφορα σημεία της Ηπείρου, χωρίς κανείς να γνωρίζει αν επιλέχθηκαν με βάση την οδική ασφάλεια ή άλλου είδους «προτεραιότητες».
Όταν το χρήμα είναι δημόσιο, η διαφάνεια δεν είναι επιλογή αλλά αποτελεί υποχρέωση. Και τα LED του Ταμείου Ανάκαμψης δεν αποτελούν εξαίρεση!
