Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και καινοτόμα δράση για την ανάδειξη της παραδοσιακής ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς προωθεί η Περιφέρεια Ηπείρου.
Στην ερχόμενη συνεδρίαση της Περιφερειακής Επιτροπής εισάγεται προς έγκριση δαπάνη ύψους 21.576 ευρώ με ΦΠΑ για «Προμήθεια προπλασμάτων πέτρινων γεφυριών για το Μουσείο Πέτρινων Γεφυριών».
Στο πλαίσιο της δράσης προβλέπεται η κατασκευή και δωρεά στο Μουσείο μιας συλλογής 12 αρχιτεκτονικών μοντέλων (μακετών) υψηλής ακρίβειας, τα οποία θα αναπαριστούν βασικούς τύπους της παραδοσιακής πέτρινης γεφυροποιίας της Ηπείρου.
Δεν πρόκειται, όμως, για απλές μακέτες.
Τα νέα εκθέματα συνδυάζουν σύγχρονες τεχνολογίες σχεδιασμού και κατασκευής με έναν ιδιαίτερα σημαντικό στόχο: να κάνουν την ηπειρώτικη γεφυροποιία προσβάσιμη σε όλους, ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιληφθούν τα μνημεία μέσα από την όραση.
Από το 3D στον… πραγματικό κόσμο
Η κατασκευή των μοντέλων θα βασιστεί σε τρισδιάστατο σχεδιασμό (3D CAD) και 3D εκτύπωση υψηλής ανάλυσης, ώστε να αποδοθούν με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια τα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά των γεφυριών.
Μετά την εκτύπωση, κάθε μοντέλο θα υποστεί χειροποίητη επεξεργασία και φινίρισμα με τεχνικές παλαίωσης, προκειμένου να προσεγγίζει αισθητικά την εικόνα των αυθεντικών μνημείων.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί και στην απόδοση του φυσικού περιβάλλοντος. Το νερό κάτω από τα γεφύρια θα αναπαρίσταται με τη χρήση εποξειδικής ρητίνης, δημιουργώντας την αίσθηση του «υγρού γυαλιού».
Τα γεφύρια θα μπορούν να… αγγίζονται
Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο της συγκεκριμένης δράσης είναι ο σχεδιασμός των μοντέλων για απτική διερεύνηση (Tactile Sensing).
Με τον τρόπο αυτό, οι επισκέπτες με προβλήματα όρασης ή οι τυφλοί επισκέπτες θα μπορούν να εξερευνούν με την αφή τη γεωμετρία, τη δομή και τις βασικές αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες των πέτρινων γεφυριών.
Πρόκειται για μια δυνατότητα που δεν είναι εύκολο να προσφερθεί στο φυσικό περιβάλλον, καθώς τα συγκεκριμένα μνημεία έχουν μεγάλο μέγεθος, βρίσκονται σε δύσβατες περιοχές και δεν μπορούν να προσεγγιστούν με τρόπο που να επιτρέπει την απτική εξερεύνηση του συνόλου της κατασκευής.
Έτσι, μια μακέτα μετατρέπεται σε εργαλείο γνώσης και προσβασιμότητας, επιτρέποντας σε περισσότερους επισκέπτες να γνωρίσουν από κοντά, έστω και σε μικρή κλίμακα, την τεχνική και την αρχιτεκτονική των ιστορικών γεφυριών της Ηπείρου.

Ψηφιακό «δίδυμο» για τα γεφύρια
Η δράση δεν σταματά στη δημιουργία των φυσικών μοντέλων.
Στο πλαίσιο της προμήθειας προβλέπεται επίσης η δημιουργία ψηφιακών αρχείων υψηλής πιστότητας, ενός ψηφιακού αποθετηρίου που θα λειτουργεί ως Digital Twin των μοντέλων και κατ’ επέκταση θα προσφέρει ένα σύγχρονο εργαλείο τεκμηρίωσης της ηπειρώτικης γεφυροποιίας.
Το ψηφιακό υλικό μπορεί να αξιοποιηθεί στο μέλλον για επιστημονικές μελέτες, εκπαιδευτικά προγράμματα και συγκριτικές αναλύσεις, αλλά και για την παρακολούθηση της αρχιτεκτονικής και στατικής εξέλιξης των γεφυριών.
Με αυτόν τον τρόπο, τα μνημεία δεν θα καταγράφονται μόνο ως εκθέματα σε έναν μουσειακό χώρο, αλλά θα αποκτούν και μια ψηφιακή υπόσταση, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί από ερευνητές και εκπαιδευτικούς.
Η παράδοση συναντά την τεχνολογία
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί ουσιαστικά να συνδέσει δύο διαφορετικούς κόσμους: την παραδοσιακή τεχνική της πέτρινης γεφυροποιίας της Ηπείρου με τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας.
Τα 12 μοντέλα θα αποτελέσουν ένα ακόμη εργαλείο για την ανάδειξη ενός σημαντικού κομματιού της ηπειρώτικης πολιτιστικής κληρονομιάς, δίνοντας παράλληλα έμφαση στην προσβασιμότητα, την εκπαίδευση και την ψηφιακή τεκμηρίωση.
Η σχετική δαπάνη, ύψους 21.576 ευρώ, αναμένεται να τεθεί προς έγκριση στην Περιφερειακή Επιτροπή, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση της δράσης και τη δημιουργία της νέας συλλογής για το Μουσείο Πέτρινων Γεφυριών.