Επιδότηση που φτάνει έως το 95% των επιλέξιμων δαπανών και μπορεί να αγγίξει τις 36.000 ευρώ για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης προβλέπει το νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ. Προτεραιότητα δίνεται στις κλειστές κατοικίες, με στόχο να επιστρέψουν στην αγορά είτε ως ιδιοκατοικούμενες είτε ως κατοικίες μακροχρόνιας μίσθωσης.
Ο οδηγός εφαρμογής δημοσιεύτηκε στις 20 Οκτωβρίου και περιγράφει τις προϋποθέσεις συμμετοχής, τις εργασίες που χρηματοδοτούνται και τη διαδικασία υποβολής των αιτήσεων. Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης ανακοινώθηκε στα 500 εκατ. ευρώ, ενώ η ημερομηνία έναρξης των αιτήσεων χρηματοδότησης θα καθοριστεί σε επόμενο στάδιο.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε νοικοκυριά χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων και καλύπτει τόσο κλειστά ακίνητα όσο και κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία. Για κάθε ακίνητο προβλέπεται επιλέξιμος προϋπολογισμός έως 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο τις 36.000 ευρώ, ενώ παρέχεται επιπλέον κάλυψη έως 2.500 ευρώ για συγκεκριμένες τεχνικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Ποια ακίνητα μπορούν να ενταχθούν
Για να είναι επιλέξιμη μια κατοικία, θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η οικοδομική άδεια πρέπει να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990, ενώ η επιφάνεια δεν πρέπει να ξεπερνά τα 120 τετραγωνικά μέτρα. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο μπορεί να φτάνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Απαραίτητη είναι επίσης η ενεργειακή κατάταξη της κατοικίας έως την κατηγορία Γ, σύμφωνα με το αρχικό Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης. Παράλληλα, ισχύουν περιορισμοί για ακίνητα που έχουν ενταχθεί μετά το 2020 σε άλλα προγράμματα, όπως το «Εξοικονομώ» ή το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», με τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο οδηγός.
Για τις κλειστές κατοικίες απαιτείται να ήταν κενές κατά τα έτη 2024 και 2025 και, μετά την ανακαίνιση, να χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία από τον ιδιοκτήτη ή να εκμισθωθούν για μακροχρόνια κατοικία.
Τα εισοδηματικά όρια και τα ποσοστά επιδότησης
Το ποσοστό ενίσχυσης καθορίζεται από την εισοδηματική κατηγορία του δικαιούχου. Στην πρώτη κατηγορία, το ετήσιο εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 18.000 ευρώ για άγαμο και τις 25.000 ευρώ για έγγαμο, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Στη δεύτερη κατηγορία, τα αντίστοιχα όρια είναι 25.000 ευρώ για άγαμο και 35.000 ευρώ για έγγαμο, επίσης με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί.
Η βασική επιχορήγηση ανέρχεται σε 80% για την πρώτη κατηγορία και σε 70% για τη δεύτερη. Προβλέπονται επιπλέον προσαυξήσεις 5% για καθεμία από συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως οι ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, οι μονογονεϊκές οικογένειες, οι τρίτεκνοι και πολύτεκνοι, καθώς και τα άτομα με αναπηρία που διαμένουν σε ιδιοκατοικούμενη κατοικία.
Με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως το 95% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και έως το 85% για τη δεύτερη.
Ποιες εργασίες χρηματοδοτούνται
Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται εργασίες επισκευής και ανακαίνισης, όπως η ανακατασκευή μπάνιου και κουζίνας, η αντικατάσταση ειδών υγιεινής, δαπέδων και εσωτερικών θυρών, καθώς και οι επισκευές σε ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις.
Επιλέξιμες είναι επίσης εργασίες σε σοβάδες, χρωματισμούς, γυψοσανίδες και κεραμοσκεπές, αλλά και παρεμβάσεις για τη βελτίωση της προσβασιμότητας ατόμων με αναπηρία.
Το πρόγραμμα καλύπτει παράλληλα ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, συστήματα σκίασης, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, καθώς και άλλες προβλεπόμενες λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας.
Υπάρχει, ωστόσο, μια βασική προϋπόθεση: μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, η κατοικία πρέπει να έχει αναβαθμιστεί τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κατηγορία. Επιπλέον, οι ενεργειακές δαπάνες πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του συνολικού προϋπολογισμού, ενώ οι εργασίες ανακαίνισης μπορούν να καλύπτουν έως το 80%.
Τι ισχύει για τις κλειστές κατοικίες και το Airbnb
Για τους ιδιοκτήτες που θα επιλέξουν να ανακαινίσουν κλειστό ακίνητο με σκοπό την εκμίσθωσή του, προβλέπονται συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η κατοικία θα πρέπει να διατεθεί για μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια, ενώ απαγορεύεται η χρήση της για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως μέσω Airbnb, για το ίδιο διάστημα.
Το μισθωτήριο θα πρέπει να αναρτηθεί στην ΑΑΔΕ εντός οκτώ μηνών από την ολοκλήρωση του έργου. Για όλες τις κατοικίες που θα επιδοτηθούν προβλέπεται διατήρηση της δηλωμένης χρήσης για πέντε χρόνια, ενώ η μεταβίβαση του ακινήτου μέσα σε αυτή την περίοδο μπορεί να οδηγήσει σε επιστροφή της επιχορήγησης.
Πώς θα γίνουν οι αιτήσεις
Η διαδικασία περιλαμβάνει αρχικά την έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας μέσω gov.gr και στη συνέχεια την υποβολή αίτησης χρηματοδότησης στην πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.
Οι αιτήσεις θα εξεταστούν με προτεραιότητα στις κλειστές κατοικίες και θα ακολουθήσουν οι ανοικτές κατοικίες της πρώτης και της δεύτερης εισοδηματικής κατηγορίας. Οι ημερομηνίες έναρξης της διαδικασίας δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν στο μεταξύ να ελέγξουν αν το ακίνητό τους πληροί τα κριτήρια, να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα στοιχεία και να εξετάσουν τις εργασίες που χρειάζονται. Η διάρκεια υλοποίησης κάθε εγκεκριμένου έργου προβλέπεται να φτάνει έως τους 18 μήνες από την απόφαση υπαγωγής, με καταληκτική ημερομηνία την 31η Δεκεμβρίου 2028.
