Νέα «όπλα» στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής ενεργοποιεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), θέτοντας σε εφαρμογή πιο εκτεταμένους και πλήρως ψηφιοποιημένους ελέγχους για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και περιπτώσεων αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας.

Στο επίκεντρο βρίσκονται φορολογούμενοι για τους οποίους προκύπτουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα στα εισοδήματα που δηλώνουν στην εφορία και στην πραγματική οικονομική τους εικόνα, όπως αυτή προκύπτει από τραπεζικές κινήσεις, περιουσιακά στοιχεία και καταναλωτικές δαπάνες.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ, αναμένεται να αποσταλούν τουλάχιστον 12.000 ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις σε πολίτες που θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις για παλαιότερες φορολογικές υποθέσεις.

Το BANCAPP στο επίκεντρο των διασταυρώσεων

Κεντρικό ρόλο στη νέα διαδικασία έχει το πληροφοριακό σύστημα BANCAPP, το οποίο αντλεί στοιχεία από τα πιστωτικά ιδρύματα και τα συγκρίνει με τα δεδομένα που έχουν δηλωθεί στις φορολογικές δηλώσεις.

Μέσω του συστήματος μπορούν να εντοπιστούν τραπεζικές καταθέσεις, κινήσεις λογαριασμών και συναλλαγές που δεν δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματα.

Παράλληλα, η ΑΑΔΕ αξιοποιεί πληροφορίες από τράπεζες, εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία, επιχειρήσεις και άλλους φορείς, ώστε να δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο οικονομικό προφίλ κάθε φορολογουμένου.

Στο στόχαστρο όσοι εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται σε περιπτώσεις όπου υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο δηλωμένο εισόδημα και στο επίπεδο διαβίωσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν φορολογούμενοι που εμφανίζουν ετήσιο εισόδημα 10.000 έως 20.000 ευρώ, αλλά πραγματοποιούν δαπάνες που μπορεί να ξεπερνούν ακόμη και τις 100.000 ευρώ.

Τέτοιες αποκλίσεις θεωρούνται από τις φορολογικές αρχές ένδειξη πιθανής απόκρυψης εισοδημάτων και οδηγούν σε περαιτέρω έλεγχο.

Ποια στοιχεία ελέγχονται

Οι διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ μπορούν να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• τραπεζικές καταθέσεις και τόκους,
• ηλεκτρονικές πληρωμές,
• μερίσματα και πρόσθετες αμοιβές,
• αποπληρωμές δανείων,
• ασφαλιστήρια συμβόλαια,
• δαπάνες σε ιδιωτικές κλινικές,
• δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων,
• λογαριασμούς τηλεφωνίας,
• υψηλές καταναλώσεις ηλεκτρικού ρεύματος,
• αυξημένες καταναλώσεις νερού,
• εισοδήματα από ενοίκια και βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις όπου οι καταναλώσεις ή οι δαπάνες μπορεί να αποκαλύπτουν περιουσιακά στοιχεία που δεν έχουν δηλωθεί, όπως για παράδειγμα αδήλωτες πισίνες ή πρόσθετες πηγές εισοδήματος.

Τι γίνεται μετά την ηλεκτρονική ειδοποίηση

Όταν από τις διασταυρώσεις προκύψουν ενδείξεις ανακριβών δηλώσεων, οι φορολογούμενοι θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά και θα καλούνται να προσκομίσουν στοιχεία και δικαιολογητικά.

Η διαδικασία προβλέπει προθεσμία ανταπόκρισης, ενώ σε περίπτωση που οι αποκλίσεις επιβεβαιωθούν μετά τον έλεγχο, μπορούν να προκύψουν πρόσθετοι φόροι, προσαυξήσεις και πρόστιμα.

Για τις πιο σύνθετες υποθέσεις οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα χρησιμοποιούν έμμεσες τεχνικές ελέγχου, όπως η ανάλυση ρευστότητας, η εξέταση της μεταβολής της καθαρής περιουσιακής θέσης και η αξιολόγηση των τραπεζικών συναλλαγών.

Η ΑΑΔΕ περνά πλέον σε μια νέα εποχή ελέγχων, όπου οι ψηφιακές διασταυρώσεις περιορίζουν τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων και επιτρέπουν τον εντοπισμό περιπτώσεων όπου τα δηλωμένα οικονομικά στοιχεία δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική εικόνα.