Την ώρα που ένας στους πέντε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρηματίες «ξεχνά» να υποβάλει περιοδική δήλωση ΦΠΑ και η τρόικα ζητά περισσότερους ελέγχους κυρίως σε φορολογούμενους μεγάλης οικονομικής επιφάνειας, ο φοροελεγκτικός και φοροεισπρακτικός μηχανισμός εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες. Τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ότι στο πρώτο πεντάμηνο του έτους οι έλεγχοι που έχουν διενεργηθεί σε μεγάλες επιχειρήσεις και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου αλλά κυρίως οι εισπράξεις από φόρους και πρόστιμα που έχουν βεβαιωθεί υπολείπονται των στόχων που έχουν τεθεί με το Μνημόνιο. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου:

Το πρώτο πεντάμηνο ολοκληρώθηκαν 115 τακτικοί έλεγχοι και 231 προσωρινοί σε μεγάλες επιχειρήσεις. Το Μνημόνιο προβλέπει ότι στο πρώτο εξάμηνο του έτους θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί 176 τακτικοί έλεγχοι και 260 προσωρινοί έλεγχοι. Από τους τακτικούς ελέγχους βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 104,1 εκατ. αλλά εισπράχθηκαν μόλις 27,9 εκατ. ποσοστό 26,8%, όταν ο στόχος του Μνημονίου για το πρώτο εξάμηνο προβλέπει την είσπραξη του 65% των βεβαιωμένων φόρων και προστίμων. Από τους προσωρινούς ελέγχους η εφορία βεβαίωσε φόρους και πρόστιμα 64,9 εκατ., αλλά εισπράχθηκαν 13,9 εκατ., δηλαδή το 21,4%, ενώ το Μνημόνιο προβλέπει την είσπραξη του 45% των βεβαιωμένων ποσών για το πρώτο εξάμηνο του έτους. Μέχρι το τέλος του 2013 θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί 596 τακτικούς έλεγχοι και θα πρέπει να έχει εισπραχθεί το 75% των βεβαιωμένων φόρων και προστίμων.

Παράλληλα, ολοκληρώθηκαν 211 έλεγχοι σε αυτοαπασχολούμενους και φορολογούμενους μεγάλου πλούτου. Από τους ελέγχους αυτούς βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 15,5 εκατ. αλλά στα δημόσια ταμεία εισέρρευσαν μόλις 5,8 εκατ. Σύμφωνα με το Μνημόνιο μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να ολοκληρωθούν 910 τακτικοί έλεγχοι και να έχει εισπραχθεί το 65% των βεβαιωμένων φόρων και προστίμων.

Το πρώτο πεντάμηνο του έτους εισπράχθηκαν 723 εκατ. από παλιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ ο στόχος που έχει τεθεί με το Μνημόνιο προβλέπει ότι στο πρώτο εξάμηνο θα πρέπει να έχουν εισπραχθεί 1,140 δισ. και μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να έχουν εισρεύσει στα ταμεία του Δημοσίου 1,9 δισ. Τα «φρέσκα» ληξιπρόθεσμα χρέη, δηλαδή αυτά που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2013, ανέρχονται μέχρι το τέλος Μαΐου σε 3,05 δισ. ευρώ.

Ενας στους πέντε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρηματίες υπό το βάρος της κρίσης και της έλλειψης ρευστότητας δεν υποβάλει εμπρόθεσμα περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ. Στο πρώτο πεντάμηνο έπρεπε να υποβληθούν συνολικά 2.462.125 δηλώσεις ΦΠΑ. Ομως, τελικά, υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα 1.931.456 δηλώσεις. Δηλαδή οι 530.669 προτίμησαν να απέχουν της διαδικασίας. Ακολούθησαν «ραβασάκια», email και τηλέφωνα από τους εφοριακούς και πείστηκαν τελικά να υποβάλουν δήλωση οι… 34.108. Παράλληλα, στο ίδιο διάστημα ολοκληρώθηκαν 6.396 έλεγχοι για την απόδοση του ΦΠΑ και βεβαιώθηκαν φόροι και πρόστιμα ύψους 130,76 εκατ., με τις εισπράξεις να ανέρχονται όμως σε 41,26 εκατ. ευρώ.