Μια νέα μεγάλη πτηνοτροφική μονάδα σχεδιάζει να δημιουργήσει η εταιρεία Νιτσιάκος Α.Β.Ε.Ε. στη θέση «Τέντα» της Τοπικής Κοινότητας Ζίτσας. Πρόκειται, με βάση τη δυναμικότητα που περιγράφεται στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για τη μεγαλύτερη μονάδα του είδους που σχεδιάζεται στην Ήπειρο, με δυνατότητα εκτροφής σχεδόν δύο εκατομμυρίων κοτόπουλων τον χρόνο και εκτιμώμενο προϋπολογισμό κατασκευής 6,74 εκατομμυρίων ευρώ.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση βρίσκεται σε εξέλιξη και η μελέτη αποτυπώνει μια εγκατάσταση μεγάλης κλίμακας, η οποία θα ενταχθεί στην ευρύτερη παραγωγική αλυσίδα της εταιρείας στην περιοχή των Ιωαννίνων.
Τα στοιχεία της, ωστόσο, δεν αφορούν μόνο το μέγεθος της επένδυσης. Καταγράφουν σημαντικές ανάγκες σε νερό, χιλιάδες τόνους στερεών αποβλήτων ετησίως και μεγάλες ποσότητες υγρών αποβλήτων, ενώ σε επιμέρους υπολογισμούς εμφανίζονται αριθμητικές αποκλίσεις που χρειάζονται διευκρινίσεις.
Σχεδόν δύο εκατομμύρια κοτόπουλα τον χρόνο
Η μονάδα σχεδιάζεται σε γήπεδο συνολικής έκτασης 69.703,79 τετραγωνικών μέτρων και θα περιλαμβάνει οκτώ κτίρια εκτροφής, συνολικής επιφάνειας 19.200 τετραγωνικών μέτρων.
Η δυναμικότητά της θα ανέρχεται σε 393.000 κοτόπουλα ανά εκτροφή, ενώ προβλέπονται πέντε εκτροφές ετησίως. Με αυτόν τον σχεδιασμό, η ετήσια παραγωγική δυναμικότητα φτάνει τα 1.965.000 πτηνά.
Οι νεοσσοί θα εισάγονται στη μονάδα σε ηλικία μίας ή δύο ημερών και θα παραμένουν εκεί περίπου 50 ημέρες, μέχρι να φτάσουν στο προβλεπόμενο βάρος των 2,2 έως 2,5 κιλών. Στη συνέχεια θα μεταφέρονται στο πτηνοσφαγείο της εταιρείας στη Βιομηχανική Περιοχή Ιωαννίνων. Μεταξύ των εκτροφών προβλέπεται υγειονομικό κενό περίπου μίας εβδομάδας, κατά το οποίο θα πραγματοποιούνται καθαρισμός και απολύμανση των εγκαταστάσεων.
Επένδυση 6,74 εκατομμυρίων ευρώ
Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό που περιλαμβάνεται στη ΜΠΕ, το συνολικό κόστος κατασκευής εκτιμάται σε 6.740.000 ευρώ. Από αυτά, τα 4,5 εκατομμύρια αφορούν τις εκσκαφές και την ανέγερση των κτιρίων, 1,5 εκατομμύριο τον μηχανολογικό εξοπλισμό, 400.000 ευρώ τις συνδέσεις με τα δίκτυα, 300.000 ευρώ τη διαμόρφωση του οικοπέδου και 40.000 ευρώ την ανόρυξη γεώτρησης.
Η μελέτη εκτιμά επίσης σε περίπου 450.000 ευρώ το κόστος των μέτρων και υποδομών που συνδέονται με την περιβαλλοντική προστασία. Σε αυτά περιλαμβάνονται τα συστήματα διαχείρισης υγρών αποβλήτων, ο χώρος προσωρινής αποθήκευσης της κοπριάς, ο εξοπλισμός αερισμού και ψύξης, καθώς και συστήματα περιορισμού της σκόνης και των οσμών.
Για τη χρηματοδότηση της επένδυσης προβλέπεται η χρήση ιδίων κεφαλαίων της εταιρείας, ενώ η ΜΠΕ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τραπεζικού δανεισμού ή ένταξης σε διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία και αναπτυξιακά προγράμματα. Δεν προσδιορίζεται, πάντως, συγκεκριμένο πρόγραμμα δημόσιας επιδότησης.
Οι ανάγκες σε νερό και η νέα γεώτρηση
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που προκύπτουν από τον σχεδιασμό αφορά την υδροδότηση της εγκατάστασης. Η μονάδα δεν προβλέπεται να καλύπτει τις ανάγκες της από το δημοτικό δίκτυο, αλλά από νέα γεώτρηση που θα κατασκευαστεί εντός του γηπέδου, με προβλεπόμενο βάθος περίπου 200 μέτρων.
Η συνολική ετήσια κατανάλωση νερού υπολογίζεται σε περίπου 43.700 κυβικά μέτρα. Από αυτά, περίπου 14.737 κυβικά μέτρα αφορούν το πόσιμο νερό για τα πτηνά, 871 κυβικά μέτρα τον καθαρισμό των εγκαταστάσεων, 10.000 κυβικά μέτρα το σύστημα υδρονέφωσης και περίπου 91 κυβικά μέτρα τις ανάγκες του προσωπικού. Επιπλέον, 18.000 κυβικά μέτρα προβλέπονται για την άρδευση του πρασίνου και των δέντρων.
Η γεώτρηση χωροθετείται στο βορειοανατολικό τμήμα του γηπέδου, σε περιοχή που εντάσσεται στο Υπόγειο Υδατικό Σύστημα Κληματιάς και στη λεκάνη απορροής του Καλαμά.
13.880 τόνοι κοπριάς και στρωμνής
Μεγάλο είναι και το φορτίο των στερεών αποβλήτων που θα προκύπτουν από τη λειτουργία της μονάδας. Η ετήσια παραγωγή κοπριάς και στρωμνής υπολογίζεται στη μελέτη σε περίπου 13.880 τόνους.
Η προβλεπόμενη διαχείριση περιλαμβάνει τη μεταφορά τους στη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιοαέριο της εταιρείας «Βιοενεργειακή Ηπείρου Ο.Ε.», στον Ωρωπό Πρέβεζας. Για την περίπτωση που δεν είναι δυνατή η άμεση απομάκρυνση, προβλέπεται η κατασκευή χώρου προσωρινής αποθήκευσης, του λεγόμενου κοπροσωρού.
Υγρά απόβλητα, οσμές και νεκρά πτηνά
Για τα υγρά απόβλητα που θα προκύπτουν κυρίως από τον καθαρισμό των πτηνοθαλάμων και τις ανάγκες του προσωπικού προβλέπεται σύστημα συλλογής και επεξεργασίας σε σηπτική δεξαμενή, με τελική διάθεση μέσω απορροφητικού βόθρου. Η μελέτη υπολογίζει τις ετήσιες ποσότητες υγρών αποβλήτων από τον καθαρισμό των εγκαταστάσεων σε περίπου 871,5 κυβικά μέτρα.
Η σηπτική δεξαμενή που περιγράφεται έχει χωρητικότητα 264 κυβικών μέτρων. Η σχέση ανάμεσα στην ετήσια ποσότητα των υγρών αποβλήτων, τη χωρητικότητα της δεξαμενής και τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος χρειάζεται να εξεταστεί ως προς την επάρκεια και τη συχνότητα εκκένωσης και διαχείρισης.
Ως βασικές πηγές οσμών αναφέρονται η κοπριά, η στρωμνή και τα υγρά απόβλητα. Για τον περιορισμό τους προβλέπονται ελεγχόμενος αερισμός, τακτικός καθαρισμός και απολύμανση, διατήρηση της στρωμνής σε χαμηλά επίπεδα υγρασίας και άμεση απομάκρυνση της κοπριάς μετά από κάθε εκτροφή.
Η μελέτη υπολογίζει ακόμη, με βάση ποσοστό θνησιμότητας 5%, ότι θα προκύπτουν περίπου 98.250 νεκρά πτηνά ετησίως, συνολικού βάρους σχεδόν 118 τόνων. Η διαχείρισή τους προβλέπεται να γίνεται με καθημερινή συλλογή και μεταφορά σε αδειοδοτημένη μονάδα μεταποίησης υλικών κατηγορίας 2 της εταιρείας στη ΒΙΠΕ Ιωαννίνων.
Οι αποστάσεις από τον οικισμό και τα περιβαλλοντικά δεδομένα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΜΠΕ, η εγκατάσταση απέχει περίπου 1,4 χιλιόμετρα από τον οικισμό της Ζίτσας, 1,8 χιλιόμετρα από το Γυμνάσιο και περίπου ένα χιλιόμετρο από το αθλητικό κέντρο.
Η μελέτη αναφέρει ότι το γήπεδο δεν βρίσκεται εντός περιοχής Natura 2000, με την πλησιέστερη περιοχή του δικτύου να καταγράφεται σε απόσταση περίπου 6,5 χιλιομέτρων.
Η γνωμοδότηση της Περιφέρειας και τα ερωτήματα που παραμένουν
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση βρίσκεται σε εξέλιξη. Η ΜΠΕ τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από την Περιφέρεια Ηπείρου, ενώ το θέμα έχει προγραμματιστεί να συζητηθεί στην Επιτροπή Περιβάλλοντος τη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου, προκειμένου να διατυπωθεί η σχετική γνωμοδότηση.
Η σχεδιαζόμενη μονάδα αποτελεί μια μεγάλη παραγωγική επένδυση για την περιοχή, με σαφές οικονομικό και επιχειρηματικό αποτύπωμα. Το μέγεθός της, όμως, καθιστά εξίσου σημαντική την τεκμηρίωση των περιβαλλοντικών παραμέτρων της λειτουργίας της.
Οι ανάγκες σε νερό, η επάρκεια του υπόγειου υδροφορέα, η διαχείριση σχεδόν 14.000 τόνων κοπριάς και στρωμνής, τα υγρά απόβλητα και οι αριθμητικές αποκλίσεις που εμφανίζονται σε επιμέρους υπολογισμούς είναι ζητήματα που απαιτούν σαφείς απαντήσεις.