Νέο ΕΣΠΑ 2028-2034: Κίνδυνος να περάσει η διαχείριση από την Περιφέρεια στην Αθήνα

perifereiako

Το ενδεχόμενο να περάσει η διαχείριση των περιφερειακών προγραμμάτων στο κεντρικό κράτος, αλλά και οι προτεραιότητες που θα πρέπει να έχει η Ήπειρος στη νέα προγραμματική περίοδο 2028-2034, αποτέλεσαν το κυρίαρχο θέμα στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Η συζήτηση προκλήθηκε μετά από αίτημα της παράταξης του Γιάννη Στέφου και με αφορμή την διαβούλευση που βρίσκεται σε εξέλιξη για την πρόταση που θα κατατεθεί από την Διαχειριστική Αρχή.

Η επόμενη ημέρα του ΕΣΠΑ – θα λέγεται στο εξής ΕΠΕΣ- δεν αφορά μόνο το ύψος των διαθέσιμων πόρων, αλλά και το ποιος θα έχει την ευθύνη να τους διαχειριστεί. Για πρώτη φορά τίθεται ανοιχτά το ενδεχόμενο η διαχείριση να συγκεντρωθεί σε κεντρικό επίπεδο, εξέλιξη που προκαλεί ήδη αντιδράσεις στην αυτοδιοίκηση.

Ο Περιφερειάρχης Ηπείρου έκανε γνωστό ότι η Ένωση Περιφερειών έχει ζητήσει να μην προχωρήσει μια τέτοια αλλαγή, ξεκαθαρίζοντας ότι η Περιφέρεια δεν συμφωνεί με την αφαίρεση της αρμοδιότητας. Η τελική απόφαση, πάντως, δεν έχει ληφθεί και ανήκει στην κυβέρνηση.

Οι νέοι κανόνες και η πίεση για γρήγορη υλοποίηση

Τον οδικό χάρτη για τη νέα προγραμματική περίοδο παρουσίασε η Προϊσταμένη της Διαχειριστικής Αρχής, Εύη Παπανικολάου, αναλύοντας τις χρηματοδοτικές προοπτικές, τις ευρωπαϊκές αλλαγές και τις στρατηγικές επιλογές για την Ήπειρο.

Το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 διαμορφώνεται σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων για την ανταγωνιστικότητα, την οικονομική και κοινωνική συνοχή, αλλά και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων κονδυλίων.

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τον κανόνα αυτόματης αποδέσμευσης των πόρων. Ο κανόνας ν+1, αντί του ν+3 που ίσχυε μέχρι σήμερα, περιορίζει σημαντικά τα χρονικά περιθώρια για την ωρίμανση και την υλοποίηση των έργων. Αυτό σημαίνει ότι η προετοιμασία των προτάσεων και η ταχύτητα εκτέλεσης θα αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Οι επτά προτεραιότητες της Ηπείρου

Τις στρατηγικές επιλογές που προτείνονται για την περιοχή ανέλυσε ο Θανάσης Μανταλόβας, στέλεχος της Διαχειριστικής Αρχής.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ο παραγωγικός μετασχηματισμός, η επιχειρηματικότητα και η καινοτομία, η πράσινη μετάβαση και η κλιματική ανθεκτικότητα, η ενεργειακή ασφάλεια και η αποδοτική χρήση των πόρων.

Στις προτεραιότητες εντάσσονται επίσης η χωρική συνοχή και η ολοκληρωμένη αστική ανάπτυξη, οι στεγαστικές και δημογραφικές προκλήσεις, η υγεία και η ανθεκτικότητα των δημόσιων συστημάτων υγείας, η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η κοινωνική συνοχή, καθώς και οι βιώσιμες μεταφορές και οι ποιοτικές υποδομές.

Για τη διαμόρφωση της στρατηγικής προβλέπεται η συγκρότηση κεντρικής ομάδας και πέντε θεματικών ομάδων εργασίας, με συμμετοχή εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας, των παραγωγικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών.

Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τις 30 Νοεμβρίου, ενώ μέχρι τότε οι φορείς έχουν τη δυνατότητα να καταθέτουν τις προτάσεις τους.

Η πρόταση για ενεργειακή κοινότητα και η αντίδραση του Περιφερειάρχη

Μία από τις πιο συγκεκριμένες προτάσεις που κατατέθηκαν στη συνεδρίαση ήταν αυτή του Σάββα Δημητριάδη, εκ μέρους της παράταξης «Κοινό των Ηπειρωτών».

Πρότεινε τη δημιουργία μιας μεγάλης ενεργειακής κοινότητας σε επίπεδο Ηπείρου, η οποία θα μπορούσε να παράγει ενέργεια για την κάλυψη αναγκών δημόσιων δομών αλλά και έως 5.000 νοικοκυριών, με έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά.

Όπως ανέφερε, έχει ήδη γίνει επεξεργασία τεχνικού σεναρίου, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 30 εκατομμυρίων ευρώ.

Η πρόταση προκάλεσε την αντίδραση του Περιφερειάρχη, ο οποίος εμφανίστηκε αρνητικός, υποστηρίζοντας ότι τέτοιου είδους εγχειρήματα δεν μπορούν να προχωρήσουν.

Στο ζήτημα παρενέβη ο επικεφαλής της παράταξης Γιάννης Στέφος, επισημαίνοντας ότι η αιθαλομίχλη αποτελεί μείζον πρόβλημα για την περιοχή. Ζήτησε από την Περιφερειακή Αρχή και τη Διαχειριστική Αρχή να εξετάσουν με προσοχή την πρόταση και να διερευνήσουν τη δυνατότητα ένταξής της στο νέο πρόγραμμα.

Οι παρατάξεις και οι ενστάσεις για το νέο πρόγραμμα

Η διατήρηση αυτοτελών περιφερειακών προγραμμάτων αποτέλεσε βασικό σημείο της παρέμβασης του Στέφανου Ζούμπα, επικεφαλής της παράταξης «Ήπειρος Όλον».

Χαρακτήρισε αδιαπραγμάτευτη την αυτοτέλεια των προγραμμάτων, υποστηρίζοντας ότι μια Περιφέρεια χωρίς δικούς της πόρους θα μετατραπεί σε έναν απλό διοικητικό μηχανισμό. Ζήτησε ενισχυμένους πόρους για την Ήπειρο και έθεσε ως προτεραιότητες την ανταγωνιστικότητα, την εξοικονόμηση ενέργειας, την κλιματική ανθεκτικότητα, τις υποδομές υγείας και πρόνοιας, τις οδικές υποδομές και την αντιμετώπιση του δημογραφικού.

Από την πλευρά του, ο Γιώργος Πρέντζας, επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης», έδωσε διαφορετική πολιτική διάσταση στη συζήτηση, συνδέοντας τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες με τη στροφή της οικονομίας προς την πολεμική προετοιμασία. Άσκησε κριτική στη νέα αρχιτεκτονική χρηματοδότησης, ενώ αναφέρθηκε και στον κανόνα ν+1, τον οποίο συνέδεσε με τη λογική των οροσήμων και των δεσμεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Ο Σπύρος Υφαντής, επικεφαλής των «Οριζόντων Ηπείρου», υπογράμμισε ότι οι προτεραιότητες πρέπει να μετατραπούν σε έργα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Έθεσε επίσης ως μείζον πολιτικό ζήτημα το ενδεχόμενο αφαίρεσης της αρμοδιότητας διαχείρισης των περιφερειακών προγραμμάτων από τις Περιφέρειες.

Πιο αιχμηρή ήταν η παρέμβαση του Λάμπρου Γεωργόπουλου, επικεφαλής της παράταξης «ΦΩΣ», ο οποίος έθεσε ζήτημα συμμετοχής του ίδιου του Περιφερειακού Συμβουλίου στη διαμόρφωση του νέου προγράμματος.

Όπως υποστήριξε, δεν έχει προηγηθεί ουσιαστική διαβούλευση, ενώ άσκησε κριτική για την απουσία προγραμμάτων στήριξης νέων επιχειρήσεων τα τελευταία τρία χρόνια και για την έλλειψη διαφάνειας. Ζήτησε μάλιστα από τη Διαχειριστική Αρχή να δεσμευτεί ότι η έκθεση διαβούλευσης θα δημοσιοποιηθεί.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο θα οδηγήσει σε έναν ουσιαστικό σχεδιασμό με συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή αν οι προτεραιότητες θα παραμείνουν σε επίπεδο γενικών κατευθύνσεων.

Το ερώτημα, πάντως, για το ποιος θα διαχειρίζεται τους πόρους της επόμενης περιόδου παραμένει ανοιχτό και αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για την αυτοδιοίκηση της Ηπείρου.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add EpirusPost.gr on Google
LEADER Ηπείρου Επιδότηση
έως 65%
για επενδύσεις έως 300.000 €
σε Ιωάννινα* & Θεσπρωτία
Λήξη 4/2/2027Δωρεάν προέλεγχος › *εκτός της πόλης των Ιωαννίνων
PLANTECH26510 54300