Την ανάγκη διαμόρφωσης μιας ολοκληρωμένης εθνικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, ανέδειξε η αναπληρώτρια δημάρχου και αντιδήμαρχος Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, Πολεοδομίας και Καταστημάτων του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων Ρένα Παπαϊωάννου, κατά την ομιλία της στο συνέδριο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων.
Εκπροσωπώντας τον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων, η κ. Παπαϊωάννου συμμετείχε στη θεματική συζήτηση για την υπογεννητικότητα και το δημογραφικό ζήτημα, παρουσιάζοντας την πραγματικότητα που βιώνουν οι μικροί ορεινοί Δήμοι, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέες οικογένειες, αλλά και τις προϋποθέσεις που πρέπει να διαμορφωθούν, ώστε η ελληνική περιφέρεια να διατηρήσει τον πληθυσμό της και να αποκτήσει αναπτυξιακή προοπτική.
Στην τοποθέτησή της, με τίτλο «Μια χώρα που σβήνει – Η οπτική ενός ορεινού και απομακρυσμένου Δήμου», υπογράμμισε ότι το δημογραφικό πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερα έντονες διαστάσεις στις ορεινές περιοχές, όπου η πληθυσμιακή συρρίκνωση συνδέεται άμεσα με τη σταδιακή αποδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών, τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, την περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα και τη φυγή των νέων προς τα αστικά κέντρα. «Για εμάς, το δημογραφικό δεν είναι μια μακρινή συζήτηση ούτε ένας πίνακας αριθμών. Είναι κάτι που το βλέπουμε στα χωριά μας, στα σχολεία μας, στις οικογένειες που λιγοστεύουν και στους νέους που συχνά αναγκάζονται να αναζητήσουν αλλού τις ευκαιρίες που δεν βρίσκουν στον τόπο τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η δημογραφική συρρίκνωση και η πραγματικότητα της ορεινής Ελλάδας
Η αντιδήμαρχος παρουσίασε στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για το 2024, σύμφωνα με τα οποία στην Ελλάδα καταγράφηκαν 68.467 γεννήσεις έναντι 126.916 θανάτων, ενώ στην Ήπειρο οι γεννήσεις περιορίστηκαν σε 1.790 και οι θάνατοι ανήλθαν σε 4.192.
Όπως επισήμανε, οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα, η οποία γίνεται ακόμη πιο αισθητή στην ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα στους ορεινούς Δήμους, όπου η μείωση του πληθυσμού επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα και το μέλλον των τοπικών κοινοτήτων.
Εστιάζοντας στον Δήμο Βορείων Τζουμέρκων, αναφέρθηκε στις μεγάλες αποστάσεις, στις δυσκολίες μετακίνησης, στις περιορισμένες δυνατότητες απασχόλησης και στην ανάγκη πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες, ως παράγοντες που επηρεάζουν καθοριστικά την απόφαση μιας νέας οικογένειας να παραμείνει ή να εγκατασταθεί σε έναν ορεινό τόπο.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι η αγάπη για τον τόπο καταγωγής δεν αρκεί από μόνη της για να συγκρατήσει τους νέους στην περιφέρεια, εάν δεν συνοδεύεται από πραγματικές δυνατότητες εργασίας, στέγασης, εκπαίδευσης και υγειονομικής περίθαλψης. «Δεν αρκεί να λέμε στους νέους να κάνουν παιδιά ή να μείνουν στην περιφέρεια. Οφείλουμε να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε να μπορούν να το κάνουν χωρίς να αισθάνονται ότι επιλέγουν μια ζωή με λιγότερες δυνατότητες και περισσότερη ανασφάλεια», τόνισε.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τη σημασία της σταθερής απασχόλησης, της οικονομικής ασφάλειας, της προσιτής κατοικίας και της ύπαρξης υποστηρικτικών δομών για την οικογένεια. Υπογράμμισε ότι οι παιδικοί σταθμοί, τα σχολεία, οι ασφαλείς μετακινήσεις και η πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την παραμονή και την ευημερία των οικογενειών στις ορεινές κοινότητες.
Κρίσιμος παράγοντας η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας
Ξεχωριστή αναφορά έκανε η κ. Παπαϊωάννου στο ζήτημα της υγειονομικής κάλυψης, απευθυνόμενη σε ένα ακροατήριο αποτελούμενο κυρίως από επαγγελματίες του ιατρικού χώρου.
Επισήμανε ότι η πρόσβαση σε παιδιατρική φροντίδα, στην παρακολούθηση της εγκυμοσύνης και σε υπηρεσίες υγείας για τη μητέρα και το παιδί αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής των οικογενειών.
Στις ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, η απόσταση από τις υγειονομικές δομές και οι δυσκολίες μετακίνησης μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετη ανασφάλεια, ιδιαίτερα για τις εγκύους και τους γονείς μικρών παιδιών. «Η πρόσβαση σε γιατρό, σε παιδιατρική φροντίδα και σε υπηρεσίες πριν και μετά τη γέννηση ενός παιδιού δεν μπορεί να εξαρτάται από τον ταχυδρομικό κώδικα μιας οικογένειας», υπογράμμισε, επισημαίνοντας την ανάγκη επαρκούς στελέχωσης των υπηρεσιών υγείας και ουσιαστικής συνεργασίας ανάμεσα στην Πολιτεία, τους επαγγελματίες υγείας και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Όπως σημείωσε, η ισότιμη πρόσβαση στην υγεία αποτελεί ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και αναγκαία προϋπόθεση για να αισθάνονται οι νέες οικογένειες ότι μπορούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους με ασφάλεια στον τόπο τους.
Το επίδομα των 3.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται στον Δήμο
Σημαντικό μέρος της ομιλίας της αφιερώθηκε στην πρωτοβουλία του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων για τη χορήγηση οικονομικού επιδόματος ύψους 3.000 ευρώ για κάθε παιδί που γεννιέται στον Δήμο, σύμφωνα με τη σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και τους όρους εφαρμογής της.
Η κ. Παπαϊωάννου εξήγησε ότι πρόκειται για μια συγκεκριμένη παρέμβαση στήριξης της οικογένειας, την οποία ο Δήμος αποφάσισε να υλοποιήσει στο πλαίσιο των οικονομικών δυνατοτήτων του, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες των νέων γονέων και τις ιδιαίτερες δυσκολίες της ζωής στην ορεινή περιφέρεια.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η οικονομική ενίσχυση, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν μπορεί από μόνη της να ανατρέψει τη δημογραφική συρρίκνωση, εφόσον δεν συνοδεύεται από ευρύτερες πολιτικές για την εργασία, τη στέγαση, την εκπαίδευση και την υγεία.
«Για εμάς, όμως, αυτή η πρωτοβουλία έχει ουσιαστική σημασία. Είναι μια μικρή οικονομική ανάσα για τους γονείς και ταυτόχρονα ένα μήνυμα ότι ο Δήμος αναγνωρίζει τις ανάγκες τους και θέλει να σταθεί δίπλα τους. Είναι το ελάχιστο που μπορούσαμε να κάνουμε με τις δικές μας δυνατότητες, μια συγκεκριμένη πράξη μέσα στα περιορισμένα μέσα που διαθέτει η Τοπική Αυτοδιοίκηση», ανέφερε.
Παράλληλα, τόνισε ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού δεν μπορεί να περιορίζεται σε μεμονωμένα οικονομικά μέτρα, αλλά προϋποθέτει συντονισμένες παρεμβάσεις με διάρκεια και συνέπεια.
Ανάγκη ειδικών πολιτικών για τους ορεινούς Δήμους
Απευθύνοντας μήνυμα προς την Πολιτεία, η αντιδήμαρχος Βορείων Τζουμέρκων υπογράμμισε την ανάγκη διαμόρφωσης μακροπρόθεσμης εθνικής στρατηγικής για το δημογραφικό, με πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες και ανάγκες κάθε περιοχής.
Όπως ανέφερε, οι ορεινοί και απομακρυσμένοι Δήμοι αντιμετωπίζουν πρόσθετες προκλήσεις σε σχέση με τα μεγάλα αστικά κέντρα και, επομένως, απαιτούνται ειδικά κίνητρα και στοχευμένες παρεμβάσεις, που θα αντισταθμίζουν τα μειονεκτήματα της γεωγραφικής απομόνωσης.
Στο πλαίσιο αυτό, έθεσε ως βασικές προτεραιότητες την οικονομική και φορολογική στήριξη των οικογενειών, τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας, την εξασφάλιση προσιτής κατοικίας, την ενίσχυση των δομών φροντίδας παιδιών και την αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας στην περιφέρεια.
Υπογράμμισε, επίσης, ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί και οφείλει να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, δεν διαθέτει όμως από μόνη της τους πόρους και τις αρμοδιότητες για να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα τέτοιας έκτασης.
Για τον λόγο αυτό, επεσήμανε την ανάγκη συνεργασίας της κεντρικής διοίκησης, των Δήμων, του ιατρικού κόσμου, της εκπαιδευτικής κοινότητας και της κοινωνίας, ώστε η αντιμετώπιση της δημογραφικής κρίσης να αποκτήσει ουσιαστικό και διαρκή χαρακτήρα.
Κλείνοντας την ομιλία της, η κ. Παπαϊωάννου αναφέρθηκε στη σημασία που έχει για τις μικρές ορεινές κοινότητες η γέννηση κάθε παιδιού, καθώς συνδέεται με τη δυνατότητα διατήρησης της ζωής στα χωριά, τη συνέχεια των τοπικών παραδόσεων και την ύπαρξη μιας νέας γενιάς που θα μπορέσει να δημιουργήσει στον τόπο της. «Δεν αρκεί να ενθαρρύνουμε τους νέους να κάνουν παιδιά. Πρέπει να τους δώσουμε λόγους να πιστέψουν ότι μπορούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους στον τόπο τους, με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και προοπτική», ήταν το μήνυμα με το οποίο ολοκλήρωσε την παρέμβασή της.
Ευχαριστίες
Μετά την ολοκλήρωση του συνεδρίου, η Ρένα Παπαϊωάννου, με ανάρτησή της, εξέφρασε τις θερμές της ευχαριστίες προς την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων για την τιμητική πρόσκληση και την εξαιρετική διοργάνωση της εκδήλωσης.
Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συμμετοχής της σε έναν ουσιαστικό διάλογο για το δημογραφικό πρόβλημα, καθώς της δόθηκε η ευκαιρία να μεταφέρει την εμπειρία, τις ανησυχίες και τις προσδοκίες ενός ορεινού Δήμου, αναδεικνύοντας τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες της ελληνικής περιφέρειας.
«Ιδιαίτερα σημαντική για μένα ήταν η δυνατότητα που μου δόθηκε να συμμετάσχω σε έναν τόσο ουσιαστικό διάλογο και να μεταφέρω τη φωνή, τις αγωνίες αλλά και τις προσδοκίες του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων. Πιστεύω βαθιά ότι τα προβλήματα της ελληνικής περιφέρειας πρέπει να ακούγονται και να βρίσκουν τη θέση που τους αξίζει στον δημόσιο διάλογο», σημείωσε στην ανάρτησή της, ευχαριστώντας την Ομοσπονδία για την ευκαιρία, την εμπιστοσύνη και την τιμή της συμμετοχής.
