Δυόμισι χρόνια μετά την έναρξη του σχεδιασμού του Προγράμματος «Απόλλων», η δεύτερη φάση που αφορά τους Δήμους και τις Περιφέρειες επανέρχεται στο προσκήνιο, αλλά με κρίσιμα ερωτήματα να παραμένουν αναπάντητα. Η κυβέρνηση εξετάζει νέα αρχιτεκτονική για το πρόγραμμα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αποσαφηνίσει ποιοι θα συμμετέχουν, πώς θα χρηματοδοτηθεί και κυρίως αν οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα αποκτήσουν ουσιαστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας.
Το ζήτημα επαναφέρουν με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας τέσσερις βουλευτές, με πρώτη υπογράφουσα την Πέτη Πέρκα. Όπως αναφέρουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα στον ενεργειακό Τύπο, το υπουργείο επανεξετάζει τη δεύτερη φάση του προγράμματος, προκρίνοντας τη διαδικασία πρόσκλησης αντί διαγωνισμού και εξετάζοντας διαφορετικά σενάρια χρηματοδότησης.
Στα σενάρια που έχουν δει το φως της δημοσιότητας περιλαμβάνεται η αξιοποίηση πόρων της ρήτρας διαφυγής, ενώ το χαρτοφυλάκιο των έργων φέρεται να κινείται μεταξύ 300 και 340 MW. Παράλληλα, γίνεται λόγος για επιδότηση περίπου 50% στην εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και για τη δημιουργία ειδικού «μπλε» τιμολογίου ηλεκτρικού ρεύματος για τους ΟΤΑ. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, πρόκειται για σχεδιασμούς που δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, με τις οριστικές αποφάσεις να τοποθετούνται χρονικά έως το τέλος του 2026.
Οι βουλευτές υπενθυμίζουν ότι έχουν καταθέσει επανειλημμένα ερωτήσεις για την πορεία του «Απόλλων», επισημαίνοντας προβλήματα στον αρχικό σχεδιασμό και ζητώντας απαντήσεις για την απένταξη του πρώτου σκέλους, που αφορούσε τους δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου Α΄, από το Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα, έχουν θέσει το ζήτημα της χρηματοδότησης ενεργειακών κοινοτήτων, αντί της σύνδεσης των δήμων με έργα ιδιωτών.
Το βασικό ερώτημα που θέτουν τώρα είναι αν η νέα μορφή του προγράμματος θα επιτρέψει στους Δήμους και στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης να αναπτύξουν δικά τους έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, μέσω ενεργειακών κοινοτήτων με πραγματική συμμετοχή τους, ή αν θα διατηρηθεί η λογική της αξιοποίησης ιδιωτικών επενδύσεων.
Ζητούν ακόμη να διευκρινιστούν τα κριτήρια επιλογής των δικαιούχων, το συνολικό ύψος και η πηγή χρηματοδότησης, αλλά και το πώς θα καλυφθεί το υπόλοιπο 50% του κόστους για την εγκατάσταση μπαταριών. Θέτουν επίσης ζήτημα για τον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, καθώς και για το κατά πόσο το νέο μοντέλο θα μπορεί να καλύψει ενεργειακές ανάγκες όπως ο οδοφωτισμός.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ερώτημα για τη συμμετοχή των φορέων της Αυτοδιοίκησης και των ήδη συγκροτημένων ενεργειακών κοινοτήτων στις διαβουλεύσεις, καθώς και το ενδεχόμενο να προηγηθεί δημόσια διαβούλευση πριν από την οριστικοποίηση του σχεδίου.
Για τους Δήμους της Ηπείρου, το θέμα δεν είναι θεωρητικό. Το ενεργειακό κόστος σε αντλιοστάσια, εγκαταστάσεις ύδρευσης και αποχέτευσης, δημοτικά κτίρια και υποδομές οδοφωτισμού αποτελεί σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Ένα πρόγραμμα που θα έδινε τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής της Αυτοδιοίκησης στην παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας θα μπορούσε να αποτελέσει εργαλείο περιορισμού των λειτουργικών δαπανών.
Προς το παρόν, όμως, η δεύτερη φάση του «Απόλλων» παραμένει σε στάδιο επανασχεδιασμού. Και το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν αυτή τη φορά οι Δήμοι θα συμμετάσχουν στη διαμόρφωση του προγράμματος ή θα κληθούν και πάλι να ακολουθήσουν έναν σχεδιασμό που αποφασίζεται χωρίς τους ίδιους.
