Έναν διαφορετικό τρόπο αποταμίευσης για τα παιδιά, με άμεση συμμετοχή του κράτους, εισάγει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Πρόκειται για τον Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, έναν ειδικό «κουμπαρά» στον οποίο για κάθε ποσό που καταθέτει η οικογένεια θα προστίθεται ισόποση κρατική ενίσχυση, μέχρι ένα συγκεκριμένο όριο.
Στην πράξη, μια οικογένεια που αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα για το παιδί της θα βλέπει το κράτος να προσθέτει άλλα 100 ευρώ. Έτσι, μέσα σε έναν χρόνο θα συγκεντρώνονται 2.400 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι πιθανές αποδόσεις από τις επενδύσεις.
Η κρατική συμμετοχή θα φτάνει αρχικά τα 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί και θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πέντε χρόνια. Το ποσό που θα προσθέτει το Δημόσιο θα αντιστοιχεί στις ιδιωτικές καταβολές. Εάν, για παράδειγμα, η οικογένεια καταθέσει 600 ευρώ σε έναν χρόνο, το κράτος θα προσθέσει άλλα 600 ευρώ. Αν καταθέσει 5.000 ευρώ, η κρατική συμμετοχή δεν θα ξεπεράσει τα 1.200 ευρώ.
Ποια παιδιά θα είναι δικαιούχοι
Ο νέος λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται από τις αρχές του 2027, με πρωτοβουλία του γονέα ή του νόμιμου εκπροσώπου. Δικαιούχοι θα είναι παιδιά ηλικίας έως δύο ετών, με ελληνική ιθαγένεια ή ιθαγένεια κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.
Σε πρώτη φάση, το μέτρο αφορά ουσιαστικά τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2025 και μετά.
Ο λογαριασμός θα ανοίγει σε χρηματοπιστωτικό πάροχο, όπως τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστική επιχείρηση.
Δεν θα είναι αποκλειστικά οι γονείς εκείνοι που θα μπορούν να τον τροφοδοτούν. Καταθέσεις θα μπορούν να κάνουν παππούδες, γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί, αλλά και επιχειρήσεις. Το συνολικό όριο των ιδιωτικών εισφορών ορίζεται στις 10.000 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί.
Πού επενδύονται τα χρήματα
Τα ποσά δεν θα παραμένουν απλώς ως τραπεζικές καταθέσεις, αλλά θα επενδύονται σε συγκεκριμένα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, όπως αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ, ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου που επιθυμούν να αναλάβουν. Υπάρχει συντηρητικό μοντέλο χωρίς μετοχές, ισορροπημένο με 30% μετοχές, αναπτυξιακό με 70% μετοχές και δυναμικό με αποκλειστική τοποθέτηση σε μετοχές.
Προβλέπεται επίσης κεφαλαιακή προστασία για τις εισφορές που αντιστοιχούν στην κρατική ενίσχυση, ώστε κατά την ενηλικίωση του παιδιού η αξία των συγκεκριμένων επενδύσεων να μην υπολείπεται του αρχικού ονομαστικού κεφαλαίου. Για ποσά πάνω από το όριο της κρατικής συμμετοχής, η πρόσθετη προστασία δεν είναι αυτόματη και μπορεί να παρέχεται με ξεχωριστή χρέωση.
Πότε θα μπορεί να πάρει τα χρήματα το παιδί
Ο λογαριασμός έχει μακροχρόνιο χαρακτήρα. Τα χρήματα δεν θα μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, παρά μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως ο θάνατος γονέα ή του δικαιούχου και σοβαροί λόγοι υγείας του παιδιού.
Με την ενηλικίωση, ο λογαριασμός περνά στον ίδιο τον δικαιούχο, ο οποίος θα μπορεί να κάνει ολική ή μερική ανάληψη ή να μεταφέρει τα χρήματα σε άλλο καταθετικό ή επενδυτικό προϊόν.
Τα φορολογικά κίνητρα
Το σχέδιο προβλέπει ότι οι εισφορές έως 10.000 ευρώ τον χρόνο, καθώς και η κρατική ενίσχυση, δεν θα θεωρούνται εισόδημα του ανηλίκου και δεν θα συνυπολογίζονται στα εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια για παροχές.
Παράλληλα, οι καταβολές απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που προκύπτουν από τις επενδύσεις.
Ο νέος θεσμός βρίσκεται στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για τα μέτρα της ΔΕΘ, το οποίο εισάγεται προς ψήφιση στη Βουλή. Εφόσον ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία, οι πρώτοι λογαριασμοί αναμένεται να ανοίξουν στις αρχές του 2027.
