Αλλαγές στον χάρτη των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα μέσα στα επόμενα χρόνια αποτυπώνουν οι νέες μακροπρόθεσμες προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Σύμφωνα με το Ageing Report 2027, το γενικό όριο ηλικίας για πλήρη συνταξιοδότηση προβλέπεται να αυξηθεί από τα 67 στα 68 έτη το 2030, ενώ το όριο για πρόωρη συνταξιοδότηση εκτιμάται ότι θα μετακινηθεί από τα 62 στα 63 έτη.
Η πρόβλεψη δεν αποτελεί απόφαση για άμεση αλλαγή του ασφαλιστικού συστήματος. Βασίζεται στον υφιστάμενο μηχανισμό σύνδεσης των ορίων ηλικίας με την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής και στις δημογραφικές παραδοχές της Eurostat. Η ενεργοποίηση του μηχανισμού δεν έχει μέχρι σήμερα οδηγήσει σε νέα αύξηση των ηλικιακών ορίων.
Οι προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δείχνουν ότι η μεταβολή δεν θα σταματήσει στο 2030. Με βάση το ίδιο σενάριο, το γενικό όριο πλήρους συνταξιοδότησης εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 70 έτη το 2055 και τα 72 έτη το 2080. Αντίστοιχα, το όριο πρόωρης συνταξιοδότησης προβλέπεται να ανέλθει στα 65 και στα 67 έτη.
Οι εκτιμήσεις συνδέονται άμεσα με τη δημογραφική εικόνα της χώρας. Η Ελλάδα αναμένεται να χάσει σημαντικό μέρος του πληθυσμού της τις επόμενες δεκαετίες, ενώ το ποσοστό των ηλικιωμένων θα αυξάνεται και το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό θα περιορίζεται.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο πληθυσμός της χώρας εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 10,4 εκατομμύρια το 2025 σε 9,2 εκατομμύρια το 2050 και περίπου 7,6 εκατομμύρια το 2080. Την ίδια περίοδο, το ποσοστό των πολιτών άνω των 65 ετών αναμένεται να αυξηθεί από 23,9% σε 34,6%.
Παράλληλα, το εργατικό δυναμικό ηλικίας 20 έως 64 ετών προβλέπεται να περιοριστεί από περίπου 4,65 εκατομμύρια άτομα το 2025 σε 3,07 εκατομμύρια το 2080. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να εντείνει τις πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς θα μειώνεται ο αριθμός των εργαζομένων σε σχέση με τον πληθυσμό που βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας.
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης συνδέονται με τις μεταβολές του προσδόκιμου ζωής στα 65 έτη, με επανεξέταση ανά τριετία. Οι μεταρρυθμίσεις του 2012 και του 2014 είχαν ήδη οδηγήσει στην αύξηση του γενικού ορίου από τα 65 στα 67 έτη και του ορίου πρόωρης συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πότε και με ποιον τρόπο θα ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός αναπροσαρμογής. Οι προβολές της Κομισιόν αποτυπώνουν τη μακροπρόθεσμη κατεύθυνση με βάση τις σημερινές παραδοχές, δεν προαναγγέλλουν όμως συγκεκριμένη νομοθετική απόφαση για το 2030.
