Σημαντικές ανακοινώσεις για το ενεργειακό κόστος των δήμων, τα χρέη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, τη στελέχωση των υπηρεσιών και τη χρηματοδότηση έργων στους μικρούς και ορεινούς δήμους έκανε ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, μιλώντας στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος στην Καλαμάτα.
Το πιο συγκεκριμένο οικονομικό μέτρο που προανήγγειλε αφορά τις ΔΕΥΑ. Όπως ανέφερε, μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται η συνολική κατανομή περίπου 240 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο να καλυφθεί τουλάχιστον το 35% έως 40% των οφειλών τους προς τους παρόχους ενέργειας.
Στην ίδια παρέμβαση περιλαμβάνεται η κάλυψη του συνόλου των οφειλών των καταργούμενων συνδέσμων ύδρευσης προς τους παρόχους, ποσό που υπολογίζεται περίπου στα 20 εκατομμύρια ευρώ. Ο υπουργός χαρακτήρισε την ενίσχυση αυτή πρώτο βήμα για την οικονομική ανακούφιση των επιχειρήσεων, ενώ προανήγγειλε ότι θα ακολουθήσει προσπάθεια συνολικής ρύθμισης των υπόλοιπων οφειλών, με περιορισμό των τόκων και των προσαυξήσεων.
Παράλληλα, έθεσε το ευρύτερο ζήτημα του ενεργειακού κόστους των δήμων. Όπως είπε, ο δημοτικός φωτισμός, η ύδρευση και η λειτουργία των βιολογικών καθαρισμών δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικές υπηρεσίες. Εξέφρασε μάλιστα τη δυσαρέσκειά του για τον τρόπο με τον οποίο οι πάροχοι αντιμετωπίζουν την αυτοδιοίκηση, σημειώνοντας ότι οι δήμοι αντιμετωπίζονται ως επιχειρήσεις χωρίς να έχουν αντίστοιχες δυνατότητες επιλογής τιμολογίων, είτε σταθερών είτε κυμαινόμενων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε από το Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας, η επιβάρυνση των δήμων από το ενεργειακό κόστος σε σχέση με την περίοδο 2024-2025 ανέρχεται περίπου σε 35 εκατομμύρια ευρώ. Ο υπουργός ανέφερε ότι μέρος της αύξησης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων κατευθύνθηκε στην κάλυψη αυτής της επιβάρυνσης.
Στο ίδιο πλαίσιο ανακοίνωσε ότι θα υπάρξει ειδική ενίσχυση για δήμους με χαμηλές οφειλές προς τους παρόχους, ως επιβράβευση της συνέπειάς τους. Όπως είπε, δεν είναι δίκαιο οι συνεπείς δήμοι να αισθάνονται ότι επιβαρύνονται επειδή άλλοι αφήνουν τις υποχρεώσεις τους να συσσωρεύονται.
Ένα δεύτερο μεγάλο ζήτημα που απασχόλησε την ομιλία ήταν η υποστελέχωση των δήμων. Ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι την τελευταία επταετία έχουν εγκριθεί περίπου 20.000 θέσεις εργασίας στην αυτοδιοίκηση, παραδέχθηκε όμως ότι η έγκριση μιας θέσης δεν σημαίνει απαραίτητα και την κάλυψή της.
Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο εξετάζει πρόσθετη διαδικασία για την κάλυψη θέσεων στις οποίες δεν υπήρξε ενδιαφέρον από υποψηφίους, αλλά και έναν ταχύτερο μηχανισμό αναπλήρωσης όταν επιτυχόντες δεν αποδέχονται τον διορισμό τους.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην εφαρμογή της εντοπιότητας, η οποία αφορά τους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους, καθώς και δήμους με πληθυσμό έως 25.000 κατοίκους. Σύμφωνα με τον υπουργό, το μέτρο έχει ήδη αποδώσει, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις νέοι άνθρωποι διορίστηκαν στον δήμο όπου κατοικούν, χωρίς να αναζητούν αμέσως μετά τρόπο μετακίνησης σε άλλη περιοχή.
Στην κατεύθυνση ενίσχυσης των μικρών δήμων, ο υπουργός αναφέρθηκε και σε πρόγραμμα για την αγορά ή ανακαίνιση κατοικιών που θα διατίθενται κυρίως σε γιατρούς και εκπαιδευτικούς. Όπως είπε, περίπου 15 έως 20 δήμοι έχουν ήδη φτάσει σε αυτό το στάδιο χρηματοδότησης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι δυσκολίες στέγασης όσων καλούνται να υπηρετήσουν σε απομακρυσμένες περιοχές.
Εξίσου σημαντική ήταν η αναφορά του στην ωρίμανση έργων στους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς δήμους. Το υπουργείο επιδιώκει να δημιουργήσει σχετικό πρόγραμμα, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ώστε να εξασφαλίζονται οι απαραίτητες μελέτες και να μπορούν στη συνέχεια οι δήμοι να αναζητούν χρηματοδότηση για την υλοποίηση υποδομών.
Στην προσπάθεια αυτή προβλέπεται να αξιοποιηθεί και η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης, με αναβαθμισμένο ρόλο στην υποστήριξη, την ωρίμανση και την παρακολούθηση των έργων. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η αύξηση της απορροφητικότητας των διαθέσιμων προγραμμάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση για να εξασφαλίσουν οι δήμοι περισσότερους πόρους από το ΕΣΠΑ και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Αναφερόμενος στη συνολική χρηματοδότηση της αυτοδιοίκησης, σημείωσε ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι έχουν ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι 1,8 δισ. ευρώ το 2019. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσης, τόσο για τις λειτουργικές δαπάνες όσο και για τη συντήρηση των σχολικών μονάδων. Μάλιστα, έκανε γνωστό ότι θα υπάρξει και συμπληρωματική χρηματοδότηση για το αυξημένο ενεργειακό κόστος του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου.
Τέλος, ο κ. Λιβάνιος χαρακτήρισε σοβαρό πρόβλημα τη λειτουργία παιδικών και βρεφικών σταθμών χωρίς πιστοποιητικό πυρασφάλειας, τονίζοντας ότι πρόκειται για ζήτημα προστασίας της ανθρώπινης ζωής και όχι για μια ακόμη εκκρεμότητα που μπορεί να αντιμετωπίζεται με συνεχείς παρατάσεις.
