Εκατοντάδες άνθρωποι βρέθηκαν στο Καλπάκι για να παρακολουθήσουν την αναπαράσταση της ιστορικής μάχης του 1940. Οι εκρήξεις, οι ιαχές και οι σκηνές της ιταλικής επίθεσης και της ελληνικής αντίστασης ζωντάνεψαν ξανά μπροστά στο κοινό.

Πίσω από το εντυπωσιακό αποτέλεσμα, όμως, υπήρχε φέτος μια σημαντική αλλαγή: για πρώτη φορά στα 30 χρόνια του θεσμού, ο Στρατός δεν συμμετείχε στην αναπαράσταση.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Δήμος Πωγωνίου στον απολογισμό των εκδηλώσεων «Καλπάκια 2026», η απόφαση για τη μη παροχή συνδρομής από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας γνωστοποιήθηκε μόλις πέντε ημέρες πριν από την εκδήλωση, χωρίς να δοθεί αιτιολογία. Η συνδρομή που είχε ζητηθεί αφορούσε έμψυχο δυναμικό και υλικοτεχνικά μέσα.

Η εξέλιξη αυτή έθεσε σε δοκιμασία τη διοργάνωση, καθώς η αναπαράσταση αποτελεί το κορυφαίο δρώμενο των επετειακών εκδηλώσεων και ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ιστορικής μνήμης στην περιοχή. Η απουσία της στρατιωτικής συνδρομής, ωστόσο, δεν οδήγησε στη ματαίωσή της.

Ο Δήμος Πωγωνίου, δεκάδες εθελοντές από διάφορες περιοχές της χώρας, η Ομάδα Αναβίωσης ΕΣ 1940–41 και ο Σύλλογος Ευζώνων Προεδρικής Φρουράς ανέλαβαν να φέρουν εις πέρας το ιστορικό δρώμενο. Με τη δική τους συμμετοχή, η αναπαράσταση πραγματοποιήθηκε κανονικά και καθήλωσε τους χιλιάδες θεατές που συγκεντρώθηκαν στον χώρο του Μνημείου του Μαχητή.

Το μήνυμα που αναδεικνύει ο Δήμος Πωγωνίου είναι ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τους θεσμούς, αλλά στηρίζεται και στην επιμονή των ανθρώπων που επιλέγουν να προσφέρουν εθελοντικά. Στην περίπτωση των φετινών «Καλπακίων», η κινητοποίηση των εθελοντών αποδείχθηκε καθοριστική για τη συνέχιση μιας διοργάνωσης με ιστορία τριών δεκαετιών.

Η συγκίνηση κορυφώθηκε με την αναπαράσταση της μάχης και συνεχίστηκε με το εναέριο δρώμενο «Το Έπος στον ουρανό», κατά το οποίο εκατοντάδες drones σχημάτισαν ιστορικά σύμβολα και εικόνες της εποποιίας του 1940.

Οι εκδηλώσεις «Καλπάκια 2026» πλαισιώθηκαν από μαθητικό συνέδριο Ιστορίας, τον «Δρόμο της Νίκης», δράσεις στο Δελβινάκι και στη Σπηλιά Κατσιμήτρου, καθώς και την επετειακή εκδήλωση στη Μονή Σωσίνου ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου.

Πάνω από το θέαμα και τις τελετές, όμως, η φετινή διοργάνωση ανέδειξε και μια άλλη πλευρά της επετείου: την ευθύνη της διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Όταν η επίσημη συνδρομή δεν δόθηκε, οι άνθρωποι που πίστεψαν στη σημασία της αναπαράστασης ανέλαβαν να την κρατήσουν ζωντανή.