Έντονη αντίδραση και σοβαρά ερωτήματα προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Νίκου Τσάφου, στη Βουλή σχετικά με το χρόνιο πρόβλημα της αιθαλομίχλης που ταλανίζει το λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων, με τη Συντονιστική Επιτροπή Ιωαννίνων να εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης.

Όπως επισημαίνεται, η επίκληση της μέσης ετήσιας συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων PM10 (32 μg/m³ το 2025, κάτω από το ισχύον όριο των 40 μg/m³) συνιστά προσπάθεια υποβάθμισης του προβλήματος, καθώς «οι πολίτες δεν αναπνέουν ετήσιους μέσους όρους», αλλά βιώνουν τα οξέα επεισόδια ρύπανσης κατά τους χειμερινούς μήνες.

Παράλληλα, τονίζεται ότι τα 32 μg/m³ είναι υπερδιπλάσια της κατευθυντήριας τιμής του ΠΟΥ (15 μg/m³) και πάνω από το νέο ευρωπαϊκό όριο των 20 μg/m³ που θα ισχύσει από το 2030.

Ευρωπαϊκές πρωτιές στη ρύπανση και κυβερνητικές αντιφάσεις

Η ανακοίνωση αναδεικνύει τραγικά στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, σύμφωνα με τα οποία:

• Τα Ιωάννινα κατατάσσονται στην 754η θέση μεταξύ 761 ευρωπαϊκών πόλεων (με τη χειρότερη επίδοση στην Ελλάδα) στον εκτιμώμενο κίνδυνο θνησιμότητας από μακροχρόνια έκθεση σε ρύπους.
• Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι το 2023 καταγράφηκαν 10.249 πρόωροι θάνατοι εξαιτίας της έκθεσης σε μικροσωματίδια PM2,5.

Ταυτόχρονα, στηλιτεύεται η κυβερνητική αλαλούμ τακτική, καθώς λίγες ημέρες μετά τις επαφές των τοπικών βουλευτών (Μαρίας Κεφάλα και Γιώργου Αμυρά) με τον Υπουργό Σταύρο Παπασταύρου για λήψη άμεσων μέτρων, ο υφυπουργός κινήθηκε σε εντελώς διαφορετικό μήκος κύματος, δικαιολογώντας τη μη ενεργοποίηση των προβλεπόμενων μέτρων.

Οι 3 προτάσεις – παρεμβάσεις

Σχεδόν 13 χρόνια μετά τις ΚΥΑ του 2013-2014 για έκτακτα μέτρα και επιδότηση ρεύματος, και ενώ το πρόγραμμα των 5 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας παραμένει «στα χαρτιά» χωρίς χρονοδιάγραμμα, η Συντονιστική Επιτροπή προτείνει:

1. Νέα/Επικαιροποιημένη ΚΥΑ: Με σαφή επιστημονικά κριτήρια για άμεση ενεργοποίηση μέτρων και ουσιαστική οικονομική στήριξη των νοικοκυριών (μείωση κόστους ηλεκτρικής θέρμανσης).
2. Στοχευμένη επιδότηση πετρελαίου θέρμανσης: Ως μεταβατικό μέτρο, για να περιοριστεί η αναγκαστική καύση ξύλων και στερεών καυσίμων.
3. Ολοκληρωμένο Σχέδιο Καθαρού Αέρα: Με ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, επιδότηση αντλιών θερμότητας, προστασία ευάλωτων νοικοκυριών, ενεργειακές κοινότητες και βιώσιμη κινητικότητα.

«Το κράτος δεν μπορεί να ζητά από τους πολίτες να μη χρησιμοποιούν τα μέσα θέρμανσης που διαθέτουν, χωρίς να τους εξασφαλίζει οικονομικά προσιτές εναλλακτικές λύσεις», καταλήγει η ανακοίνωση, καstatement-καλώντας παράλληλα την Περιφερειακή Αρχή και τον Δήμο Ιωαννιτών να διεκδικήσουν δυναμικά λύσεις.