Η αιθαλομίχλη επιστρέφει στα Ιωάννινα και μαζί της επιστρέφουν οι συσκέψεις, οι επιτροπές, οι ημερίδες και οι εκκλήσεις για συνεννόηση. Μόνο που το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο.
Μετρά περισσότερα από δέκα χρόνια και κάθε χειμώνα οι κάτοικοι της πόλης βρίσκονται αντιμέτωποι με ημέρες κατά τις οποίες ο καπνός συσσωρεύεται πάνω από το λεκανοπέδιο και η ατμόσφαιρα γίνεται αποπνικτική.
Τον Απρίλιο του 2025 ο Δήμος Ιωαννιτών ανακοίνωσε την πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της αιθαλομίχλης. Ακολούθησαν ημερίδα και καμπάνια ευαισθητοποίησης. Τώρα εξελίσσεται μια δεύτερη καμπάνια και ο δήμαρχος απευθύνει νέα πρόσκληση για ευρεία σύσκεψη όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Στην επιστολή του, ο δήμαρχος θέτει ως στόχο τη διαμόρφωση μιας ενιαίας στρατηγικής για τη διεκδίκηση ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων και ουσιαστικών μέτρων από την Πολιτεία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην οικονομική στήριξη των νοικοκυριών για τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές θέρμανσης, αλλά και στον προσδιορισμό συγκεκριμένων δράσεων που μπορούν να υλοποιηθούν σε τοπικό επίπεδο.
Μάλιστα, το μήνυμα της δημοτικής αρχής είναι πως δεν αρκεί ακόμη μία συνάντηση διαπιστώσεων. Χρειάζεται ένα κοινό, τεκμηριωμένο σχέδιο, με προτεραιότητες, ενέργειες και χρονοδιάγραμμα.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το ζητούμενο. Γιατί πόσοι χειμώνες πρέπει να περάσουν ακόμη μέχρι η συζήτηση να μετατραπεί σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις; Πόσες ημερίδες και πόσες επιστολές χρειάζονται για να υπάρξει μια συνεκτική πολιτική που θα αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα το οποίο επανέρχεται κάθε χρόνο, επιβαρύνοντας την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των κατοίκων;
Προφανώς, ο Δήμος Ιωαννιτών δεν μπορεί να δώσει μόνος του τη λύση. Η ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών, η αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και η ουσιαστική μείωση της καύσης στερεών καυσίμων απαιτούν πόρους, κεντρικές αποφάσεις και γενναία κρατική στήριξη. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ευθύνη του να πιέζει, να συντονίζει και να διεκδικεί αποτελέσματα με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Υπάρχει, άλλωστε, και ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η αντιμετώπιση της αιθαλομίχλης δεν μπορεί να μένει στις διακηρύξεις. Ο Δήμος έχει θέσει ως στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2030.
Με την ατμόσφαιρα της πόλης να επιβαρύνεται κάθε χειμώνα από τον καπνό της θέρμανσης, ο στόχος αυτός μοιάζει ιδιαίτερα δύσκολος χωρίς μια ολοκληρωμένη και εφαρμόσιμη πολιτική για την ενέργεια και την ποιότητα του αέρα.
Και υπάρχει το επείγον. Όσα αποφασιστούν σήμερα για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών αφορούν κυρίως τους επόμενους χειμώνες. Δεν πρόκειται να αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη τις συνθήκες του χειμώνα που βρίσκεται μπροστά μας.
Για τον φετινό χειμώνα, η ουσιαστική παρέμβαση περνά από την οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών να ζεστάνουν τα σπίτια τους χωρίς να καταφεύγουν αναγκαστικά στις φθηνότερες και περισσότερο ρυπογόνες λύσεις. Αυτό σημαίνει γενναία επιδότηση στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο ηλεκτρικό ρεύμα, με τρόπο που να φτάνει πραγματικά σε εκείνους που τη χρειάζονται.
Η μακροπρόθεσμη στρατηγική είναι απαραίτητη. Αλλά δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για την απουσία άμεσων μέτρων.
Οι κάτοικοι των Ιωαννίνων δεν χρειάζονται απλώς μια ακόμη διαπίστωση ότι η αιθαλομίχλη αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Χρειάζονται λύσεις που να μπορούν να εφαρμοστούν, μετρήσιμα αποτελέσματα και στήριξη πριν ο καπνός καλύψει ξανά την πόλη.
Τίποτα λιγότερο. Και σίγουρα όχι άλλη μία χρονιά αναμονής.
