Σε ξένο δάκτυλο και προσπάθεια αποσταθεροποίησης της Αλβανίας αποδίδει ο Έντι Ράμα τις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που κλιμακώνονται τις τελευταίες ημέρες στα Τίρανα, επιχειρώντας να συνδέσει τη βία στους δρόμους με την προσπάθεια της χώρας να προχωρήσει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Αλβανία στην κυριολεξία φλέγεται τις τελευταίες ημέρες με πλήθος διαδηλωτών να απαιτεί την παραίτηση της κυβέρνησης και να διατυπώνει σφοδρές καταγγελίες για την διαφθορά στην χώρα.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι υπάρχουν δυνάμεις που επιδιώκουν να εμποδίσουν την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας, ενώ κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι αξιοποιεί τα επεισόδια για να προκαλέσει πολιτική αποσταθεροποίηση.
Για πρώτη φορά ισχυρίστηκε ανοιχτά ότι η εν εξελίξει διαμαρτυρία είναι εμπνευσμένη απ την επιρροή της Ρωσίας και του Ιράν, του κινήματος Antifa, των θρησκευτικών εξτρεμιστών και του Σαλί Μπερίσα. Ανέφερε, μάλιστα, ότι πριν από δύο ημέρες, εξουδετερώθηκε drone με εκρηκτικά που επρόκειτο να χτυπήσει το γραφείο του πρωθυπουργού.
Σε δημόσιες δηλώσεις του την Κυριακή έκανε λόγο για εξωτερικούς παράγοντες που θέλουν να ανακόψουν την πορεία της Αλβανίας προς την ΕΕ, χωρίς ωστόσο να παρουσιάσει συγκεκριμένα δημόσια στοιχεία που να τεκμηριώνουν τους ισχυρισμούς περί ξένης παρέμβασης.
Η αναφορά αυτή δεν είναι καινούργια. Ο Ράμα είχε επικαλεστεί και στο παρελθόν τον κίνδυνο ξένης επιρροής, ιδίως σε σχέση με τις κινητοποιήσεις που έγιναν το καλοκαίρι για την παραχώρηση παραθαλάσσιων εκτάσεων σε μεγάλα τουριστικά επενδυτικά σχέδια. Τώρα επαναφέρει το ίδιο επιχείρημα, σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνική δυσαρέσκεια παίρνει μεγαλύτερες διαστάσεις και οι διαδηλώσεις έχουν μετατραπεί σε ανοιχτή αμφισβήτηση της κυβέρνησής του.
Οι κινητοποιήσεις, που ενισχύθηκαν από τη συμμετοχή μαθητών και φοιτητών, έχουν ξεπεράσει τα αρχικά αιτήματα για την εκπαίδευση και τις συνθήκες διαβίωσης. Οι διαδηλωτές ζητούν πλέον την παραίτηση του πρωθυπουργού, καταγγέλλοντας διαφθορά, κυβερνητική αλαζονεία και ένα πολιτικό σύστημα που, όπως υποστηρίζουν, δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας. Στο επίκεντρο της ευρύτερης δυσαρέσκειας βρίσκεται και το αμφιλεγόμενο σχέδιο τουριστικής ανάπτυξης σε περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, το οποίο συνδέεται με επενδυτικά συμφέροντα του Τζάρεντ Κούσνερ.
Τα επεισόδια έχουν επεκταθεί πέρα από την πρωτεύουσα, με συγκρούσεις διαδηλωτών και αστυνομικών, ζημιές σε δημόσια κτίρια και επιχειρήσεις και χρήση δακρυγόνων και νερού υπό πίεση από τις δυνάμεις ασφαλείας. Η ένταση έχει προκαλέσει ανησυχία για την εξέλιξη της κρίσης, ενώ ο Ράμα ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί, υποστηρίζοντας ότι η αλλαγή κυβέρνησης γίνεται μέσω εκλογών.
Η επίκληση της ευρωπαϊκής προοπτικής αποτελεί βασικό στοιχείο της πολιτικής επιχειρηματολογίας του Αλβανού πρωθυπουργού. Ο ίδιος παρουσιάζει την πρόοδο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις ως στρατηγικό στόχο που δεν πρέπει να υπονομευθεί από τη βία. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι κινητοποιήσεις διευρύνονται και αποκτούν κοινωνικό βάθος δείχνει ότι η κρίση δεν περιορίζεται πλέον σε μια σύγκρουση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.
Το ερώτημα είναι αν οι αναφορές του Ράμα σε ξένες δυνάμεις ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένα στοιχεία ή αν αποτελούν μέρος της πολιτικής του άμυνας απέναντι σε μια κρίση που απειλεί να μετατραπεί σε ευρύτερη αμφισβήτηση της εξουσίας του. Μέχρι στιγμής, οι δημόσιες αναφορές του δεν συνοδεύονται από τεκμηρίωση που να αποδεικνύει οργανωμένη ξένη παρέμβαση.
Για την Αλβανία, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς η ευρωπαϊκή ένταξη αποτελεί κεντρικό στόχο της εξωτερικής πολιτικής της. Η κλιμάκωση των διαδηλώσεων, όμως, φέρνει στο προσκήνιο ένα βαθύτερο πρόβλημα: την απόσταση ανάμεσα στην κυβερνητική αφήγηση της ευρωπαϊκής προόδου και στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια τμήματος της κοινωνίας για τη διαφθορά, την οικονομία και τη λειτουργία των θεσμών.
ΦΩΤΟ: REUTERS/Louisa Gouliamaki/ Καθημερινή
