Στο επίκεντρο της ιστορικής μνήμης της Ηπείρου περνά η νέα γενιά, καθώς 400 μαθητές από 16 σχολεία των Ιωαννίνων και της ευρύτερης περιοχής συμμετέχουν στο 1ο Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας που διοργανώνει ο Δήμος Πωγωνίου στον Παρακάλαμο, από τις 14 έως τις 16 Οκτωβρίου.
Το συνέδριο έχει ως κεντρικό θέμα τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο και τη Γερμανική Κατοχή της περιόδου 1940-1944 και εντάσσεται στις ιστορικές εκδηλώσεις «ΚΑΛΠΑΚΙΑ». Πρόκειται για μια νέα εκπαιδευτική δράση που ο Δήμος Πωγωνίου φιλοδοξεί να καθιερώσει ως σταθερό θεσμό.
Η διοργάνωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηπείρου και τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ιωαννίνων.
Στο συνέδριο συμμετέχουν 11 δημοτικά σχολεία και 5 γυμνάσια, με τους μαθητές να παρουσιάζουν εργασίες που προέκυψαν μέσα από ιστορική έρευνα, αναζήτηση μαρτυριών και μελέτη γεγονότων που συνδέονται με τον τόπο τους.
Ο Αντιδήμαρχος Πωγωνίου Αναστάσιος Γιούνης στάθηκε στον ιδιαίτερο ιστορικό ρόλο της περιοχής και στην ανάγκη η νέα γενιά να γίνει μέρος της προσπάθειας για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης.
Όπως σημείωσε, το Πωγώνι βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του αγώνα, ενώ οι θυσίες στα μαρτυρικά χωριά και στα πεδία των μαχών αποτελούν «ιερή παρακαταθήκη». Όπως τόνισε, στόχος είναι οι μαθητές να έχουν ενεργό ρόλο, να αναζητήσουν οι ίδιοι τις ρίζες τους, να ενισχύσουν την κριτική τους σκέψη και να κρατήσουν ζωντανή την ιστορία του τόπου.
Τη σημασία της πρωτοβουλίας και της σύνδεσης των γενεών υπογράμμισε και η Περιφερειακή Επόπτρια Ποιότητας Εκπαίδευσης Ηπείρου Εύη Σακελλαροπούλου, επισημαίνοντας ότι η συμμετοχή 11 δημοτικών σχολείων και 5 γυμνασίων αποδεικνύει το ενδιαφέρον της μαθητικής κοινότητας για την ιστορία της περιοχής.
Από την πλευρά της, η Σύμβουλος Εκπαίδευσης Φιλολόγων Ιωαννίνων Μαρία Παπαευσταθίου αναφέρθηκε στην αξία της ιστορικής αναζήτησης, σημειώνοντας ότι μέσα από το συνέδριο οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να μελετήσουν και να παρουσιάσουν την ιστορία του τόπου τους, φωτίζοντας άγνωστες πτυχές της με επιστημονικό και δημιουργικό τρόπο.
Το πρόγραμμα του συνεδρίου αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη διαφορετική προσέγγιση. Οι μαθητές δεν θα περιοριστούν σε γενικές αναφορές στον πόλεμο του 1940, αλλά θα παρουσιάσουν θέματα που συνδέονται άμεσα με την Ήπειρο και τις τοπικές κοινωνίες.
Την πρώτη ημέρα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, το Δημοτικό Σχολείο Καλπακίου θα παρουσιάσει την εργασία «Πωγώνι: τόπος ιστορικής μνήμης», ενώ το 1ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων θα ασχοληθεί με τον χειμώνα του 1940-41 στην Ήπειρο και τον ρόλο που έπαιξαν οι καιρικές συνθήκες στον πόλεμο.
Στο πρόγραμμα της ίδιας ημέρας περιλαμβάνονται ακόμη παρουσιάσεις από το Μουσικό Γυμνάσιο Ιωαννίνων, το 2ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων με θέμα τους Λιγκιάδες και το 18ο Δημοτικό Σχολείο Ιωαννίνων με θέμα την πρώτη γραμμή άμυνας στο Καλπάκι.
Την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, οι μαθητές θα παρουσιάσουν προφορικές μαρτυρίες για το Έπος του Σαράντα στην Ήπειρο, την εποποιία του 1940 μέσα από τα μάτια ενός αγωνιστή, μαρτυρίες για τους ανθρώπους της εποχής στο Δελβινάκι, καθώς και την ιστορία του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και της Γερμανικής Κατοχής στον Παρακάλαμο.
Την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, το πρόγραμμα συνεχίζεται με θεματικές που αγγίζουν ιδιαίτερα δύσκολες σελίδες της τοπικής ιστορίας. Μεταξύ άλλων, το Δημοτικό Σχολείο Κεφαλοβρύσου θα παρουσιάσει τη ναζιστική θηριωδία στο χωριό, ενώ μαθητές από την Κρανούλα, τον Βουτσαρά, την Ελεούσα, τον Παρακάλαμο και το Δημοτικό Σχολείο Ντουραχάνης θα παρουσιάσουν εργασίες για τις αναμνήσεις του πολέμου, την Κατοχή, το Έπος του ’40 και τις μαρτυρίες της περιόδου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θεατρική παρουσίαση του Δημοτικού Σχολείου Ντουραχάνης με τίτλο «Πέρα από τα σύνορα του μίσους».
Με το 1ο Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας, το Πωγώνι επιχειρεί να δώσει έναν διαφορετικό ρόλο στις εκδηλώσεις μνήμης για την περίοδο του 1940-1944, μεταφέροντας το βάρος από την απλή αναφορά στα ιστορικά γεγονότα στην έρευνα και την ενεργή συμμετοχή των μαθητών.
Και το γεγονός ότι 400 παιδιά από 16 σχολεία καλούνται να αναζητήσουν ιστορίες, μαρτυρίες και γεγονότα που συνδέονται με τον τόπο τους είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της νέας αυτής πρωτοβουλίας.
