Μία νέα ρύθμιση για τις αγροτικές επιδοτήσεις της περιόδου 2018-2022 προκαλεί ερωτήματα, καθώς αφορά ακριβώς τα χρόνια που βρίσκονται στο επίκεντρο των ερευνών για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το ζήτημα αφορά το άρθρο 74 του νομοσχεδίου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο προστέθηκε μετά τη δημόσια διαβούλευση και αφορά την εκκαθάριση των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης των ετών 2018 έως και 2022.
Η ρύθμιση προβλέπει ότι, για τη χορήγηση, την πληρωμή, την εκκαθάριση, τον έλεγχο ή την ανάκτηση ενισχύσεων, τα αγροτεμάχια θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Μεταξύ άλλων, θα πρέπει να είχαν δηλωθεί στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου, να ήταν καλλιεργούμενα, σε αγρανάπαυση ή υπό άλλη επιλέξιμη γεωργική δραστηριότητα και να πληρούσαν τους όρους επιλεξιμότητας που ίσχυαν κατά το αντίστοιχο έτος.
Το επίμαχο σημείο αφορά τους δασικούς χάρτες. Η διάταξη προβλέπει ότι για τη διαπίστωση της επιλεξιμότητας δεν θα λαμβάνονται υπόψη δεδομένα των δασικών χαρτών, ανεξάρτητα από τον χρόνο κύρωσης ή αναμόρφωσής τους.
Παράλληλα, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα του «Δικαστικού Ρεπορτάζ», η ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις επιδοτήσεις που αφορούν βοσκοτόπια χωρίς ζώα κατά την περίοδο 2018-2022. Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι με τη νέα διάταξη μπορεί να επηρεαστεί ο τρόπος με τον οποίο εξετάζονται εκ των υστέρων οι συγκεκριμένες ενισχύσεις, καθώς το κριτήριο επικεντρώνεται στην επιλεξιμότητα που ίσχυε κατά το έτος της ενίσχυσης.
Το ίδιο δημοσίευμα θέτει ένα ακόμη ζήτημα: κατά πόσο η εκ των υστέρων ρύθμιση μπορεί να επηρεάσει υποθέσεις στις οποίες ερευνάται όχι μόνο η τυπική επιλεξιμότητα μιας έκτασης, αλλά και το εάν υπήρχε πραγματική γεωργική δραστηριότητα και ποια ήταν η κατάσταση των εκτάσεων τα προηγούμενα χρόνια. Πρόκειται για θέση και ερμηνεία που διατυπώνει το συγκεκριμένο ρεπορτάζ και όχι για δικαστικά διαπιστωμένο αποτέλεσμα της νέας διάταξης.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος επειδή η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει σε εξέλιξη έρευνα για φερόμενο οργανωμένο σχέδιο απάτης με ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις και εμπλοκή στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η έρευνα έχει ήδη οδηγήσει σε ποινικές διαδικασίες και παραμένει σε εξέλιξη.
Στο «Δικαστικό Ρεπορτάζ» η ρύθμιση χαρακτηρίζεται «σκανδαλώδης» και υποστηρίζεται ότι ουσιαστικά μπορεί να λειτουργήσει ως εκ των υστέρων κάλυψη για επιδοτήσεις της περιόδου 2018-2022. Ο χαρακτηρισμός αυτός ανήκει στο συγκεκριμένο δημοσίευμα και αποτυπώνει τη δική του ερμηνεία της διάταξης.
Από την πλευρά της ίδιας της διάταξης, πάντως, υπάρχει μία κρίσιμη διευκρίνιση: αναφέρει ότι οι εκτάσεις πρέπει να πληρούν τους όρους επιλεξιμότητας του ενωσιακού και εθνικού πλαισίου που ίσχυε κατά το αντίστοιχο έτος. Επίσης προβλέπει ρητά ότι η ρύθμιση δεν θίγει το ιδιοκτησιακό ή το δασικό καθεστώς των εκτάσεων και δεν επηρεάζει την αποδεικτική ισχύ των δασικών χαρτών σε άλλες διοικητικές ή δικαστικές διαδικασίες.
Το ερώτημα που πλέον μένει είναι πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί η συγκεκριμένη διάταξη στις εκκρεμείς υποθέσεις ελέγχου και ανάκτησης ενισχύσεων της περιόδου 2019-2022 και εάν θα επηρεάσει υποθέσεις που ήδη βρίσκονται στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών εισαγγελικών αρχών.
