Μια ξεχωριστή πτυχή της τοπικής θρησκευτικής και λαϊκής παράδοσης έρχεται στο προσκήνιο μέσα από την έκθεση «Οικιακά Εικονίσματα», που φιλοξενείται στο Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή από τις 2 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η έκθεση παρουσιάζει αντιπροσωπευτικό τμήμα της συλλογής οικιακών εικόνων του Μορφωτικού και Πολιτιστικού Συλλόγου «Το Άνθος» της Μονής Ντουραχάνης, με εικόνες που κάποτε βρίσκονταν στα εικονοστάσια οικογενειακών σπιτιών και διασώθηκαν χάρη στις δωρεές προς τη Μονή.
Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει το σπιτικό εικονοστάσι της οικογένειας Μάρκου Λουκά, που χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα και δωρήθηκε στη συλλογή από τη Μαρίνα Λουκά.
Η προσπάθεια διάσωσης μιας ολόκληρης εποχής
Πίσω από τη δημιουργία της συλλογής βρίσκεται το έργο του μακαριστού ιερομονάχου παπα-Θανάση Χατζή, ο οποίος, παράλληλα με τη δημιουργία ενός καταφυγίου για άπορα παιδιά και παιδιά από απομακρυσμένες περιοχές, είχε οραματιστεί τη δημιουργία ενός επισκέψιμου πολιτιστικού χώρου στη Μονή Ντουραχάνης.
Στο πλαίσιο αυτό, συγκέντρωσε και διέσωσε αντικείμενα που κινδύνευαν να χαθούν, ώστε να παραμείνουν ως τεκμήρια της καθημερινής ζωής και της τοπικής παράδοσης.
Με την πάροδο των χρόνων, και μέσα από δωρεές, δημιουργήθηκε μια ιδιαίτερα σημαντική συλλογή με αντικείμενα ιστορικού, λαογραφικού, εκπαιδευτικού, θρησκευτικού, κοινωνικού, οικονομικού και φωτογραφικού ενδιαφέροντος.
Σημαντικό μέρος της συλλογής αποτελούν οι οικιακές εικόνες, που μεταφέρουν τον επισκέπτη σε μια εποχή όπου το εικονοστάσι αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι του οικογενειακού σπιτιού και της καθημερινότητας.
Από τη Μονή Ντουραχάνης στο Ίδρυμα Γκανή
Η συλλογή οργανώθηκε από εθελοντές σε συνεργασία με τον Μορφωτικό και Πολιτιστικό Σύλλογο «Το Άνθος» της Ιεράς Μονής Ντουραχάνης.
Από το 1997 στεγάζεται στους χώρους των σχολείων και του οικοτροφείου της Μονής, όπου παραμένει επισκέψιμη για το κοινό.
Τώρα, ένα αντιπροσωπευτικό τμήμα των οικιακών εικόνων μεταφέρεται στο Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή, δίνοντας τη δυνατότητα στο κοινό των Ιωαννίνων να γνωρίσει από κοντά ένα κομμάτι της θρησκευτικής και λαϊκής κληρονομιάς της περιοχής.
Την επιμέλεια του συνοδευτικού κειμένου της έκθεσης έχουν η Ανδρομάχη Παπαευσταθίου και ο Φίλιππος Γιωβάνης.
Από 2 έως 30 Σεπτεμβρίου
Η έκθεση «Οικιακά Εικονίσματα» θα πραγματοποιηθεί από τις 2 έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 στο Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή.
Ώρες λειτουργίας:
- Δευτέρα έως Παρασκευή: 09:00–14:00
- Τετάρτη: 18:00–21:00
Μέσα από τις εικόνες που διασώθηκαν από τα παλιά οικογενειακά εικονοστάσια, η έκθεση δεν παρουσιάζει μόνο θρησκευτικά αντικείμενα, αλλά και ένα κομμάτι της ιστορίας της καθημερινής ζωής, της οικογένειας και της παράδοσης στην Ήπειρο.
