Στη φάση της υλοποίησης περνά το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, μετά την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με συνολικούς πόρους που ανέρχονται σε 5,3 δισ. ευρώ.

Το σχέδιο περιλαμβάνει 25 παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής, στεγαστικής και μεταφορικής φτώχειας, με έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Συνολικά εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Οι πρώτες δράσεις αναμένεται να ενεργοποιηθούν εντός του 2026, ενώ το πρόγραμμα θα έχει ορίζοντα έως το 2032.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων, η κοινωνική στέγαση, η ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών και η διευκόλυνση της πρόσβασης σε ηλεκτρικά οχήματα.

Οι δράσεις που ξεκινούν από το 2026

Μεταξύ των παρεμβάσεων που προγραμματίζονται από φέτος περιλαμβάνονται:

Κοινωνική στέγαση: Προβλέπεται η αξιοποίηση τριών πρώην στρατοπέδων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, όπου αναμένεται να κατασκευαστούν περίπου 2.350 διαμερίσματα για ευάλωτα νοικοκυριά. Παράλληλα, θα αναζητηθούν δημόσια κτίρια που μπορούν να μετατραπούν σε κατοικίες, με στόχο τη δημιουργία περίπου 400 ακόμη κοινωνικών κατοικιών. Ο προϋπολογισμός της δράσης ανέρχεται σε περίπου 490 εκατ. ευρώ.

Ενεργειακή αναβάθμιση πολύ μικρών επιχειρήσεων: Με προϋπολογισμό 395 εκατ. ευρώ, προβλέπονται παρεμβάσεις στο κτιριακό κέλυφος, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων. Στόχος είναι να ενισχυθούν περίπου 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.

«Κοινωνικό leasing» ηλεκτρικών οχημάτων: Ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτούν ηλεκτρικό όχημα μέσω μίσθωσης, με μηνιαίο μίσθωμα έως 150 ευρώ. Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως τις 12.500 ευρώ, ενώ προβλέπεται επιπλέον ενίσχυση 1.500 ευρώ για οικογένειες με μέλος ΑμεΑ. Η δράση, ύψους 170 εκατ. ευρώ, αφορά περίπου 15.000 νοικοκυριά.

Νέα ηλεκτρικά λεωφορεία: Προβλέπεται η προμήθεια 211 ηλεκτρικών λεωφορείων, από τα οποία 101 θα διατεθούν στην Αθήνα και 110 στη Θεσσαλονίκη, με συνολικό προϋπολογισμό 129 εκατ. ευρώ.

Ηλεκτρικά ταξί: Προβλέπεται επιδότηση έως 20.000 ευρώ για την αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, ενώ για ταξί προσβάσιμα σε ΑμεΑ η επιδότηση θα φτάνει τις 29.000 ευρώ. Η δράση θα ξεκινήσει από Αθήνα και Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια θα επεκταθεί σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι μεγάλες παρεμβάσεις από το 2027

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το πακέτο δράσεων που προγραμματίζεται από το 2027.

Ξεχωρίζει η ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά, με προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ.

Παράλληλα προβλέπεται η δημιουργία 13 one stop shops, ένα σε κάθε Περιφέρεια, για την υποστήριξη νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς και η δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά.

Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται ακόμη η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 100 ευρώ ετησίως για περίπου 780.000 δικαιούχους, από το 2027 έως το 2032.

Προβλέπεται επίσης 100% επιδότηση για ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters και hand bikes για περίπου 13.200 άτομα με αναπηρία.

Στον τομέα των μεταφορών, το σχέδιο περιλαμβάνει την αναβάθμιση 10 συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό και των 24 σταθμών της, την προμήθεια 12 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3, υπηρεσίες Μεταφορών Κατά Παραγγελία, αλλά και παρεμβάσεις για τη μεταφορά μαθητών με αναπηρία.

Προβλέπεται ακόμη η αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ, η απόκτηση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων από πολύ μικρές επιχειρήσεις και η δημιουργία 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Και τα Ιωάννινα στο πρόγραμμα

Για την Ήπειρο ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τον εκσυγχρονισμό φοιτητικών εστιών, καθώς στα έργα περιλαμβάνονται και οι φοιτητικές εστίες στα Ιωάννινα.

Συνολικά προβλέπεται η αναβάθμιση 15 φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή, με εκτιμώμενο όφελος για περίπου 5.600 φοιτητές.

Πρόκειται για μία από τις παρεμβάσεις που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την πόλη των Ιωαννίνων, όπου η φοιτητική στέγη αποτελεί διαχρονικά σημαντικό ζήτημα.

«Σημαντικός πυλώνας της οικονομίας»

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης χαρακτήρισε την έγκριση του ελληνικού σχεδίου «πραγματικά καλή είδηση», σημειώνοντας ότι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πυλώνα της οικονομίας, μαζί με το ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης έκανε λόγο για «εθνική επιτυχία», επισημαίνοντας ότι το ελληνικό σχέδιο είναι ένα από τα πρώτα που εγκρίθηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, μέχρι σήμερα, το μεγαλύτερο σε διαθέσιμους πόρους.

Όπως υποστήριξε, οι πόροι θα κατευθυνθούν στην αντιμετώπιση του στεγαστικού, του ενεργειακού και του μεταφορικού κόστους, στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων, στην ενίσχυση των δημόσιων μεταφορών και στη στήριξη νοικοκυριών με αυξημένες ανάγκες και ατόμων με αναπηρία.

Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η ταχύτητα με την οποία οι δράσεις θα περάσουν από τον σχεδιασμό στην πράξη, καθώς τα 5,3 δισ. ευρώ προορίζονται να χρηματοδοτήσουν παρεμβάσεις που αγγίζουν άμεσα το κόστος στέγασης, ενέργειας και μετακίνησης για εκατομμύρια πολίτες.