Ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση και ανάδειξη της Αρχαίας Νικόπολης γίνεται πραγματικότητα, καθώς το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην αποκατάσταση του κάτω κοίλου του Μεγάλου Θεάτρου, ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της ρωμαϊκής πόλης.
Η νέα παρέμβαση αποτελεί την γ’ φάση του έργου προστασίας, συντήρησης και αποκατάστασης του θεάτρου και έρχεται ως συνέχεια των εργασιών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
Το έργο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος 2021-2027» και προβλέπει, μεταξύ άλλων, την κατασκευή και τοποθέτηση 167 νέων ασβεστολιθικών εδράνων, αλλά και την ανακατασκευή των αντίστοιχων βαθμίδων των κλιμάκων.
Πρακτικά, το κάτω κοίλο του θεάτρου θα αποκτήσει σταδιακά πολύ πιο ολοκληρωμένη μορφή, επιτρέποντας στους επισκέπτες να αντιληφθούν καλύτερα την αρχική αρχιτεκτονική και λειτουργία του μνημείου.
167 νέα εδώλια στο κάτω κοίλο
Η γ’ φάση αποτελεί συνέχεια των εργασιών που έγιναν κατά την προηγούμενη φάση του έργου.
Στο πλαίσιο της β’ φάσης είχαν πραγματοποιηθεί εργασίες στερέωσης και συμπλήρωσης των υποδομών των εδωλίων και των κλιμάκων, συντηρήθηκαν τα σωζόμενα λίθινα εδώλια, έγιναν συγκολλήσεις και αποκαταστάσεις φθορών, ενώ αποκαταστάθηκε τμήμα του διαδρόμου στη βάση του κοίλου.
Παράλληλα, είχε εφαρμοστεί πιλοτικά η τοποθέτηση 16 νέων ασβεστολιθικών εδράνων.
Η εμπειρία από αυτές τις εργασίες αξιοποιείται πλέον στη νέα φάση.
Προβλέπεται η κατασκευή και τοποθέτηση 167 νέων εδράνων, ώστε κάθε κερκίδα να αποκτήσει συνολικά πέντε σειρές.
Τα νέα στοιχεία θα κατασκευαστούν από συμβατό ασβεστολιθικό υλικό και θα τοποθετηθούν με αναστρέψιμες τεχνικές, σύμφωνα με τις αρχές που εφαρμόζονται στην αποκατάσταση αρχαίων μνημείων.
Θα είναι διακριτά από το αυθεντικό υλικό, χωρίς όμως να διαταράσσουν την εικόνα και την αρχιτεκτονική συνοχή του θεάτρου.
Τι θα αλλάξει για τους επισκέπτες
Η παρέμβαση δεν έχει μόνο αισθητικό ή αρχαιολογικό χαρακτήρα.
Στόχος είναι να γίνει περισσότερο κατανοητή η αρχική μορφή του θεάτρου και κυρίως η σχέση ανάμεσα στο κοίλο και την ορχήστρα, ενώ παράλληλα θα βελτιωθούν οι συνθήκες κίνησης των επισκεπτών.
Οι εργασίες θα γίνουν με ειδικά μέτρα προστασίας του μνημείου, ενώ όπου απαιτείται θα πραγματοποιηθούν περιορισμένες επαναδιευθετήσεις των υφιστάμενων εδράνων και διακριτικές συμπληρώσεις.
Παράλληλα, η νέα παρέμβαση συνδέεται με τις εργασίες που ήδη πραγματοποιούνται στην ορχήστρα του θεάτρου, αλλά και με τον ευρύτερο σχεδιασμό για την αποκατάσταση του σκηνικού οικοδομήματος και των παρασκηνίων.
Ο στόχος είναι το Μεγάλο Θέατρο να αποκτήσει σταδιακά μεγαλύτερη αρχιτεκτονική και λειτουργική συνοχή.
Πάνω από 10 εκατ. ευρώ στη Νικόπολη από το 2019
Η αποκατάσταση του θεάτρου αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου σχεδιασμού για την Αρχαία Νικόπολη.
Σύμφωνα με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τα έργα που έχουν ολοκληρωθεί, βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν ήδη δρομολογηθεί στον αρχαιολογικό χώρο από το 2019 μέχρι σήμερα ξεπερνούν συνολικά τα 10 εκατομμύρια ευρώ.
Οι παρεμβάσεις χρηματοδοτούνται από το ΠΕΠ «Ήπειρος», το Ταμείο Ανάκαμψης και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού προβλέπεται επίσης η δημιουργία ενός σύγχρονου δικτύου διαδρομών και υποδομών προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία.
Στόχος είναι να συνδεθούν μεταξύ τους σημαντικά μνημεία της Νικόπολης, όπως το Μεγάλο Θέατρο, το Ωδείο και το Μνημείο του Αυγούστου, δημιουργώντας μία ενιαία και ασφαλή διαδρομή για τους επισκέπτες.
Ένα θέατρο με ιστορία δύο χιλιάδων ετών
Το Μεγάλο Θέατρο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δημόσια οικοδομήματα της αρχαίας Νικόπολης.
Η αρχική κατασκευή του τοποθετείται στην εποχή του Αυγούστου, μετά την ίδρυση της πόλης από τον Οκταβιανό, ενώ κατά τον 2ο αιώνα μ.Χ. πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη ανακατασκευή.
Το κάτω κοίλο απέκτησε τότε μεγαλύτερη κλίση και υπερυψωμένο διάδρομο προς την ορχήστρα, ενώ διέθετε λίθινα εδώλια, περιμετρικό διάδρομο, στοά και σύστημα σκίασης.
Η εικόνα που έχει φτάσει μέχρι σήμερα είναι αποτέλεσμα των αλλεπάλληλων μεταβολών που υπέστη το μνημείο στους αιώνες.
Μεγάλο μέρος των λίθινων εδωλίων αφαιρέθηκε κατά τους μεταγενέστερους χρόνους και χρησιμοποιήθηκε ως οικοδομικό υλικό ή για την παραγωγή ασβέστη.
Χαρακτηριστική είναι η ύπαρξη τριών ασβεστοκάμινων, τα οποία είχαν καταγραφεί ήδη στις αρχές του 19ου αιώνα από τον Βρετανό αρχιτέκτονα Thomas Leverton Donaldson.
Σήμερα σώζονται τμήματα από τις τρεις πρώτες σειρές του κάτω κοίλου, ένα έδρανο στην ενδέκατη σειρά και διάσπαρτα καταπεσμένα εδώλια.
Η Νικόπολη στο επίκεντρο ενός ευρύτερου σχεδιασμού
Η αποκατάσταση του Μεγάλου Θεάτρου αποτελεί επομένως μόνο ένα μέρος της προσπάθειας για τη συνολική ανάδειξη της Νικόπολης.
Η αρχαία πόλη, που ιδρύθηκε από τον Οκταβιανό Αύγουστο μετά τη Ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ., εξελίχθηκε σε σημαντικό διοικητικό, εμπορικό και στρατιωτικό κέντρο.
Η σταδιακή αποκατάσταση των μνημείων της, σε συνδυασμό με τις νέες διαδρομές και τις υποδομές πρόσβασης, δημιουργεί ένα διαφορετικό πλαίσιο για την επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο.
Για την Πρέβεζα και συνολικά για την Ήπειρο, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Νικόπολη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά και τουριστικά κεφάλαια της περιοχής.
Το Μεγάλο Θέατρο, με τα νέα εδώλια και τις παράλληλες εργασίες αποκατάστασης, βρίσκεται πλέον ένα ακόμη βήμα πιο κοντά στην εικόνα που απαιτεί ένα μνημείο τέτοιας ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας.