Πριν από τα σούπερ μάρκετ, τις μεγάλες αλυσίδες και τις απρόσωπες αγορές της πόλης, η καρδιά κάθε ηπειρώτικου χωριού χτυπούσε σε έναν και μόνο χώρο… Κι αυτός ήταν το καφεπαντοπωλείο.
Μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του 1980, εκεί έπιναν τον πρώτο πρωινό καφέ, το τσίπουρο και τη μπύρα, εκεί μάθαιναν τα νέα, εκεί έκαναν και τα ψώνια για το νοικοκυριό.
Από γλυκά, ζυμαρικά, λάδι και βούτυρο, μέχρι τσιγάρα, απορρυπαντικά και χλωρίνη. Από τα είδη που μπορούσαν να χαρακτηριστούν «πολυτελείας» μέχρι τα άκρως απαραίτητα για κάθε νοικοκυριό!
Με την πάροδο των δεκαετιών, η ερήμωση της υπαίθρου και η επέλαση των καταστημάτων της πόλης έσβησαν σταδιακά τα παντοπωλεία συμπαρασύροντας μαζί τους ζωντανά κομμάτια της τοπικής μας ιστορίας και κοινωνικότητας.
Σταδιακά λιγόστεψαν και τα καφενεία με το μεγαλύτερο πλήγμα να καταγράφεται μέσα στα χρόνια της κρίσης και των μνημονίων.. Τα χωριά όπου υπάρχει καφενείο είναι λίγα και αναμφίβολα τυχερά καθώς εξακολουθούν να διαθέτουν ένα σημείο αναφοράς!
Το αυθεντικό πνεύμα μιας άλλης εποχής ζωντανεύει ξανά αυτές τις μέρες στην Αχλαδέα της Λάκκας Σουλίου. Χάρη στη στενή συνεργασία της Αδελφότητας, της Κοινότητας και τοπικών εθελοντών, η μεγάλη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου μεταμορφώθηκε σε ένα ολοζώντανο καφεπαντοπωλείο περασμένων δεκαετιών.
Η έκθεση φέρει την ονομασία «Καφεπαντοπωλείον Το Τόσκεσι» –παίρνοντας το παλιό όνομα του χωριού– και αποτελεί καρπό της ιδιαίτερης φροντίδας, και της αγάπης για τον τόπο του Κώστα Τράσση, ο οποίος συγκέντρωσε με υπομονή σπάνιο υλικό και αντικείμενα που κάποτε ήταν συνηθισμένα σήμερα όμως θεωρούνται μοναδικά και κουβαλούν μνήμες δεκαετιών..
Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δουν αυθεντικά συλλεκτικά αντικείμενα που γέμιζαν τα ράφια, των παντοπωλείων..
Από όσπρια και ζυμαρικά μέχρι βούτυρα, λάδια, αναψυκτικά, ποτά, τσιγάρα και γλυκά της εποχής..
Μαζί με διαφημίσεις που κοσμούσαν τα καφεπαντοπωλεία για διάφορα είδη..
Μπορούν επίσης να δουν τη γωνιά του καφενείου: κούπες, παλιά περιοδικά και δύο κιτρινισμένα τεύχη των ιστορικών εφημερίδων «Πρωινός Λόγος» και «Ηπειρωτικός Αγώνας» από τις αρχές του 1970, καλοστρωμένα πάνω στο ξύλινο τραπέζι, έτοιμα να μεταφέρουν τον αναγνώστη στις ειδήσεις μιας μακρινής αλλά όχι ξεχασμένης Ηπείρου.
Το «Τόσκεσι» είναι ένα ταξίδι στη συλλογική μνήμη της Λάκκας Σουλίου, μια γέφυρα που συνδέει τους παλαιότερους που τα έζησαν με τους νεότερους που οφείλουν να γνωρίσουν τις ρίζες τους.
