Ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη ενός από τα πλέον εμβληματικά μνημεία της περιοχής του Αχελώου γίνεται με την προγραμματική σύμβαση που ενέκρινε η Περιφερειακή Επιτροπή Θεσσαλίας για τη μελέτη κατασκευής νέας πεζογέφυρας στη θέση του ιστορικού γεφυριού του Κοράκου, την αποκατάσταση της Κούλιας και τη διαμόρφωση της πρόσβασης στην περιοχή.
Η προγραμματική σύμβαση υπογράφεται μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Ηπείρου και της Περιφέρειας Θεσσαλίας, με την τελευταία να έχει τον ρόλο του Κυρίου του Έργου και φορέα συγχρηματοδότησης, από κοινού με την Περιφέρεια Ηπείρου. Η Περιφέρεια Ηπείρου αναλαμβάνει παράλληλα την υλοποίηση του έργου μέσω της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων.
Στόχος είναι να εκπονηθεί το σύνολο των απαιτούμενων μελετών για την κατασκευή μιας νέας μονότοξης πεζογέφυρας, κοντά στη θέση όπου βρισκόταν το ιστορικό γεφύρι του Κοράκου, αλλά και για την αποκατάσταση της ιστορικής Κούλιας και τη διαμόρφωση της πρόσβασης προς το σημείο.
Η νέα γέφυρα θα θυμίζει το ιστορικό γεφύρι
Η Περιφέρεια Ηπείρου σχεδιάζει την κατασκευή νέας πεζογέφυρας που θα παραπέμπει μορφολογικά στο ιστορικό γεφύρι του Κοράκου. Η νέα κατασκευή δεν θα βρίσκεται ακριβώς στη θέση του παλιού γεφυριού, αλλά σε κοντινό σημείο, ώστε να διατηρηθεί η μνήμη και η ιστορική αναφορά του μνημείου και παράλληλα να εξυπηρετούνται οι πεζοπόροι και οι επισκέπτες της περιοχής.
Παράλληλα, προβλέπεται η διαμόρφωση της απαραίτητης πρόσβασης και η σύνδεση του σημείου με τα ορεινά μονοπάτια της ευρύτερης περιοχής, δημιουργώντας έναν νέο πόλο περιπατητικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποκατάσταση της «Κούλιας», του μικρού πέτρινου κτιρίου που σώζεται στην πλευρά της Αργιθέας. Στόχος είναι μετά την αποκατάστασή της να λειτουργήσει ως μικρό μουσείο αφιερωμένο στην ιστορία του γεφυριού και στις προσπάθειες για την ανάδειξη και αποκατάσταση του ιστορικού μνημείου.
Ένα γεφύρι με ιστορία αιώνων
Το γεφύρι του Κοράκου βρισκόταν στη θέση Πυργάκι ή Σκαλούλα, όπου ο Αχελώος, γνωστός και ως Άσπρος ή Ασπροπόταμος, αποτελεί το φυσικό όριο μεταξύ Άρτας και Καρδίτσας.
Ήταν ένα από τα σημαντικότερα μονότοξα πέτρινα γεφύρια της περιοχής και σύμφωνα με τις επικρατέστερες ιστορικές αναφορές κατασκευάστηκε από τον μητροπολίτη Λάρισας Βησσαρίωνα Β΄ κατά τα έτη 1514-1515, ενώ άλλες πηγές τοποθετούν την κατασκευή του στο 1547.
Το γεφύρι είχε μήκος περίπου 50 μέτρα, ύψος 24 μέτρα και πλάτος από 2 έως 2,60 μέτρα, ενώ διέθετε χαμηλό στηθαίο. Αποτελούσε για αιώνες ένα από τα σημαντικότερα περάσματα του Αχελώου, συνδέοντας τις δύο πλευρές του ποταμού.
Η ιστορία του, ωστόσο, διακόπηκε βίαια στις 28 Μαρτίου 1949, όταν καταστράφηκε κατά τις συγκρούσεις μεταξύ του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και του κυβερνητικού στρατού, στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου.
Από το ιστορικό γεφύρι έχουν διασωθεί, μεταξύ άλλων, δύο χαρακτηριστικές φωτογραφίες του σπουδαίου φωτογράφου Σπύρου Μελετζή, τραβηγμένες το 1937.
Η Κούλια και το παλιό πέρασμα
Στην πλευρά της Αργιθέας σώζεται ακόμη ένα μικρό πέτρινο διώροφο κτίριο, η γνωστή «Κούλια», το οποίο εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε τον 19ο αιώνα.
Το κτίριο χρησιμοποιούνταν ως τελωνείο, καθώς ο Αχελώος αποτελούσε το σύνορο ανάμεσα στο ελληνικό κράτος και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Στον όροφο βρίσκονταν οι χώροι διαμονής της φρουράς, ενώ από το ισόγειο περνούσε το μονοπάτι που οδηγούσε προς το γεφύρι.
Η αποκατάστασή του αποτελεί πλέον αναπόσπαστο τμήμα του σχεδιασμού, με στόχο να διατηρηθεί ένα ακόμη σημαντικό κομμάτι της ιστορίας της περιοχής και να συνδεθεί με τη νέα πεζογέφυρα και το δίκτυο των μονοπατιών.
Οι μελέτες πριν από την κατασκευή
Για την υλοποίηση του σχεδιασμού θα απαιτηθεί η εκπόνηση τοπογραφικής, αρχιτεκτονικής και στατικής μελέτης, ενώ θα προηγηθούν γεωτεχνικές και υδρολογικές μελέτες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στη θεμελίωση της νέας γέφυρας, καθώς και στην ασφάλεια της κατασκευής απέναντι στην πίεση και τη μεταβολή της στάθμης των υδάτων του Αχελώου.
Η προγραμματική σύμβαση αποτελεί το πλαίσιο συνεργασίας των τριών φορέων για την ενιαία υλοποίηση της πράξης και την ανάθεση των σχετικών αρμοδιοτήτων στην Περιφέρεια Ηπείρου, η οποία αναλαμβάνει τον ρόλο του φορέα υλοποίησης.
Εφόσον ο σχεδιασμός προχωρήσει στα επόμενα στάδια, η περιοχή του παλιού γεφυριού του Κοράκου θα αποκτήσει ένα νέο σημείο αναφοράς, συνδέοντας την ιστορική μνήμη με την πεζοπορία, τον πολιτισμό και την ανάδειξη του φυσικού τοπίου του Αχελώου.
