Στην τελική ευθεία μπαίνει το πρόγραμμα του πολλαπλού βιβλίου, το οποίο αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο διδασκαλίας στα ελληνικά σχολεία.

Η διαδικασία επιλογής των διδακτικών πακέτων από τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ολοκληρώθηκε τον περασμένο Ιούνιο και πλέον δρομολογείται η παραγωγή των νέων βιβλίων.

Στόχος είναι τον Σεπτέμβριο του 2027 οι μαθητές από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου να έχουν στα χέρια τους τα νέα βιβλία που θα προκύψουν από τη διαδικασία.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», δεν υπήρξε κανένα διδακτικό πακέτο που να συγκέντρωσε μηδενική ζήτηση από τα σχολεία. Αυτό σημαίνει ότι όλα τα πακέτα που είχαν εγκριθεί και τέθηκαν προς επιλογή θα προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο, δηλαδή στην παραγωγή τους.

Στη διαδικασία επιλογής συμμετείχε το σύνολο των σχολικών μονάδων της χώρας. Συγκεκριμένα, συμμετείχαν 4.319 Δημοτικά, 1.828 Γυμνάσια, 1.304 Λύκεια και 729 μονάδες ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης του εξωτερικού.

Τι είναι το πολλαπλό βιβλίο

Με το νέο σύστημα, δεν θα υπάρχει πλέον ένα και μοναδικό βιβλίο για κάθε γνωστικό αντικείμενο.

Για κάθε μάθημα θα υπάρχουν περισσότερα εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα και οι εκπαιδευτικοί κάθε σχολείου θα επιλέγουν εκείνο που θεωρούν καταλληλότερο για τις ανάγκες των μαθητών τους.

Το επιλεγμένο βιβλίο θα διατίθεται στους μαθητές σε έντυπη μορφή, ενώ θα υπάρχει παράλληλα και σε ψηφιακή μορφή.

Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν πρόσβαση και στα υπόλοιπα εγκεκριμένα βιβλία του ίδιου γνωστικού αντικειμένου, ώστε να μπορούν να εμπλουτίζουν το μάθημα και να προσαρμόζουν τη διδασκαλία στο επίπεδο και τις ανάγκες της τάξης.

Η φιλοσοφία του νέου συστήματος, όπως έχει εξηγηθεί από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, είναι να δοθεί μεγαλύτερη αυτονομία στους εκπαιδευτικούς και να δημιουργούνται διαφορετικές μαθησιακές διαδρομές για τους μαθητές.

230 διδακτικά πακέτα και 440 βιβλία

Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 230 διδακτικά πακέτα, τα οποία αντιστοιχούν συνολικά σε 440 βιβλία για τα μαθήματα από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου.

Κάθε διδακτικό πακέτο μπορεί να περιλαμβάνει από ένα έως πέντε βιβλία, όπως βιβλίο μαθητή, διαφορετικά τεύχη ή τετράδια εργασιών.

Η επιλογή των πακέτων από τα σχολεία αποτελεί πλέον το βασικό βήμα πριν από την παραγωγή και διανομή των νέων βιβλίων.

Τα νέα βιβλία θα έχουν και ψηφιακό περιεχόμενο

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι ότι τα νέα βιβλία δεν θα περιορίζονται στο έντυπο υλικό.

Τα διδακτικά πακέτα έχουν σχεδιαστεί ως υβριδικό εκπαιδευτικό υλικό, συνδυάζοντας το βιβλίο με ψηφιακές εφαρμογές και δραστηριότητες.

Στα βιβλία θα υπάρχουν κωδικοί QR, μέσω των οποίων οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί θα μπορούν να οδηγούνται σε ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα.

Ανάλογα με το μάθημα, το ψηφιακό υλικό μπορεί να περιλαμβάνει διαδραστικές ασκήσεις, εκπαιδευτικά παιχνίδια, μικρές εφαρμογές, προσομοιώσεις, βίντεο, χάρτες, σταυρόλεξα, εννοιολογικούς χάρτες ή συνδέσεις με επίσημες πηγές.

Σύμφωνα με το ΙΕΠ, τα βιβλία περιλαμβάνουν κατά μέσο όρο ένα ψηφιακό μαθησιακό αντικείμενο ανά δύο σελίδες, γεγονός που αλλάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αξιοποιείται το σχολικό εγχειρίδιο μέσα και έξω από την τάξη.

Η ψηφιακή βιβλιοθήκη «Μελίσπη»

Τα εγκεκριμένα διδακτικά πακέτα είναι διαθέσιμα και ψηφιακά μέσω της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης Διδακτικών Βιβλίων «Μελίσπη», η οποία έχει αναπτυχθεί από το ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ».

Στη «Μελίσπη» φιλοξενούνται τα διδακτικά πακέτα που έχουν ενταχθεί στο Μητρώο Διδακτικών Βιβλίων, μαζί με τα ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα που τα συνοδεύουν.

Έτσι, το νέο σύστημα συνδυάζει το έντυπο σχολικό βιβλίο με ένα πολύ μεγαλύτερο ψηφιακό περιβάλλον μάθησης.

Ποια μαθήματα δεν έχουν ακόμη νέο βιβλίο

Η διαδικασία, ωστόσο, δεν έχει ολοκληρωθεί για όλα τα μαθήματα.

Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής αναμένεται να προχωρήσει σε νέα πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων διδακτικών πακέτων σε μαθήματα όπως οι ξένες γλώσσες, τα καλλιτεχνικά, η μουσική και η φυσική αγωγή.

Σε ορισμένες από αυτές τις περιπτώσεις δεν υποβλήθηκαν προτάσεις, ενώ σε άλλες οι προτάσεις που κατατέθηκαν δεν προχώρησαν ή τελικά εγκρίθηκε μόνο ένα διδακτικό πακέτο.

Για τα μαθήματα στα οποία δεν έχει ακόμη ενταχθεί νέο διδακτικό πακέτο, θα συνεχίσει να χρησιμοποιείται το υφιστάμενο εγχειρίδιο στην έντυπη μορφή του.

Τα νέα πακέτα που θα προκύψουν από τη νέα πρόσκληση αναμένεται να είναι διαθέσιμα και ηλεκτρονικά μέσα στο 2027.

Τι θα γίνει στη Β’ και Γ’ Λυκείου

Διαφορετικό είναι το χρονοδιάγραμμα για τη Β’ και τη Γ’ Λυκείου.

Για τη Β’ Λυκείου βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία συγγραφής και υποβολής των διδακτικών πακέτων, με την προθεσμία να αναμένεται να ολοκληρωθεί στα μέσα του φθινοπώρου.

Για τη Γ’ Λυκείου η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί σε μεταγενέστερο χρόνο, με την προθεσμία υποβολής να τοποθετείται στις αρχές της άνοιξης του 2027.

Με βάση το σημερινό χρονοδιάγραμμα, τα νέα βιβλία αναμένεται να είναι διαθέσιμα:

• Β’ Λυκείου: Σεπτέμβριος 2028
• Γ’ Λυκείου: Σεπτέμβριος 2029

Το πολλαπλό βιβλίο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται το εκπαιδευτικό υλικό στα σχολεία.

Από τον Σεπτέμβριο του 2027 οι μαθητές από την Α’ Δημοτικού έως και την Α’ Λυκείου θα αρχίσουν να χρησιμοποιούν νέα βιβλία, ενώ οι εκπαιδευτικοί θα αποκτήσουν πρόσβαση σε περισσότερες εγκεκριμένες επιλογές και σε ένα πολύ μεγαλύτερο ψηφιακό εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Το ζητούμενο πλέον είναι η ομαλή ολοκλήρωση της παραγωγής και διανομής, ώστε η μεγάλη αυτή αλλαγή να περάσει από τον σχεδιασμό στην καθημερινή σχολική πράξη χωρίς προβλήματα.