Αποκαλυπτική της τεράστιας απόστασης που χωρίζει τα γραφεία της Αθήνας από τη σκληρή πραγματικότητα της ακριτικής Ηπείρου είναι η επίσημη απάντηση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην ερώτηση του βουλευτή Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Τσίμαρη, σχετικά με την απομάκρυνση του ΑΤΜ στο Δελβινάκι.

Αν και το ΑΤΜ τελικά επέστρεψε κάτω από την κραυγή αγανάκτησης των κατοίκων και τις έντονες πολιτικές πιέσεις, το περιεχόμενο του εγγράφου που υπέγραψε η Γενική Γραμματέας Θεώνη Αλαμπάση προκαλεί αλγεινή εντύπωση, αποδεικνύοντας ότι το κράτος αντιμετωπίζει τα χωριά με αμιγώς τεχνοκρατικά και εταιρικά κριτήρια.

Κι όλα αυτά την ώρα που περισσεύουν οι εξαγγελίες για την ανάγκη στήριξης της υπαίθρου και της περιφέρειας!

Η απάντηση δε είναι ενδεικτική για όσα αναμένεται να ακολουθήσουν με θύμα φυσικά την ελληνική περιφέρεια και τους κατοίκους των χωριών για τους οποίους ακόμη και ένα ΑΤΜ θα είναι πολυτέλεια!

«Επιχειρηματική απόφαση» η επιβίωση των χωριών

Στην απάντησή του, το Υπουργείο νίπτει τας χείρας του, δηλώνοντας ότι η εγκατάσταση και λειτουργία των ΑΤΜ «εμπίπτει στην επιχειρηματική πολιτική και τον επιχειρηματικό σχεδιασμό των πιστωτικών ιδρυμάτων».

Με απλά λόγια, το κράτος θεωρεί ότι μια συστημική τράπεζα –που έχει διασωθεί επανειλημμένα με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων– έχει το δικαίωμα να αντιμετωπίζει το Δελβινάκι και τα γύρω χωριά ως απλούς «αριθμούς» σε έναν ισολογισμό.

Αν η περιοχή δεν βγάζει κέρδος, ας μείνει χωρίς τραπεζικές υπηρεσίες!

Πλήρης άγνοια της δημογραφικής πραγματικότητας

Το πλέον εξοργιστικό σημείο της απάντησης είναι η παντελής έλλειψη επαφής με την εικόνα της ελληνικής υπαίθρου.

Το Υπουργείο επικαλείται την «επένδυση στις ψηφιακές υπηρεσίες» (e-banking, mobile banking) και την εξ αποστάσεως εξυπηρέτηση. Φαίνεται πως οι αρμόδιοι στην Αθήνα αγνοούν επιδεικτικά ότι η πλειονότητα των κατοίκων στα ακριτικά χωριά του Πωγωνίου όπως και σε άλλα χωριά της Ηπείρου είναι ηλικιωμένοι άνθρωποι, οι οποίοι ούτε έξυπνα κινητά διαθέτουν, ούτε ψηφιακές δεξιότητες έχουν, ενώ συχνά στερούνται ακόμη και σταθερής σύνδεσης στο διαδίκτυο.

Η «πατέντα» των ευρωπαϊκών οδηγιών- Ο μπακάλης… ταμίας!

Για να «χρυσώσει το χάπι», το Υπουργείο επικαλείται το υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο (PSD3 και Κανονισμός PSR), προτείνοντας ως μελλοντική λύση την παροχή μετρητών από εμπόρους λιανικής (cashback)! Που δύσκολα βέβαια θα βρεθούν στα χωριά αλλά κι αυτό φαίνεται ότι αποτελεί λεπτομέρεια για όσους σχεδιάζουν στην Αθήνα!

Δηλαδή, αντί η Πολιτεία να υποχρεώσει τις τράπεζες να παρέχουν το αυτονόητο κοινωνικό αγαθό της πρόσβασης σε μετρητά, προτείνει να μετατραπεί ο τοπικός παντοπώλης ή ο ιδιοκτήτης του καφενείου σε… υποκατάστημα τράπεζας!

Ολόκληρη η απάντηση

Ολόκληρη η απάντηση που υπογράφει η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Θεώνη Αλαμπάση έχει ως εξής:

«Σε απάντηση της εν θέματι ερώτησης, σας ενημερώνουμε ότι τα ζητήματα εγκατάστασης και λειτουργίας των υποκαταστημάτων και Αυτόματων Ταμειολογιστικών Μηχανών (ΑΤΜ) εμπίπτουν στην επιχειρηματική πολιτική και τον επιχειρηματικό σχεδιασμό των πιστωτικών ιδρυμάτων, τα οποία λειτουργούν σύμφωνα με το ισχύον κανονιστικό και εποπτικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με σχετική πληροφόρηση από τα τραπεζικά ιδρύματα, η διάρθρωση δικτύου καταστημάτων και του εκάστοτε δικτύου ΑΤΜs είναι κατά κύριο λόγο εμπορική / επιχειρηματική απόφαση των τραπεζών η οποία διαμορφώνεται μετά από εκτίμηση και στάθμιση σειράς παραμέτρων σε σχέση με υφιστάμενα δεδομένα.

Παράλληλα, όπως μας έχουν ενημερώσει οι συστημικές τράπεζες, επενδύουν συστηματικά στον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών (ηλεκτρονική και τηλεφωνική τραπεζική), διευρύνοντας τις δυνατότητες εξυπηρέτησης των πολιτών εξ αποστάσεως, με στόχο να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες.

Επιπροσθέτως, η χώρα μας, αναλαμβάνοντας ενεργό ρόλο, συμμετείχε ουσιαστικά στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τη διαμόρφωση της αναθεώρησης του κανονιστικού πλαισίου για τις υπηρεσίες πληρωμών (Κανονισμός PSR και Οδηγία PSD3), λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερη γεωμορφολογία της Ελλάδας και τις συνακόλουθες ανάγκες για διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε βασικές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Το εν λόγω πλαίσιο, η ολοκλήρωση και θέση σε ισχύ του οποίου αναμένεται, αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην περαιτέρω ενίσχυση της πρόσβασης των πολιτών σε μετρητά, η οποία αποτελεί προτεραιότητα τόσο για τη χώρα μας όσο και για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Για το λόγο αυτό θα προβλέπεται η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών ανάληψης μετρητών από εμπόρους λιανικής μέσω φυσικών καταστημάτων, ακόμη και χωρίς να προηγείται αγορά αγαθών ή υπηρεσιών από τον πελάτη. Η παροχή των εν λόγω υπηρεσιών θα πραγματοποιείται σε προαιρετική βάση από τους εμπόρους λιανικής και αποσκοπεί στη βελτίωση της διαθεσιμότητας μετρητών, ιδίως σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε ΑΤΜ ή τραπεζικά καταστήματα. Στο πλαίσιο αυτό, νομικά πρόσωπα θα παρέχουν υπηρεσίες διάθεσης μετρητών μέσω καταστημάτων λιανικής, ανεξάρτητα από την πραγματοποίηση αγοράς.

Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της διασφάλισης επαρκούς πρόσβασης σε μετρητά, η χώρα μας συμμετείχε ενεργά στην διαμόρφωση του υπό διαπραγμάτευση Κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Legal Tender Regulation), που θα αποτυπώνει το επίπεδο πρόσβασης των πολιτών των κρατών μελών σε μετρητά και θα υιοθετεί αναγκαία μέτρα, όταν αυτό απαιτείται. Ο συγκεκριμένος Κανονισμός προβλέπει την υποχρέωση ανάπτυξης κοινών δεικτών για την αποτύπωση της πρόσβασης σε μετρητά σε επίπεδο Ευρωσυστήματος, η οποία υλοποιείται ως πρόταση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Οι δείκτες αυτοί αξιοποιούνται για τον προσδιορισμό της επαρκούς πρόσβασης σε μετρητά και για τη χάραξη κατώτατων ορίων κάλυψης σε περιοχές που εμφανίζουν ελλείψεις.

Συνεπώς, στο πλαίσιο του κανονιστικού πλαισίου επιδιώκεται η διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης και χρήσης των μετρητών ως βασικού μέσου πληρωμής για το σύνολο των πολιτών. Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη και η ευρύτερη υιοθέτηση καινοτόμων, αποτελεσματικών και οικονομικά αποδοτικών μέσων πληρωμής, με σκοπό τη διεύρυνση των διαθέσιμων επιλογών και την παροχή εναλλακτικών λύσεων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των συναλλασσόμενων, συμβάλλοντας στην προσβασιμότητα των παρεχόμενων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών».