«Κάθε πέρσι και καλύτερα», λέει η λαϊκή ρήση, και τα στοιχεία για τη δυνατότητα των Ευρωπαίων πολιτών να κάνουν διακοπές δείχνουν ότι για ένα μεγάλο μέρος των νοικοκυριών η ξεκούραση μακριά από το σπίτι μετατρέπεται σε ολοένα και πιο δύσκολη υπόθεση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2025 το 27,5% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης ηλικίας 16 ετών και άνω δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να πραγματοποιήσει ούτε μία εβδομάδα ετήσιων διακοπών εκτός σπιτιού. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024, αν και παραμένει χαμηλότερο κατά 7,7 μονάδες σε σύγκριση με το 2015.
Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη χειρότερη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς το 46,6% των πολιτών δηλώνει ότι δεν μπορεί οικονομικά να πραγματοποιήσει ούτε μία εβδομάδα διακοπών μακριά από την κατοικία του.
Χειρότερη εικόνα καταγράφεται μόνο στη Ρουμανία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό φτάνει το 61,4%. Ακολουθούν η Βουλγαρία και η Ουγγαρία με 39,1%.
Στον αντίποδα, οι πολίτες του Λουξεμβούργου (10,6%), της Σουηδίας (12,4%) και της Ολλανδίας (12,8%) εμφανίζουν τις μεγαλύτερες δυνατότητες για ταξίδια και αναψυχή.
Το κόστος αφήνει πίσω τις διακοπές
Η εικόνα στην Ελλάδα αποτυπώνει τη μεγάλη πίεση που δέχεται το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών. Το αυξημένο κόστος μετακίνησης, διαμονής και γενικότερα των τουριστικών υπηρεσιών έχει περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα πολλών οικογενειών να οργανώσουν ακόμη και μια σύντομη καλοκαιρινή απόδραση.
Την ίδια πραγματικότητα καταγράφει και η πρόσφατη έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τα προσωπικά ταξίδια των Ελλήνων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, σχεδόν έξι στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι δεν πραγματοποιούν ταξίδια επειδή δεν μπορούν να τα καλύψουν οικονομικά. Δεύτερος σημαντικότερος λόγος είναι τα προβλήματα υγείας, με ποσοστό 20,8%.
Για όσους τελικά καταφέρνουν να ταξιδέψουν, η επιλογή των μη ενοικιαζόμενων καταλυμάτων αποτελεί πλέον βασικό τρόπο περιορισμού του κόστους. Η διαμονή σε ιδιόκτητα σπίτια, εξοχικές κατοικίες ή σπίτια συγγενών και φίλων αποτελεί τη λύση για μεγάλο μέρος των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 52,1% των προσωπικών ταξιδιών πραγματοποιήθηκε σε μη ενοικιαζόμενα καταλύματα, ενώ το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 71,6% των συνολικών διανυκτερεύσεων. Η φιλοξενία από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον λειτουργεί πλέον ως «ανάχωμα» απέναντι στο κόστος των διακοπών.
Οι μισοί Έλληνες δηλώνουν ότι δεν θα κάνουν διακοπές
Την ίδια τάση καταγράφει και έρευνα του ΙΕΛΚΑ, σύμφωνα με την οποία ένας στους δύο Έλληνες δεν προγραμματίζει καλοκαιρινές διακοπές. Από όσους τελικά επιλέγουν να πραγματοποιήσουν κάποια απόδραση, περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα εκτιμούν ότι αυτή δεν θα ξεπεράσει τις τέσσερις έως επτά ημέρες.
Τα στοιχεία δείχνουν μια έντονη αντίφαση: μια χώρα που αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, δυσκολεύεται να εξασφαλίσει για μεγάλο μέρος των πολιτών της ακόμη και τις βασικές ημέρες ξεκούρασης.
Η απόσταση ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει μεγάλη. Στις βόρειες ευρωπαϊκές χώρες οι πολίτες έχουν σαφώς μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα για ταξίδια και αναψυχή, ενώ στην Ελλάδα οι διακοπές για πολλούς περιορίζονται ή αναβάλλονται λόγω κόστους.
