Στην κορυφή ενός απόκρημνου λόφου, σε υψόμετρο περίπου 460 μέτρων, απέναντι από το ιστορικό Κούγκι, στέκει ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ηπείρου.
Το Κάστρο της Κιάφας, γνωστό και ως Φρούριο του Σουλίου, αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο της ιστορίας της περιοχής και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πορεία, τους αγώνες και την αντίσταση των Σουλιωτών.
Η θέση του δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ο λόφος προσφέρει φυσική οχύρωση και εξαιρετική εποπτεία σε ολόκληρη την περιοχή, γεγονός που καθιστούσε την Κιάφα ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία του Σουλίου.
Η Κιάφα και η ιστορία των Σουλιωτών
Πριν από την κατασκευή του φρουρίου, η Κιάφα αποτελούσε ένα από τα κεντρικά καστροχώρια της αυτόνομης Σουλιώτικης Συμπολιτείας.
Ήταν ένας από τους οικισμούς που αποτέλεσαν τον πυρήνα της ιδιαίτερης κοινωνικής και στρατιωτικής οργάνωσης των Σουλιωτών, οι οποίοι για δεκαετίες διατήρησαν την αυτονομία τους απέναντι στις δυνάμεις που επιχείρησαν να ελέγξουν την περιοχή.
Μετά την εκδίωξη των Σουλιωτών το 1803, ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων προχώρησε στην κατασκευή του ισχυρού λίθινου φρουρίου που σώζεται μέχρι σήμερα.
Στόχος του ήταν ο πλήρης έλεγχος της περιοχής και η αποτροπή οποιασδήποτε προσπάθειας επιστροφής και επανεγκατάστασης των Σουλιωτών στον τόπο τους.
Ένα φρούριο σε στρατηγική θέση
Η αρχιτεκτονική του Κάστρου της Κιάφας αντανακλά τον στρατιωτικό χαρακτήρα της εποχής.
Χτισμένο σε σημείο με φυσικά πλεονεκτήματα, διέθετε ισχυρά τείχη και δυνατότητα ελέγχου μιας μεγάλης έκτασης γύρω από το Σούλι.
Η θέση του, σε συνδυασμό με το δύσβατο ανάγλυφο της περιοχής, το καθιστούσε ένα από τα πιο σημαντικά οχυρωματικά έργα της Ηπείρου.
Από το σημείο όπου βρίσκεται το φρούριο, ο επισκέπτης μπορεί να αντικρίσει το ιστορικό τοπίο του Σουλίου, με το Κούγκι να δεσπόζει απέναντι και να συμπληρώνει ένα μοναδικό σύνολο μνήμης και ιστορίας.
Η αποκατάσταση ενός σημαντικού μνημείου
Τα τελευταία χρόνια πραγματοποιήθηκαν σημαντικές εργασίες αποκατάστασης και στερέωσης του μνημείου, με τη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού και της Περιφέρειας Ηπείρου.
Οι παρεμβάσεις είχαν ως στόχο την προστασία των τειχών και τη διατήρηση του φρουρίου, ώστε να παραμείνει ζωντανό κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου.
Το Κάστρο της Κιάφας δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη ιστορικό μνημείο. Είναι ένας τόπος όπου το φυσικό τοπίο συναντά την ιστορία και θυμίζει μια από τις πιο ξεχωριστές σελίδες της.
Η αποκατάσταση είναι πραγματικά εντυπωσιακή.. Όμως δεν επαρκεί η αναστήλωση ενός μνημείου για να ζωντανέψει και πάλι το Σούλι.. Τα βήματα που πρέπει να γίνουν είναι πολλά και ήδη έχουν αργήσει..
