Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση βρίσκεται η Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, το νέο πλαίσιο που εκπόνησε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με στόχο να καθορίσει τη διαχείριση των υδάτινων πόρων της χώρας τα επόμενα χρόνια. Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 22 Ιουλίου, ενώ στη συνέχεια το κείμενο θα οριστικοποιηθεί, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις των φορέων και των πολιτών.
Η στρατηγική αντιμετωπίζει το νερό ως κρίσιμο εθνικό πόρο, ο οποίος επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από την κλιματική αλλαγή, τις αυξημένες ανάγκες ύδρευσης και άρδευσης, αλλά και τις σημαντικές απώλειες στα δίκτυα.
Οι τρεις βασικοί άξονες
Το ΥΠΕΝ στηρίζει τη νέα στρατηγική σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- διασφάλιση επαρκούς και ποιοτικού νερού για όλους τους πολίτες,
- ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στη λειψυδρία και τα ακραία καιρικά φαινόμενα,
- εκσυγχρονισμό της διακυβέρνησης των υπηρεσιών ύδατος, με στόχο τη μείωση του διοικητικού κατακερματισμού και την αποτελεσματικότερη λειτουργία των παρόχων.
Στο κείμενο επισημαίνεται ότι σήμερα λειτουργούν περίπου 740 πάροχοι υπηρεσιών ύδατος σε όλη τη χώρα, μεταξύ των οποίων Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, δημοτικές υπηρεσίες και οργανισμοί εγγείων βελτιώσεων. Σύμφωνα με το Υπουργείο, ο μεγάλος αριθμός φορέων δυσχεραίνει τον συντονισμό, τον προγραμματισμό επενδύσεων και την ομοιόμορφη παροχή υπηρεσιών.
Η στρατηγική θέτει ως στόχο τον περιορισμό αυτού του κατακερματισμού μέσω νέων μοντέλων οργάνωσης και συνεργασίας. Ωστόσο, δεν καθορίζει στο παρόν στάδιο συγκεκριμένες αλλαγές για κάθε περιοχή ή για κάθε ΔΕΥΑ, καθώς αυτές θα αποτελέσουν αντικείμενο των επόμενων φάσεων εφαρμογής.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ήπειρο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται για το Υδατικό Διαμέρισμα Ηπείρου (EL05).
Σύμφωνα με τη στρατηγική, η Ήπειρος εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό ανάκτησης του χρηματοοικονομικού κόστους των υπηρεσιών ύδατος, το οποίο υπολογίζεται στο 115%, όταν ο πανελλαδικός μέσος όρος ανέρχεται στο 74%.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι σημαντικές πιέσεις στους υδατικούς πόρους της περιοχής προέρχονται από την έντονη πτηνοτροφική και κτηνοτροφική δραστηριότητα, καθώς και από μονάδες μεταποίησης του πρωτογενούς τομέα, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης και προστασίας των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
Η στρατηγική καταγράφει επίσης ότι η Ήπειρος συγκαταλέγεται στις περιοχές με σημαντικές ζώνες δυνητικά υψηλού κινδύνου πλημμύρας, στοιχείο που συνδέεται με τη γεωμορφολογία και τα έντονα υδρολογικά φαινόμενα της περιοχής.
Οι προκλήσεις για την περιοχή
Παρότι η Ήπειρος θεωρείται από τις πλουσιότερες περιοχές της χώρας σε υδατικούς πόρους, η νέα στρατηγική υπενθυμίζει ότι η αφθονία νερού δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση για το μέλλον.
Η αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης, η μείωση των απωλειών, η προστασία της λίμνης Παμβώτιδας, των ποταμών και των υπόγειων υδροφορέων, αλλά και η εξασφάλιση επαρκούς νερού για ύδρευση και άρδευση, αποτελούν ζητήματα που αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία υπό τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης.
Ταυτόχρονα, η συζήτηση για τον τρόπο οργάνωσης των υπηρεσιών ύδατος αναμένεται να απασχολήσει και την τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς η στρατηγική προαναγγέλλει παρεμβάσεις για αποτελεσματικότερη διαχείριση, χωρίς όμως να εξειδικεύει ακόμη ποιες αλλαγές θα εφαρμοστούν σε κάθε περιοχή.
Η δημόσια διαβούλευση
Η δημόσια διαβούλευση παραμένει ανοικτή έως τις 22 Ιουλίου και απευθύνεται σε φορείς, επιστημονικές ενώσεις, οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και πολίτες.
Οι παρατηρήσεις που θα κατατεθούν αναμένεται να αξιολογηθούν πριν από την οριστικοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, η οποία θα αποτελέσει το βασικό πλαίσιο για τη διαχείριση του νερού στη χώρα τα επόμενα χρόνια.
