Σε μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών εξελίχθηκαν οι κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο στα Τίρανα, με δεκάδες χιλιάδες πολίτες να διαδηλώνουν κατά του σχεδίου κατασκευής πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της, Τζάρεντ Κούσνερ.

Η κινητοποίηση ήταν η 35η από τα τέλη Μαΐου, όταν άρχισε το κύμα αντιδράσεων για την αξιοποίηση της προστατευόμενης περιοχής του Ζβέρνετς, στη νοτιοδυτική Αλβανία. Ωστόσο, οι διαμαρτυρίες έχουν πλέον αποκτήσει ευρύτερα πολιτικά χαρακτηριστικά, με τους διαδηλωτές να ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαχείριση του έργου, την αντιμετώπιση της διαφθοράς και, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Η «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο»

Το κίνημα είναι πλέον γνωστό ως «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο», από τα αποδημητικά πτηνά που φιλοξενούνται στη λιμνοθάλασσα του Ζβέρνετς. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις και οι κάτοικοι υποστηρίζουν ότι η κατασκευή του μεγάλου τουριστικού συγκροτήματος απειλεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο οικοσύστημα με σημαντική οικολογική αξία.

Όπως ανέφερε στο AFP η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι, «αυτό που ξεκίνησε ως η “Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο” έχει μετατραπεί σε ευρεία λαϊκή δυσαρέσκεια», αποδίδοντας την ένταση στην έλλειψη διαφάνειας και στη στάση της κυβέρνησης.

Στο επίκεντρο έργο 4,6 δισ. δολαρίων

Το επενδυτικό σχέδιο, ύψους περίπου 4,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, προβλέπει την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στις ακτές της Αδριατικής, καθώς και τη μετατροπή του ακατοίκητου νησιού Σαζάν, πρώην στρατιωτικής βάσης της κομμουνιστικής περιόδου, σε διεθνή τουριστικό προορισμό υψηλών προδιαγραφών.

Οι επικριτές του έργου προειδοποιούν ότι η επένδυση θα προκαλέσει σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, απειλώντας τη λιμνοθάλασσα και τη βιοποικιλότητα της περιοχής. Αντιδράσεις είχαν εκδηλωθεί ήδη από το 2024, όμως η ένταση κορυφώθηκε στα τέλη Μαΐου, όταν εμφανίστηκαν συρματοπλέγματα, εκσκαφείς και ξεκίνησαν εργασίες στις παρακείμενες παραλίες.

Επεισόδια και συλλήψεις

Οι διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών συνοδεύτηκαν και από επεισόδια έξω από το αλβανικό κοινοβούλιο. Διαδηλωτές επιχείρησαν να εμποδίσουν την είσοδο βουλευτών, ενώ μετά τη διάσπαση του αστυνομικού κλοιού σημειώθηκαν συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας.

Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού υψηλής πίεσης για να διαλύσει το πλήθος, ενώ οι διαδηλωτές απάντησαν πετώντας αυγά, πέτρες και άλλα αντικείμενα.

Σύμφωνα με τις αλβανικές αρχές, τραυματίστηκαν 15 αστυνομικοί, πραγματοποιήθηκαν 25 συλλήψεις και 19 διαδηλωτές παραμένουν υπό κράτηση, γεγονός που τροφοδότησε νέο κύμα αντιδράσεων.

Παρέμβαση για την αστυνομική βία

Ανησυχία για τα επεισόδια εξέφρασε και το Albanian Helsinki Committee, το οποίο έκανε λόγο για δυσανάλογη χρήση βίας από τις αστυνομικές δυνάμεις, καταγγέλλοντας χρήση δακρυγόνων χωρίς προειδοποίηση και περιστατικά ξυλοδαρμού διαδηλωτών. Η οργάνωση ζήτησε τη διενέργεια ανεξάρτητης έρευνας για τα γεγονότα.

Παρά την ένταση, οι περισσότεροι συμμετέχοντες υπογράμμισαν τον ειρηνικό χαρακτήρα των κινητοποιήσεων, κρατώντας πανό με συνθήματα όπως «Η Αλβανία δεν πωλείται» και «Καταργήστε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές». Ξεχωριστή εικόνα αποτέλεσαν τα μεγάλα ροζ φλαμίνγκο που κυριάρχησαν στη διαδήλωση, καθώς και μια συμβολική τσιμεντένια τούρτα που μεταφέρθηκε έξω από την έδρα της κυβέρνησης, ως σατιρική αναφορά στα γενέθλια του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν και μέλη της αλβανικής διασποράς. «Δεν είμαστε κατά των ξένων επενδύσεων. Είμαστε υπέρ της αξιοπρέπειας, του σεβασμού, της διαφάνειας και εναντίον ενός μοντέλου ανάπτυξης που βλάπτει το δημόσιο συμφέρον», δήλωσε στο AFP η Τζέκου Σένα, η οποία ταξίδεψε από τον Καναδά για να συμμετάσχει στις διαδηλώσεις.