Η απόφαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη να θέσει σκληρούς, απαράβατους κανόνες στην κατάρτιση των «γαλάζιων» ψηφοδελτίων δεν προέκυψε σε πολιτικό κενό.
Πίσω από την ανακοίνωση για την υποχρεωτική παραίτηση των αντιπεριφερειαρχών εντός του Ιουλίου, αν θέλουν να είναι υποψήφιοι βουλευτές, κρύβεται ένα έντονο παρασκήνιο, μια εσωκομματική κρίση που σοβούσε καιρό και η συντονισμένη πίεση από μια συμπαγή ομάδα τουλάχιστον 35 βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, κυρίως της επαρχίας.
Η Πειραιώς, το τελευταίο διάστημα, επιχειρεί να καταγράψει υψηλά ποσοστά συσπείρωσης και να ανανεώσει το στελεχιακό της δυναμικό. Ωστόσο, η πρόθεση πολλών στελεχών του Β’ βαθμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μεταπηδήσουν στην κεντρική πολιτική σκηνή είχε προκαλέσει αναταραχές στη γαλάζια Κοινοβουλευτική Ομάδα.
Το επιχείρημα της «άνισης μάχης» και οι «παλιοί νομάρχες»
Οι βουλευτές που πρωτοστάτησαν στις πιέσεις προς το Μέγαρο Μαξίμου ζητούσαν επίμονα ένα οριζόντιο «μπλόκο» στους αντιπεριφερειάρχες των εκλογικών τους περιφερειών. Το σκεπτικό τους βασιζόταν σε υπολογισμούς και στη μέτρηση τοπικών ισορροπιών που μάλλον δεν ήταν υπέρ τους!
«Οι αντιπεριφερειάρχες είναι ουσιαστικά οι παλιοί νομάρχες», τόνιζαν στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους. Ένας χωρικός αντιπεριφερειάρχης έχει στα χέρια του την καθημερινή διαχείριση κονδυλίων, υπογράφει εντάλματα, εγκρίνει έργα και χρηματοδοτήσεις και έρχεται σε άμεση, καθημερινή επαφή με τοπικούς φορείς και ψηφοφόρους, αξιοποιώντας την κρατική μηχανή.
Αντίθετα, ένας βουλευτής στερείται εκτελεστικής εξουσίας και δεν διαχειρίζεται δημόσιο χρήμα. Η κάθοδος, επομένως, των αυτοδιοικητικών στις εκλογές, ενώ διατηρούν ταυτόχρονα τα αξιώματά τους, θεωρήθηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα ως μια κατάφωρη αδικία που δημιουργούσε συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και «άνισης μάχης» στην προεκλογική περίοδο.
Η τελική φόρμουλα: Ίσοι όροι ή έξοδος
Μπροστά στον κίνδυνο μιας ανοιχτής εσωκομματικής ρήξης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε μεν το οριζόντιο «κόψιμο» των αυτοδιοικητικών –καθώς σε πολλές περιφέρειες όπου η ΝΔ καταγράφει χαμηλές πτήσεις, οι δημοφιλείς αντιπεριφερειάρχες μπορούν να φέρουν κρίσιμες ψήφους– αλλά επέβαλε έναν σκληρό όρο.
Έναν όρο που φαίνεται ότι τους αποκλείει με.. κομψό τρόπο.
Όποιος επιθυμεί να πολιτευτεί στις εθνικές εκλογές, πρέπει να υποβάλει την παραίτησή του από κάθε εκτελεστική θέση εντός του Ιουλίου 2026. Με αυτόν τον τρόπο, τα στελέχη αυτά θα στερηθούν την «καρέκλα» και την προβολή του αξιώματος για περίπου δέκα μήνες, αναγκαζόμενα να αναμετρηθούν με τους εν ενεργεία βουλευτές επί ίσοις όροις.
Παράλληλα, από το περιβάλλον του πρωθυπουργού ξεκαθαρίζεται ότι:
- Οι παραιτήσεις δεν σημαίνουν πρόωρες εκλογές: Η κυβέρνηση διαψεύδει κατηγορηματικά τα σενάρια για πρόωρες κάλπες, επιμένοντας στον ορίζοντα του 2027. Η απόφαση ελήφθη τώρα ακριβώς για να υπάρχει ένα εύλογο, «ουδέτερο» χρονικό διάστημα ανάμεσα στην παραίτηση και τις εκλογές.
- Θα υπάρξει αξιολόγηση κατά περίπτωση: Το «πράσινο φως» δεν θα είναι αυτόματο. Η Πειραιώς θα εξετάσει αν ο κάθε υποψήφιος προσφέρει πραγματικό «άνοιγμα» σε νέα εκλογικά κοινά ή αν η συγκεκριμένη περιφέρεια έχει ανάγκη από επιπλέον ενίσχυση.
Η απόφαση για την παραίτηση των αντιπεριφερειαρχών σίγουρα κόβει τον δρόμο για αρκετούς που είχαν εκδηλώσει τέτοια πρόθεση.. Είναι άγνωστο αν το ίδιο μέτρο θα ισχύσει και για αυτοδιοικητικούς του πρώτου βαθμού καθώς και εκεί φαίνεται μεγάλο ενδιαφέρον για συμμετοχή στα βουλευτικά ψηφοδέλτια.