Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένα νομοσχέδιο που φέρνει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία δήμων και περιφερειών, στον τρόπο εκλογής των αυτοδιοικητικών αρχών, αλλά και στις ψηφιακές υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Κεντρική πρόβλεψη αποτελεί η κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές, ενώ προβλέπονται ηλεκτρονική ψηφοφορία, δημοτικά δημοψηφίσματα και νέες διαδικασίες διαφάνειας και ελέγχου.

Στην Ολομέλεια μετά την έγκριση από την Επιτροπή

Το νομοσχέδιο ολοκλήρωσε την επεξεργασία του στην αρμόδια Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία. Υπέρ τάχθηκε η Νέα Δημοκρατία, ενώ ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν. ΠΑΣΟΚ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια.

Ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος υποστήριξε ότι το νέο εκλογικό σύστημα ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών και παρέχει ισχυρότερη νομιμοποίηση στις δημοτικές και περιφερειακές αρχές. Παράλληλα, υποστήριξε ότι δημιουργεί προϋποθέσεις για προεκλογικές συνεργασίες και προγραμματικές συγκλίσεις πριν από την εκλογική αναμέτρηση.

Νέες αρμοδιότητες για την Αυτοδιοίκηση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για την περαιτέρω αποκέντρωση αρμοδιοτήτων από το κεντρικό κράτος προς τις περιφέρειες και τους δήμους.

Ο υπουργός ανέφερε ως παράδειγμα τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο στο μέλλον να περάσουν στην ευθύνη της Περιφέρειας Αττικής, κατά το πρότυπο μεγάλων ευρωπαϊκών μητροπολιτικών διοικήσεων.

Αντίθετα, εμφανίστηκε επιφυλακτικός για τη μεταφορά των Κέντρων Υγείας στην Αυτοδιοίκηση, σημειώνοντας ότι δεν έχει πειστεί πως θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα εκτός του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Οι 10 βασικές αλλαγές που φέρνει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης

1. Ενιαίος Κώδικας για δήμους και περιφέρειες

Για πρώτη φορά συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο οι διατάξεις που διέπουν τη λειτουργία των ΟΤΑ, περιορίζοντας τις αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και τη γραφειοκρατία.

2. Δημοτικά δημοψηφίσματα και συμμετοχή πολιτών

Καθιερώνεται η δυνατότητα διεξαγωγής συμβουλευτικών δημοτικών δημοψηφισμάτων με ηλεκτρονική ψηφοφορία, ενώ αναβαθμίζεται και ο θεσμός των συμβουλίων νέων.

3. Περισσότερη διαφάνεια και λογοδοσία

Ενισχύεται η δημοσιοποίηση αποφάσεων, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και οι μηχανισμοί ελέγχου της διοίκησης.

4. Νέο μοντέλο διακυβέρνησης

Καθορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια οι αρμοδιότητες δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, επιτροπών και συμβουλευτικών οργάνων.

5. Αλλαγές στις οικονομικές υπηρεσίες

Εισάγονται νέοι κανόνες για την οικονομική διαχείριση με στόχο μεγαλύτερη διαφάνεια, καλύτερο έλεγχο δαπανών και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση πόρων.

6. Νέο σύστημα ελέγχου νομιμότητας

Ο έλεγχος των πράξεων των ΟΤΑ θα γίνεται μέσω ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος και της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Ελέγχου Νομιμότητας.

7. Ρυθμίσεις για αιρετούς

Καθορίζεται με σαφήνεια το καθεστώς αντιμισθίας, εξόδων παράστασης και επαγγελματικών διευκολύνσεων για δημάρχους, περιφερειάρχες και αιρετούς.

8. Καταγραφή αρμοδιοτήτων

Προσδιορίζονται αναλυτικά οι ευθύνες δήμων και περιφερειών στο πλαίσιο της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

9. Εκλογές σε έναν γύρο

Καταργείται ο δεύτερος γύρος των αυτοδιοικητικών εκλογών, ενώ προβλέπεται δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου.

10. Ψηφιακός μετασχηματισμός των ΟΤΑ

Ο νέος Κώδικας δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις ηλεκτρονικές εφαρμογές εξυπηρέτησης πολιτών και στη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων δήμων και περιφερειών.