Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ηπείρου, το μεγαλύτερο χρηματοδοτικό εργαλείο που έχουν στην διάθεσή τους όλοι οι φορείς. Η πλήρης εικόνα του προγράμματος θα παρουσιαστεί την ερχόμενη Παρασκευή οπότε εκεί αναμένεται να χτυπήσουν και κάποια καμπανάκια, καθώς η απορρόφηση παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.
Οι μηχανισμοί της Περιφέρειας «τρέχουν» να προκηρύξουν έργα και να βγάλουν προσκλήσεις, όμως το πραγματικό χρήμα, αυτό που πέφτει στην οικονομία μέσω των δαπανών, κινείται με ρυθμούς χελώνας
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται στα 426 εκατ. ευρώ. Από αυτά, η εξειδίκευση (δηλαδή ο σχεδιασμός των δράσεων) έχει φτάσει στο εντυπωσιακό 77,6% (330,7 εκατ. ευρώ) και οι προσκλήσεις στο 75,8% (322,9 εκατ. ευρώ).
Ωστόσο, η σκληρή αλήθεια αποτυπώνεται στις πραγματικές δαπάνες (τις πληρωμές που έχουν γίνει).
Έτσι αν και μιλάμε για το ΕΣΠΑ 2021-2027 η απορρόφηση του προγράμματος βρίσκεται στο 24,6% (104,6 εκατ. ευρώ).
Με απλά λόγια, σχεδόν 3 στα 4 ευρώ του νέου ΕΣΠΑ παραμένουν ακόμα «κλειδωμένα» στα χαρτιά.
Το «Βατερλό» της Καινοτομίας και της Χωρικής Ανάπτυξης
Η ανάλυση ανά άξονα προτεραιότητας βγάζει… μάτι, καθώς αποκαλύπτει πού εντοπίζονται τα μεγάλα «μπλοκαρίσματα»:
- Έρευνα και Καινοτομία (Ψηφιακός/Έξυπνος Μετασχηματισμός): Ενώ έχουν γίνει προσκλήσεις για 42,1 εκατ. ευρώ, οι νομικές δεσμεύσεις είναι μηδενικές και οι πραγματικές δαπάνες βρίσκονται στο απόλυτο 0%! Ένας κρίσιμος τομέας για την ανταγωνιστικότητα της Ηπείρου παραμένει παγωμένος.
- Βιώσιμη και Ολοκληρωμένη Χωρική Ανάπτυξη (Άξονας 5): Από τα 67,1 εκατ. ευρώ του προϋπολογισμού, οι εντάξεις έργων βρίσκονται μόλις στο 25,8% (17,3 εκατ.), ενώ οι δαπάνες είναι καθηλωμένες στο πενιχρό 3,7% (2,4 εκατ. ευρώ).
- Κοινωνική Συνοχή και Ανθρώπινο Δυναμικό: Είναι ο μόνος άξονας (κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου – ΕΚΤ) που διασώζει τα προσχήματα, εμφανίζοντας δαπάνες στο 48,1% (53 εκατ. ευρώ), δείχνοντας ότι τα κοινωνικά προγράμματα και οι δράσεις στήριξης του δυναμικού κινούνται πιο γρήγορα από τα έργα υποδομών.
Για ακόμα μια φορά αποδεικνύεται ότι το πρόβλημα στην Ήπειρο δεν είναι η έλλειψη πόρων ή η αδυναμία να εξαγγελθούν έργα.
Το πρόβλημα είναι οι καθυστερήσεις των τελικών δικαιούχων και οι αργές διαδικασίες ωρίμανσης που μετατρέπουν τις «εντάξεις» σε μακέτες.
Η εικόνα του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ηπείρου
Για τη διευκόλυνση των αναγνωστών, παραθέτουμε τα συγκεντρωτικά στοιχεία του Προγράμματος (σε εκατομμύρια ευρώ)
| Στάδιο Υλοποίησης | Ποσό (σε εκ. €) | Ποσοστό επί του Συνόλου (%) |
| Συνολικός Προϋπολογισμός | 426,0 | 100% |
| Εξειδίκευση | 330,7 | 77,6% |
| Προσκλήσεις | 322,9 | 75,8% |
| Εντάξεις | 226,5 | 53,2% |
| Νομικές Δεσμεύσεις | 152,9 | 35,9% |
| Πραγματικές Δαπάνες (Πληρωμές) | 104,6 | 24,6% |
