Η εφαρμογή ενός νέου συστήματος διαχείρισης των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία προωθεί η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο να εντοπίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι φορολογούμενοι που αδυνατούν πραγματικά να πληρώσουν και εκείνοι που αποφεύγουν συστηματικά τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Το νέο πλαίσιο συνδέεται με την προετοιμασία της έκτακτης ρύθμισης των 72 δόσεων, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στον Ιούνιο και να αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία για τη διαχείριση των οφειλών.

Η φορολογική διοίκηση εισάγει ένα νέο μοντέλο αξιολόγησης με βάση τη μεθοδολογία PARE, που εξετάζει τέσσερις βασικούς παράγοντες. Την ικανότητα πληρωμής, τη συμπεριφορά του φορολογούμενου απέναντι στις υποχρεώσεις του, την παλαιότητα των οφειλών και τα οικονομικά γεγονότα που μπορεί να έχουν επηρεάσει την οικονομική του κατάσταση. Μέσα από αυτούς τους άξονες θα δημιουργείται ένα αναλυτικό οικονομικό προφίλ για κάθε οφειλέτη.

Στο πλαίσιο αυτό θα εξετάζονται στοιχεία όπως εισοδήματα, τραπεζικές καταθέσεις και περιουσιακή κατάσταση, προκειμένου να αποτυπώνεται η πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής. Παράλληλα θα αξιολογείται η συνέπεια του φορολογούμενου σε προηγούμενες ρυθμίσεις, ενώ θα διαφοροποιείται η βαρύτητα μεταξύ πρόσφατων και παλαιότερων χρεών. Στην ανάλυση θα λαμβάνονται επίσης υπόψη γεγονότα όπως απώλεια εισοδήματος ή επιχειρηματικές δυσκολίες.

Το νέο σύστημα θα αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, big data και ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων, με στόχο την αυτοματοποίηση του εντοπισμού οφειλετών υψηλού κινδύνου και τη βελτίωση της στόχευσης των εισπρακτικών δράσεων.

Με βάση το προφίλ που θα προκύπτει, η ΑΑΔΕ θα προτείνει ρυθμίσεις οφειλών μέσω πάγιας ρύθμισης ή εξωδικαστικού μηχανισμού. Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, προβλέπεται ενεργοποίηση αναγκαστικών μέτρων, όπως κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων.

Την ίδια στιγμή, ο φοροεισπρακτικός μηχανισμός ενισχύει τις ηλεκτρονικές κατασχέσεις εις χείρας τρίτων και επιταχύνει τις διασταυρώσεις με αλλοδαπές αρχές, στο πλαίσιο της διεθνούς διοικητικής συνεργασίας.

Το σχέδιο εφαρμόζεται σε μια περίοδο έντονης αύξησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Μόνο τον Μάρτιο τα νέα χρέη έφτασαν τα 840 εκατ. ευρώ, ενώ στο πρώτο τρίμηνο του έτους διαμορφώθηκαν συνολικά στα 2,819 δισ. ευρώ.

Ο αριθμός των οφειλετών έχει αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας σχεδόν τα 4,8 εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα, με πάνω από 2,3 εκατομμύρια να βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο ανέρχεται στα 114,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 35 δισ. θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης.

Για το 2026, η ΑΑΔΕ θέτει ως στόχο την είσπραξη 3,2 δισ. ευρώ από παλαιές οφειλές, με ιδιαίτερη έμφαση στον ΦΠΑ και στους μεγάλους οφειλέτες.