Μια εφιαλτική εικόνα για το περιβαλλοντικό μέλλον της Ηπείρου και της ευρύτερης ελληνικής επικράτειας αποτυπώνει διεθνής επιστημονική μελέτη, η οποία καταγράφει τη δραματική υποχώρηση του χιονιού στους ορεινούς όγκους της χώρας.

Σύμφωνα με την έρευνα, η οποία συντονίστηκε από Έλληνες επιστήμονες και δημοσιεύθηκε στο ακαδημαϊκό περιοδικό «The Cryosphere», η χιονοκάλυψη στα ελληνικά βουνά μειώθηκε κατά 58% από το 1984 έως το 2025.

Στο μικροσκόπιο των ερευνητών μπήκαν δέκα βουνά με υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων, ανάμεσα στα οποία δεσπόζουν τα Τζουμέρκα, η Βόρεια Πίνδος και ο Γράμμος. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η κλιματική κρίση δεν είναι μια θεωρητική απειλή, αλλά μια πραγματικότητα που αλλάζει το ανάγλυφο της περιοχής μας.

Η «ανθρωπογενής θέρμανση» και το τέλος του παραδοσιακού χειμώνα

Ο επικεφαλής της έρευνας, Κωνσταντής Αλεξόπουλος (Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ), υπογραμμίζει ότι η μείωση αυτή είναι από τις μεγαλύτερες παγκοσμίως και οφείλεται ξεκάθαρα στην άνοδο της θερμοκρασίας. Όπως εξηγεί, η ζέστη προκαλεί δύο μοιραία φαινόμενα:

• Λιγότερο χιόνι, περισσότερη βροχή: Μεγάλο μέρος του υετού που άλλοτε έπεφτε ως χιόνι, πλέον πέφτει ως βροχή.
• Πρόωρο λιώσιμο: Το στρώμα χιονιού που καταφέρνει να συσσωρευτεί, διατηρείται για ολοένα και μικρότερο χρονικό διάστημα.

Από την πλευρά του, ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, επισημαίνει ότι τα τελευταία 30 χρόνια η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,5 με 2 βαθμούς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το χιόνι να «εκδιώκεται» σε ολοένα και υψηλότερα υψόμετρα, ενώ στα χαμηλότερα λιώνει ταχύτατα.

Στερεύει ο «κουμπαράς» του νερού

Η μείωση της χιονοκάλυψης δεν αφορά μόνο τους λάτρεις του χειμερινού τοπίου, αλλά αποτελεί άμεση απειλή για την επιβίωση των τοπικών κοινωνιών. Οι ερευνητές παρομοιάζουν το χιόνι με έναν «αποταμιευτικό λογαριασμό» νερού.

• Το χιόνι λειτουργεί ως φυσική αποθήκη που απελευθερώνει σταδιακά νερό κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
• Το πρόωρο λιώσιμο ή η έλλειψη χιονιού σημαίνει ότι οι ροές των ποταμών και τα υδατικά αποθέματα μειώνονται δραματικά κατά τους ξηρούς μήνες.
• Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις καλλιέργειες, την οικιακή χρήση και την ισορροπία των ορεινών οικοσυστημάτων.