Ημερίδα για την «αόρατη» ρύπανση σε νερό και τρόφιμα στα Ιωάννινα

limni pamvotida

Το Εργαστήριο Βιομηχανικής Χημείας του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων σε συνεργασία με το δίκτυο SCIENCE ME, διοργανώνουν ημερίδα με τίτλο «Οργανικοί μικρορύποι (PFAS και φαρμακευτικές ενώσεις) και μικροπλαστικά στο υδατικό περιβάλλον και τα τρόφιμα» στην Ισόγεια αίθουσα Συνεδριακού Κέντρου «Κ. Παπούλιας» στο Πανεπιστήμιο  Ιωαννίνων, 29 Απριλίου 2026, 10:00-15.00

Το επίκεντρο της ημερίδας είναι η ανίχνευση και ποσοτικοποίηση οργανικών μικρορύπων από σημειακές (βιομηχανίες, εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών, νοσοκομειακών αποβλήτων κ.α.) και μη σημειακές πηγές (π.χ. αγροχημική ρύπανση), όπως PFAS, φαρμακευτικών ενώσεων, φυτοφαρμάκων και μικροπλαστικών σε νερό και τρόφιμα με στόχο την αξιολόγηση των επιπέδων συγκέντρωσης, των δυνητικών επιπτώσεων αλλά και της αποτελεσματικότητας συμβατικών ή/και προηγμένων τεχνολογιών για την απομάκρυνση τους.

Στην εποχή των αυξανόμενων κανονιστικών απαιτήσεων, τόσο για την ποιότητα επεξεργασμένων αποβλήτων, επιφανειακών και πόσιμων υδάτων όσο και επιμολυντών στα τρόφιμα, και λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα των δειγμάτων, οι μεγαλύτερες προκλήσεις είναι η επίτευξη εξαιρετικά χαμηλών ορίων ανίχνευσης και η αξιοπιστία των μεθόδων. Οι απαιτήσεις για ορθή τεκμηρίωση, σύγκριση δεδομένων, νέες τεχνολογικές εξελίξεις και εφαρμογές σε λογισμικά και αναλυτικά όργανα, καθώς και επαλήθευση δεδομένων, διαμορφώνουν ένα πλαίσιο αυστηρών προτύπων και εξέλιξης των μεθοδολογιών για τα εργαστήρια και τους αναλυτές.

Σε αυτό το workshop θα παρουσιαστούν προσεγγίσεις σε σύγχρονα προβλήματα της προετοιμασίας δειγμάτων, εκχυλίσεων και παρεμποδίσεων στα πλαίσια στοχευμένης και μη-στοχευμένης ανάλυσης για την καταγραφή του αποτυπώματος επιμολυντών σε περιβαλλοντικά δείγματα και τρόφιμα. Θα συζητηθούν διαδικασίες ελέγχου ποιότητας των μεθόδων ανάλυσης, εργαλεία για την εκτίμηση της επίδοσης της μεθοδολογίας στα πλαίσια της πράσινης χημείας αλλά και ολιστικές προσεγγίσεις για την εκτίμηση της επικινδυνότητας με in-vitro δοκιμές και in-silico εργαλεία.

Τέλος, θα παρουσιαστούν τρόποι με τους οποίους τα δεδομένα μετατρέπονται σε αποφάσεις και σε ερμηνεία των κανονιστικών απαιτήσεων, παρουσιάζοντας τη μετάβαση από τη δειγματοληψία στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, με στόχο τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για την παρουσία ρύπων σε νερό και τρόφιμα.

Στην ημερίδα θα μιλήσουν ερευνητές του Εργαστήριου Βιομηχανικής Χημείας, προσκεκλημένοι ομιλητές από Ιδρύματα και φορείς της χώρας και του εξωτερικού σύμφωνα με το παρακάτω πρόγραμμα:

Πρόγραμμα Ημερίδας

8.30-9.00: Εγγραφές

9.00-9.10: Έναρξη-Χαιρετισμοί (Αλμπάνης, Χελά, Γουργουλέτης)

9.10-9.30: Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, Ομότιμος Καθηγητής, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ‘’Ανάλυση επιμολυντών σε τρόφιμα με στοχευμένη και μη-στοχευμένη υγρή χρωματογραφία-φασματομετρία μάζας.

9.30-10.00: Νικόλαος Θωμαΐδης, Καθηγητής Αναλυτικής Χημείας, Αν. Πρόεδρος Συμβουλίου Διοίκησης Πανεπιστημίου Αθηνών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Comprehensive characterization of environmental samples using state-of-the-art analytical techniques and chemoinformatic tools»

10.00-10.30: Damia Barcelo, Emeritus Professor, University of Almeria, Spain, “Advancing water treatment and reuse technologies to address the nexus of climate change, water scarcity, and pharmaceutical contamination’’

10.30-11.00: Amadeo Fernadez-Alba, Professor, University of Almeria, Spain, ‘’HRMS analytical techniques for food analysis.’’

11.00-11.20: Διάλειμμα-καφές

11.20-11.40: Στυλιανός Λεκάτος, Δρ. Χημικός Μηχανικός, ‘’PFAS : Η ευρωπαϊκή νομοθετική ρύθμιση απέναντι στη μεγαλύτερη χημική πρόκληση της εποχής μας.’’

11.40-12.00: Δήμητρα Χελά, Καθηγήτρια, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ‘’Προσδιορισμός PFAS σε υδατικά δείγματα και ιλύες και εφαρμογή για την αξιολόγηση θερμοχημικών και προηγμένων οξειδωτικών τεχνολογιών για την απομάκρυνση τους‘’

12.00-12.20: Ιωάννης Κωνσταντίνου, Καθηγητής, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ‘’Προσδιορισμός μικροπλαστικών σε επεξεργασμένα αστικά υγρά απόβλητα και ιλύες με τεχνική μικροσκοπίας-φασματοσκοπίας Raman”.

12.20-12.40: Nικολέττα Ξανθοπούλου, Χημικός MSc, PhD, Διευθύντρια Εργαστηριακών Ελέγχων, ΕΥΑΘ ΑΕ ‘’Συστηματική παρακολούθηση οργανικών μικρορρυπαντών στο πόσιμο και ανεπεξέργαστο νερό της Θεσσαλονίκης’’.

12.40-13.00: Μαρία Αντωνοπούλου, Αναπληρώτρια Kαθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πατρών. ‘’Μικρορύποι στο νερό: Η αόρατη απειλή για οργανισμούς και άνθρωπο’’.

13.00-13.30: Καφές-Ελαφρύ γεύμα

13.30-13.50: Βασιλική Μπότη, ΕΔΙΠ, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, «Από τη μη-στοχευμένη ανάλυση στην πολυπαραμετρική προτεραιοποίηση αναδυόμενων ρύπων: η περίπτωση της διασυνοριακής λεκάνης απορροής Αώου-Vjosa»

13.50-14.10: Χριστίνα Νάννου, Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Χημείας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, “Απομάκρυνση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων από ντομάτες στο πλαίσιο της στρατηγικής Farm-to-Fork: αξιολόγηση οικιακών και βιομηχανικών διεργασιών πλύσης με QuEChERS–LC-HRMS».

14.10-14.30: Χρήστος Λύκος, Υποψ. Διδάκτορας, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ‘’Η εφαρμογή προηγμένων οξειδωτικών διεργασιών ως τεταρτοβάθμια επεξεργασία για την απομάκρυνση αναδυόμενων οργανικών ρύπων σε υδατικά συστήματα.

14.30-14.45: Γεώργιος Γουργουλέτης, Χημικός, Ιδρυτής ScienceMe, Παρουσίαση Δράσεων Δικτύου ScienceMe

14.45-15.15: Συμπεράσματα – Κλείσιμο Ημερίδας