Ένα εξαιρετικά σπάνιο και μέχρι πρότινος «άκρως απόρρητο» έγγραφο της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ) με ενδιαφέρον και για την Ήπειρο, περιλαμβάνεται σε αυτά που αποχαρακτηρίστηκαν πριν από λίγες ημέρες.
Πρόκειται για μία πολυσέλιδη έκθεση, με ημερομηνία 31 Μαΐου 1954 που αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι υπηρεσίες ασφαλείας της μετεμφυλιακής Ελλάδας παρακολουθούσαν κάθε κίνηση στις φυλακές της Ηπείρου.
Στο στόχαστρο της ΚΥΠ βρισκόταν η «κομμουνιστική δράση» εντός των σωφρονιστικών ιδρυμάτων. Η έκθεση προειδοποιούσε ότι οι φυλακές είχαν μετατραπεί σε κέντρα καθοδήγησης και πρότεινε τη λήψη σκληρών μέτρων για την «περιστολή του κακού».
Η ακτινογραφία της Ηπείρου
Στατιστικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στο τέλος του εγγράφου αποτυπώνουν τον αριθμό των κρατουμένων που θεωρούνταν επικίνδυνοι για το καθεστώς στην περιοχή μας:
- Ιωάννινα: Στις τοπικές φυλακές κρατούνταν 57 άτομα, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα της περιοχής.
- Άρτα: Στις φυλακές Άρτης καταγράφονταν 19 κρατούμενοι.
- Πρέβεζα: Μικρότερη η δύναμη εκεί, με 3 καταγεγραμμένα άτομα.
- Κέρκυρα: Οι γειτονικές φυλακές Κέρκυρας αποτελούσαν το «προπύργιο» με 342 κρατουμένους, πολλοί εκ των οποίων μεταφέρονταν εκεί από την Ήπειρο για αυστηρότερη απομόνωση.
Τι φοβόταν η ΚΥΠ
Η έκθεση περιγράφει με σχεδόν κινηματογραφικό τρόπο πώς οι κρατούμενοι οργάνωναν «ομάδες συμβίωσης», εξέδιδαν χειρόγραφες εφημερίδες και κατάφερναν να στέλνουν μηνύματα έξω από τα κάγκελα.
Η ΚΥΠ στην έκθεσή της κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, υποστηρίζοντας ότι οι φυλακές έχουν μετατραπεί σε «σχολεία κομμουνισμού». Αναφέρει ότι οι κρατούμενοι, παρά τον εγκλεισμό τους, καταφέρνουν να διατηρούν οργανωμένη δομή, να εκδίδουν χειρόγραφες εφημερίδες και να κάνουν «διαφώτιση» στους ποινικούς κρατούμενους.
Το έγγραφο προτείνει τη λήψη σκληρών μέτρων, όπως την πλήρη απομόνωση των ηγετικών στελεχών και την απαγόρευση κάθε επαφής μεταξύ των «επικίνδυνων» κομμουνιστών και των υπολοίπων φυλακισμένων, προκειμένου να σταματήσει η ιδεολογική εξάπλωση.
Ως αντίμετρο, η ΚΥΠ ζητούσε τον πλήρη διαχωρισμό των «σκληρών» στελεχών και τον περιορισμό τους σε απομονωμένα νησιά-κολαστήρια.
