Με μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσίας, η «καρδιά» της ευρωπαϊκής πολιτικής χτύπησε την Κυριακή 1 Μαρτίου στα Άγραφα. Στο Ραπτόπουλο Ευρυτανίας, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, έφερε στο ίδιο τραπέζι κορυφαίους Ευρωπαίους αξιωματούχους, θέτοντας ένα σκληρό δίλημμα: Ή στηρίζουμε τώρα την ύπαιθρο, ή την αφήνουμε να σβήσει.
Η «Διακήρυξη των Αγράφων»: Τι κερδίζουν οι ορεινοί Δήμοι
Η εκδήλωση της Ομάδας των Σοσιαλιστών & Δημοκρατών (S&D) δεν έμεινε στα λόγια. Υπογράφηκε η «Διακήρυξη για τους Μικρούς Ορεινούς Δήμους», ένα κείμενο-σταθμός που ζητά από τις Βρυξέλλες:
- Μεταφορικό Ισοδύναμο και για τα βουνά (όπως ισχύει στα νησιά).
- Ευρωπαϊκό «Mountain Pact»: Ειδικά πακέτα χρηματοδότησης αποκλειστικά για ορεινές περιοχές.
- Ενεργειακή Αυτονομία: Στήριξη σε ενεργειακές κοινότητες για να μειωθεί το κόστος ρεύματος σε χωριά και επιχειρήσεις.
- Σωτηρία της «Μικρής Οικονομίας»: Επιδοτήσεις για να μείνουν ανοιχτά τα καφενεία και τα παντοπωλεία στα χωριά.
Σάκης Αρναούτογλου: «Οι πόροι να μείνουν στις Περιφέρειες»
Ο Σάκης Αρναούτογλου ήταν ξεκάθαρος: «Η επιλογή των Αγράφων ήταν πολιτική. Εδώ φαίνεται η ομορφιά αλλά και η εγκατάλειψη». Ο ευρωβουλευτής τόνισε πως η Πολιτική Συνοχής δεν είναι διαπραγματεύσιμη και απαίτησε οι πόροι να μην μένουν στα “κέντρα”, αλλά να φτάνουν μέχρι το τελευταίο χωριό της Ηπείρου και της Ευρυτανίας.
«Η ανάπτυξη δεν μπορεί να σταματά στην είσοδο των πόλεων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Καθηγητής Δημήτριος Δημητρίου, δίνοντας το στίγμα της εκδήλωσης.
Η παρέμβαση Τζιτζικώστα και η νέα στρατηγική της ΕΕ
Στην εκδήλωση συμμετείχαν με παρεμβάσεις τους ο Επίτροπος Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος εστίασε στη διασύνδεση απομονωμένων περιοχών (όπως η Κοιλάδα του Αχελώου) με τα σύγχρονα δίκτυα, και ο Αντιπρόεδρος της Κομισιόν Raffaele Fitto, ο οποίος ανακοίνωσε μια νέα στρατηγική για το 2026: Το «δικαίωμα παραμονής στην ύπαιθρο».
Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Συνοχή και τις Μεταρρυθμίσεις Raffaele Fitto, στην παρέμβασή του, υπογράμμισε ότι τα πιο απομακρυσμένα εδάφη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ευρωπαϊκού μέλλοντος.
Τόνισε ότι οι ορεινές και νησιωτικές περιοχές βρίσκονται σε κρίσιμο σημείο, αντιμέτωπες με δημογραφική μείωση, γήρανση πληθυσμού, περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες και γεωγραφική απομόνωση, προειδοποιώντας ότι αν οι προκλήσεις αυτές δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, θα ενισχυθούν οι κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες.
Αναφερόμενος ειδικά στην Ελλάδα και σε περιοχές όπως τα Άγραφα, σημείωσε ότι αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα πολλών ευρωπαϊκών ορεινών περιοχών: με πλούσια φυσική και πολιτιστική κληρονομιά και ισχυρή τοπική ταυτότητα, αλλά και με μακροχρόνιες τάσεις μείωσης πληθυσμού και περιορισμένη προσβασιμότητα.
Οι φωνές των Δημάρχων
Το «παρών» έδωσαν δήμαρχοι από περιοχές που δίνουν καθημερινή μάχη με το δημογραφικό, όπως ο Χρήστος Χασιάκος (Κεντρικά Τζουμέρκα), ο Σάκης Τορουνίδης (Αμφιλοχία) και ο Ανδρέας Στεργίου (Αργιθέα). Κοινή συνιστώσα όλων; Η ανάγκη για λιγότερη γραφειοκρατία και άμεση πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και υποδομές.
Η εκδήλωση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Λένα Παρασκευά, έκλεισε με ένα σαφές μήνυμα: Η ερημοποίηση της υπαίθρου δεν είναι “μοίρα”, αλλά αποτέλεσμα πολιτικών που τώρα, από τα Άγραφα, ξεκινά η προσπάθεια να ανατραπούν.
