Μία από τις πιο σημαντικές και αξιόλογες εκθέσεις παρουσιάζουν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους στο Σουφαρί Σεράι, με αφορμή την απελευθέρωση των Ιωαννίνων.
Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους — Ιστορικό Αρχείο Μουσείο Ηπείρου, πιστά στον ρόλο τους ως θεματοφύλακες της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου, μέσα από τις εκθέσεις «Τα πήραμε τα Γιάννινα… Από τον Πόλεμο στην Ελευθερία 1912–1913» και «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», υπενθυμίζουν ότι, ακόμη και μετά από 113 χρόνια, η μνήμη εκείνης της ημέρας παραμένει ζωντανή.
Η έκθεση παρουσιάζει τη στρατιωτική, κοινωνική και διοικητική διάσταση της απελευθέρωσης της Ηπείρου μέσα από αρχειακά τεκμήρια, ιστορικές μαρτυρίες και μουσειακό υλικό, αναδεικνύοντας τη μετάβαση από το πολεμικό γεγονός στη συγκρότηση της δημόσιας μνήμης. Το εκθεσιακό αφήγημα εστιάζει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Βαλκανικών Πολέμων, στους πρωταγωνιστές και τους εθελοντές, στις τελετουργίες μνήμης και στη διοικητική ενσωμάτωση της Ηπείρου μέσω του θεσμού της Γενικής Διοίκησης.
Στην έκθεση συμμετέχουν με αρχειακά τεκμήρια και φωτογραφικό υλικό σημαντικοί θεσμικοί φορείς, μεταξύ των οποίων το Αρχείο της ΕΡΤ, τα Ιστορικά Αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, η 8η Μηχανοποιημένη Ταξιαρχία Ηπείρου, το Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή, το Ριζάρειο Ίδρυμα και η Εταιρεία Ηπειρωτικών Μελετών. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή ιδιωτών συλλεκτών, οι οποίοι παραχώρησαν σπάνιο και πολύτιμο αρχειακό υλικό, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον εμπλουτισμό και την τεκμηρίωση της έκθεσης.
Ανάμεσα στα εκθέματα και αντικείμενα του Λορέντζου Μαβίλη που έπεσε στο Δρίσκο αγωνιζόμενος για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων.
Παράλληλα παρουσιάζεται η έκθεση «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», σε ιδέα, σχεδιασμό και επιμέλεια της αρχαιολόγου και ιστορικού της τέχνης Ίριδος Κρητικού. Πρόκειται για τον καρπό μιας ιδέας που ευτύχησε να υλοποιηθεί, αλλά και μιας συναρπαστικής διαδικασίας – της εικαστικής «ανάγνωσης» και των 158 στροφών του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού, ενεργοποιημένων σε εικόνα με τη συνδρομή διακεκριμένων Ελλήνων εικαστικών,του κορυφαίου ποιητικού πονήματος για αυτό που καλούμε ελεύθερη Ελλάδα.
Η έκθεση θα διαρκέσει έως 31 Μαρτίου 2026.
