Σε ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος πολιτικής προστασίας προχωρά το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», το οποίο εγκρίθηκε από τη Βουλή και εισάγει ένα νέο επιχειρησιακό και διοικητικό πλαίσιο για την πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Η μεταρρύθμιση αγγίζει κρίσιμους τομείς όπως:
- διαχείριση δασικών πυρκαγιών
- αντιπλημμυρικά έργα
- πρόληψη φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών
- χρηματοδότηση έργων πολιτικής προστασίας
- αξιολόγηση δημόσιων παρεμβάσεων
Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων: Ενιαίο επιχειρησιακό μοντέλο
Θεσμοθετείται για πρώτη φορά ολοκληρωμένο Σύστημα Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System – ICS), με:
- σαφή επιχειρησιακή ιεραρχία
- καθορισμένο διοικητή συμβάντος
- περιφερειακά κέντρα διαχείρισης κρίσεων
- κοινή επιχειρησιακή γλώσσα μεταξύ φορέων
Το νέο μοντέλο στοχεύει στη διαλειτουργικότητα μεταξύ Πυροσβεστικής, Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), Περιφερειών και κρατικών υπηρεσιών, περιορίζοντας τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων που αύξανε το επιχειρησιακό κόστος και τον χρόνο απόκρισης.
Θεσμοθετημένη αξιολόγηση καταστροφών και λογοδοσία
Το νομοσχέδιο εισάγει υποχρεωτικό μηχανισμό αποτίμησης κάθε μεγάλης φυσικής καταστροφής, με:
- Ειδικές Επιστημονικές Επιτροπές Αξιολόγησης
- Ετήσιο Απολογισμό Αντιπυρικής Περιόδου
- Μετρήσιμους δείκτες απόδοσης (χρόνος απόκρισης, διαθεσιμότητα μέσων, δημοσιονομικό κόστος κινητοποίησης, αίτια πυρκαγιών)
Η ετήσια έκθεση θα κατατίθεται στη Βουλή, ενισχύοντας τη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων πόρων και την αξιολόγηση κρατικών μηχανισμών πολιτικής προστασίας.
Δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο: Από τη διαχείριση κρίσης στη συστηματική πρόληψη
Καθιερώνεται για πρώτη φορά δεκαετές Στρατηγικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, με:
- Ανάλυση κινδύνου ανά Περιφέρεια και Δήμο
- Στοχοθεσία πρόληψης με μετρήσιμα KPIs
- Ψηφιακή χαρτογράφηση κρίσιμων υποδομών (δίκτυα, δασικοί δρόμοι, ενεργειακές εγκαταστάσεις)
- Εξειδίκευση έργων πρόληψης σε τοπικό επίπεδο
Η μετατόπιση πολιτικής από την καταστολή στην πρόληψη δημιουργεί πλαίσιο για στοχευμένες δημόσιες επενδύσεις και ώριμα τεχνικά έργα πολιτικής προστασίας.
Έργα πρόληψης, ΟΤΑ και τεχνική ωρίμανση παρεμβάσεων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε:
- Αντιπλημμυρικά έργα
- Αντιδιαβρωτικές παρεμβάσεις
- Υποδομές πολιτικής προστασίας
Συστήνεται Επιτροπή Αξιολόγησης και Ελέγχου έργων πρόληψης, ενώ προβλέπεται:
- ταχεία επικουρική αδειοδότηση (εντός 90 ημερών) για μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους
- δυνατότητα ανάθεσης τεχνικής ωρίμανσης και διαχείρισης έργων στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ)
Η πρόβλεψη αυτή ενισχύει την ικανότητα απορρόφησης χρηματοδοτήσεων και τη μετατροπή χρηματοδοτικών εργαλείων σε ώριμα έργα υποδομής.
Επιχειρησιακή Μετεωρολογία και Εθνική Βάση Δεδομένων
Στο πλαίσιο της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων:
- Ιδρύεται Μονάδα Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας στο ΕΣΚΕΔΙΚ
- Δημιουργείται Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου
- Ενισχύεται η Εθνική Βάση Δεδομένων Κινδύνων
Η στόχευση μεταφέρεται από την απλή πρόγνωση καιρού στην ανάλυση επιπτώσεων και την προληπτική ενεργοποίηση μηχανισμών πολιτικής προστασίας.
Αναβάθμιση Πυροσβεστικής Ακαδημίας και ενίσχυση στελέχωσης
Το νέο πλαίσιο προβλέπει:
- αύξηση της ειδικής κατηγορίας εισαγωγής στην Πυροσβεστική Ακαδημία από 3% σε 10%
- ρυθμίσεις μετάταξης και εξειδικευμένης εκπαίδευσης
- ενίσχυση επαγγελματισμού και επιχειρησιακής ετοιμότητας
Η ενίσχυση ανθρώπινου δυναμικού συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα του νέου επιχειρησιακού μοντέλου.
